Ramazon hikoyasi
Qaysidir yili qishloqqa sel kelib, ko‘pchilik boshpanasiz qoldi. Allohga beadad shukrki, hech kim jabrlanmadi.
Ammo, uy-joysiz, mol-holsiz qolgan odamlarning qalbiga qattiq iztirob tushdi. Hamma xafa, hamma hayron, dillar esa vayron edi o‘shanda.
Shunda bir yoshi ulug‘ otaxon buzilgan uylarni hashar yo‘li bilan qayta qurish lozimligini aytib, hammaning qalbida ertangi kunga bo‘lgan ishonch chiroqlarini yoqdi.
Ishga yaroqli barcha inson borki, hasharga keldi. Hatto qo‘shni qishloqdan ham odamlar oziq-ovqat bilan hasharchilarga yordamga keldi.
Tushlik bo‘ldi. Hamma ovqatga o‘tirdi. Ammo ozg‘ingina bir bola negadir ovqatga o‘tirmadi. Uni rosa chaqirishdi. Bo‘lmadi.
– Ha,qulog‘i og‘ir bo‘lsa kerak uning.
– Menimcha, uning qorni to‘q.
– Yo‘g‘-a, axir bu bola ertalabdan beri tinmayapti. Nahotki chanqamagan bo‘lsa yoki tortinyaptimikan?, – deyishdi hasharchilar.
Chindan ham shu issiq va dim havoda erta tongdan beri tushlik ham qilmay ishlayotgan bu bola hammani goh ajablantirdi, goh rahmini keltirdi. Shunda hashar qilish fikri chiqqan yoshi ulug‘ otaxon kelib unga savol bera boshladi:
– Menga qara, jon bolam! Ertalabdan beri tuz totmading? Yo bo‘lmasa qultum suv ham ichmading? Axir bunaqada bo‘lmaydi. Sal o‘zingni o‘ylamaysanmi? Buni qara, sendan katta barzangi yigitlar ham ovqat yesa charchab qolishdi! Sen esa tinmasdan javlon urib ishlayapsan! Ayt-chi, o‘g‘lim, buning boisi ne?
Bola axiyri tilga kirib: “Men ro‘zadorman”, dedi.
Otaxonning ko‘ziga yosh keldi. Hamma bir qalqib tushdi. Yo‘q-yo‘q, bu bolaning bergan javobidan emas, shunchaki sel kelgan oqshom kirib kirgan ramazon oyini unutganlaridan, boshlariga ozgina tashvish yetganida Allohni yoddan chiqarib o‘z g‘amlarini o‘ylaganlaridan...
Shundan so‘ng nega bu qadar dahshatli sel kelganida ham qishloq ahlining sog‘-omon qolgani barchaga ayon bo‘ldi.
Sherzod HAYDARBЕKOV
Muqaddas maskanga munosabat qanday bo‘lishi kerak?
Imom Buxoriy majmuasi nafaqat O‘zbekiston, balki butun islom olami uchun ulug‘ va muqaddas qadamjolardan biri hisoblanadi.
Hazrat Imom Buxoriydek buyuk muhaddis nomi bilan bog‘liq ushbu majmua bugun yurtimizning eng yirik ma’naviy va madaniy markazlaridan biriga aylangan. Har kuni minglab ziyoratchilar bu yerga kelib, ajdodlar merosi, ma’rifat va muqaddas tarix bilan yuzlashmoqda.
Majmua nafaqat ziyoratgoh, balki xalqimizning boy ma’naviy merosi, milliy me’morchiligi va islom sivilizatsiyasidagi o‘rnini namoyon etuvchi noyob madaniy ob’yektdir. Uni barpo etish uchun katta mehnat, yuksak mahorat va qimmatbaho qurilish materiallari sarf etilgan. Shu bois bu qutlug‘ maskanni asrab-avaylash har birimiz uchun muhim vazifadir.
Yaqinda Madaniy meros agentligi tomonidan ayrim ziyoratchilarning majmua hududida beparvo munosabatda bo‘layotgani haqida ma’lumot berildi. Ayrim holatlarda ustunlar, ayvonlar va muzey eksponatlariga ehtiyotsiz munosabatda bo‘lish, chiqindilarni duch kelgan joyga tashlash kabi holatlar kuzatilmoqda. Bu esa nafaqat ziyoratgoh ko‘rkiga, balki uning ma’naviy muhitiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Bu holat barchamizni sergaklikka chaqirishi kerak. Zero, muqaddas qadamjoga kelgan inson avvalo o‘zini munosib tutishi, tozalik va tartib-qoidalarga amal qilishi lozim. Chunki ziyoratgoh — oddiy sayrgoh emas. Bu yerda asrlar nafasi, buyuk ajdodlar ruhi va ma’rifat ziyosi mujassam.
Tozalik esa inson madaniyatining eng muhim ko‘rsatkichlaridan biri. Islom ta’limotida ham poklikka alohida ahamiyat berilgan. Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalom “Tozalik — iymonning yarmidir”, deya ta’kidlaganlar. Demak, ziyoratgoh hududida ozodalikni saqlash nafaqat fuqarolik burch, balki ma’naviy mas’uliyat hamdir.
Ayniqsa, chet ellik mehmonlar O‘zbekiston haqidagi ilk taassurotni aynan shunday muqaddas maskanlar orqali oladi. Agar ziyoratgoh ozoda, tartibli va fayzli bo‘lsa, bu xalqimizning yuksak madaniyati va ma’naviyatini namoyon etadi. Aksincha, beparvolik va tartibsizlik mamlakatimiz nufuziga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Yosh avlodni ziyoratgoh madaniyati ruhida tarbiyalash ham muhim ahamiyatga ega. Bolalar kattalardan ibrat oladi. Agar ota-ona muqaddas joyda tartibga amal qilsa, ehtiyotkor bo‘lsa, farzand ham shu ruhda tarbiya topadi. Shu bois har bir inson o‘z harakati bilan boshqalarga namuna bo‘lishi kerak.
Imom Buxoriy majmuasi — millatimiz g‘ururi va ma’naviy boyligi. Uni asrash, tozaligini saqlash va ehtirom bilan munosabatda bo‘lish har bir insonning vijdoniy burchidir. Ziyoratgohlarga bo‘lgan munosabatimiz orqali biz o‘z madaniyatimiz, ma’naviyatimiz va ajdodlar merosiga bo‘lgan hurmatimizni namoyon etamiz.
Asliddin Mustafoyev, majmua axborot xizmati rahbari.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
