Sayt test holatida ishlamoqda!
26 Iyun, 2026   |   11 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:05
Quyosh
04:51
Peshin
12:29
Asr
17:41
Shom
20:04
Xufton
21:46
Bismillah
26 Iyun, 2026, 11 Muharram, 1448

Ramazon – taqvo oyi

31.05.2018   57264   3 min.
Ramazon – taqvo oyi

Alloh taolo bandalariga buyurgan va ularni qaytargan amallarda insonlarning dunyo va oxiratdagi saodatli hayotlari kafolatlangan. Ana shunday ibodatlardan biri Ramazon oyida ro‘za tutish hisoblanadi. Ro‘za tutish orqali inson gunohlariga tavba qiladi va ibodat qilish barobarida jamiyatga ham o‘z hissasini qo‘shadi. Ro‘zaning bir qancha foydalari bor. Jumladan:

  1. Ro‘za tutish taqvoga vasila hisoblanadi. Chunki inson Alloh taoloning roziligiga erishishdan umid qilib va ro‘za tutmasa azobga qolishdan qo‘rqib kunduz kunlari halol bo‘lgan amallardan ham tiyiladi. Haloldan tiyilgan kishining haromdan saqlanishi esa turgan gap. Demak, ro‘za Alloh taolo harom qilgan amallardan saqlanishga sabab bo‘ladi. Alloh taolo: “Ey, imon keltirganlar! Sizlardan oldingi (ummat)larga farz qilingani kabi sizlarga ham ro‘za tutish farz qilindi, shoyad (u sababli) taqvoli bo‘lsangiz”, deb marhamat qiladi. “...taqvoli bo‘lsangiz”, iborasi ro‘za tutish hikmatini bayon qilish uchun keltirilgan sabab jumla hisoblanadi. Inson ro‘za tutish orqali gunohlardan saqlanadi. Shahvatini sindiradi va gunohga undovchi omillar zaiflashadi. Ro‘za taqvoga sabab bo‘ladigan eng katta omil hisoblanadi.
  2. Ro‘za tutish orqali shaytonni bo‘ysindiriladi. Shayton zalolat, ig‘vo va shahvatlarga chorlaydi. Inson yeyish va ichishni kamaytirish bilan shahvatlardan tiyiladi. Safiyya roziyallohu anho Rasululloh sallallohu alayhi va sallamdan qilgan rivoyatlarida: “Shayton insonning qon tomirida yuradi. Ochlik bilan uning yo‘llarini toraytiringlar”, deyilgan.
  3. Ro‘za inson tabiatini bo‘ysundiradi va shahvatini sindiradi. Insonning qorni to‘q bo‘lganida turli xil gunohlarni xohlaydi. Qorni och bo‘lganda esa nafsu havosi xohlagan narsalardan tiyiladi. Hadisda Rasululloh sallallohu alayhi va sallam: “Ey yigitlar jamoasi, sizlardan kim uylanishga qodir bo‘lsa uylansin. Zero u ko‘zni to‘suvchiroq va farjni saqlovchiroq. Kim unga qodir bo‘lmasa ro‘za tutsin. Chunki ro‘za uning uchun bichilishdir”, dedilar.
  4. Ro‘za tutish insonni kambag‘allarga mehribon va rahmli bo‘lishga undaydi. Chunki ro‘za tutgan inson bir kungina ochlik nimaligini his qilsa doim qorni och yuradiganlar haqida o‘ylaydigan bo‘ladi. Qalbi yumshaydi, faqir-miskinlarga ehson qiladi va ularga rahmli bo‘ladi. Bu bilan Alloh taolo tarafidan ham yuksak ajr-mukofotlarga erishadi.
  5. Ro‘za tutish orqali inson o‘ziga berilgan ne’matga shukr qilishni o‘rganadi. Ro‘za tutish sababli eng katta ne’matlar hisoblanadigan yeyish va ichishdan tiyilish yuzaga keladi. Ne’matlardan ma’lum muddat tiyilish ularning qadrini bilishga sabab bo‘ladi.

Xulosa o‘rnida aytganda, bandalar bu amalni ado qilish orqali taqvo va Alloh taolodan qo‘rqish darajasiga yetadi. Natijada Alloh ulardan rozi bo‘lgan va ular ham Allohdan rozi bo‘lgan insonlar jumlasidan bo‘ladilar. Ro‘za o‘z egasini eng yuqori darajalarga ko‘taradi. Rasululloh sallallohu alayhi vasallam ro‘za haqida: “Ro‘za saqlaguvchi”, deganlar. Ro‘za gunohlardan saqlaydi, oxirat azobidan saqlaydi, yeb-ichishda chegaradan chiqish oqibatida kelib chiqadigan turli kasalliklardan saqlaydi.

 

Manbalar asosida “Ko‘kaldosh” o‘rta maxsus islom bilim yurti mudarrisi

Oybek HOSHIMOV tayyorladi

Ramazon-2018
Boshqa maqolalar

Zinniyra roziyallohu anho va ilohiy muhabbat

24.06.2026   7954   1 min.
Zinniyra roziyallohu anho va ilohiy muhabbat

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Zinniyra roziyallohu anho Abu Jahlning quli edi. U zot iymon keltirganida, Abu Jahl bundan xabar topib, uni juda qattiq azoblaydi. Zinniyra katta yoshda bo‘lishlariga qaramasdan, ayanchli azoblarga bardosh beradilar. Chunki u zot iymon keltirsalar qanday mashaqqatlar bo‘lishini yaxshi bilganlar. Abu Jahl u zotning tilidan kufr kalimasi chiqmayotganini ko‘rib darg‘azab bo‘ladi va boshlariga qattiq narsa bilan uradi. Buning natijasida Zinniyra roziyallohu anhuning ko‘zlari ko‘r bo‘lib qoladi. Shunda kofirlar “sen bizning butlarimizga sig‘inishni tark etganing uchun ularning g‘azabiga duchor bo‘lding”, deb mazax qilishadi. U zot shuncha qiyinchiliklarga chidaydilar, mashaqqatlarga bardosh beradilar lekin Allohning sha’niga bo‘lgan bu so‘zlariga chidab turolmaydilar.
Darhol sajdaga yiqiladilar va haqiqiy ma’budga o‘z hollarini shikoyat qiladilar: “Yo Allohim! Ular meni juda ko‘p qiynoqlarga solishdi, ta’na-malomatlar qilishdi, ularning barchasiga chidadim. Mening suyaklarimni sindirishdi, jismimni ilma-teshik qilishdi barchasiga bardosh berdim. Lekin, Sening sha’ningga noloyiq so‘zlarni so‘zlashganiga chiday olmadim. Ularning aytishicha, toshdan yasalgan butlari meni ko‘r qilib qo‘ygan emish. Allohim! Mening ko‘z nurimni qaytargin, toki ularga sening ulug‘liging namoyon bo‘lsin”.

Zinniyra roziyallohu anho duoga ko‘targan qo‘llarini yuzlariga tortmasdan turib, Alloh taolo u zotga ko‘z nurlarini qaytarib berdi. Subhanalloh! U davrdagi erkaklar qanchalik mard bo‘lsalar, ayollarining ham qalbida ilohiy ishq jazbalari limmo-lim edi.


Shayx Zulfiqor Ahmad Naqshbandiyning
"Ilohiy ishq" kitobidan Nodir Odinayev tarjimasi