Ro‘za tutish yaxshiroq
Alloh taolo bizlarni ro‘za tutishga buyurgan: “Ey, imon keltirganlar! Sizlardan oldingi (ummat)larga farz qilingani kabi sizlarga ham ro‘za tutish farz qilindi, shoyad (u sababli) taqvoli bo‘lsangiz” (Baqara, 183).
Boshqa oyatda: “Agar bilsangiz, ro‘za tutishingiz (fidya berib tutmaganingizdan) yaxshiroqdir”, deb marhamat qilgan (Baqara, 184).
Har yili bizlar yilning eng yaxshi oyi ramazonga oshiqamiz, undagi ibodat lazzatini his etib, katta qiziqish bilan qarshi olamiz. Chunki ro‘zaning dunyodagi foydalarini hamda oxiratda uning sababidan olinadigan ne’matlarni anglab yetgan mo‘min, bu oyni intiq kutishi shubhasiz.
Ba’zilar esa, ro‘zada kamroq sigaret chekishlaridan yoki ozroq yeyishlaridan malollanadi. Aslida ular bu ibodatning halovatini sezishmaydi.
Mana shunday holatga tushmaslik uchun ulug‘ ne’mat bo‘lgan ro‘zaning ruhimizga, tanamizga, sog‘ligimizga foydalarini bilishimiz kerak.
Mutaxassislar hujayralarni asrovchi omil, viruslar, bakteriyalarni yo‘q qilishda ro‘zani eng foydali muolaja deb topishdi.
Ayrim davlatlarda faqat ro‘za bilan davolaydigan maxsus muolaja markazlari, ularda zamonaviy tibbiyot davolashi qiyin bo‘lgan, lekin ro‘za tutish bilan qisqa muddatda shifo topayotganlar borligi bu fikrga yaqqol dalildir.
Ro‘za va tan quvvati
Tadqiqotchilar fikricha, ro‘za tutgan insonning quvvat darajasi eng yuqori bo‘lar ekan. Ro‘zador inson jasadida o‘zi sezmagan ko‘p o‘zgarishlar sodir bo‘ladi. Shayton vasvasasi kamaygani bois insonning quvvati oshadi.
Jismda quvvatning o‘ndan bir qismidan ko‘prog‘i ovqatni chaynash, hazm qilish paytiga sarflanadi. Ro‘za holatida bunday quvvat sarfining yo‘qolishi, insonga rohat va hushyorlik bag‘ishlaydi. Tejalgan quvvat jismni zararli moddalardan, keraksiz qoldiqlardan tozalashga sarflanadi.
Zararli moddalar
Shifokorlar inson hayotiga xavfli moddalarni faqat ro‘za tutib, yeyish-ichishni cheklash orqali bartaraf etish mumkinligini aytishadi. Ichimlik suvi va havodan oksidlar, karbon, qo‘rg‘oshin va oltingugurt kabi zaharli moddalarni yutamiz. Bu esa tanaga og‘ir yuk bo‘lib insonni zaif va lanj, fikrini tarqoq qiladi. Natijada surunkali kasalliklar paydo bo‘ladi.
Ruhan tetik bo‘lamiz
Ro‘zaning kuchli ruhiy beqarorlikni masalan, aqliy toliqish kabi iztirobni davolovchi ulkan qudrati bor. Bunda ro‘za bosh miyaga hamda miya hujayralariga dam beradi va ayni shu vaqtda tana hujayralarini zararli moddalardan tozalashga kirishadi.
Ro‘za turdi musibat, qiyinchiliklarga sabr qilishda hamda tushkunliklarga qarshi turishda yordam beradi. Shuningdek, ro‘za uyquni yaxshilab, ruhiy holatni to‘g‘ri yo‘naltiradi. Qondagi zararli moddalar chiqarib tashlangach, bosh miya hujayralari tozalanadi. Natijada miya tafakkur qilishga ko‘proq kuch topadi.
Tadqiqotchilar 85 foiz kasalliklar toza bo‘lmagan yo‘g‘on ichak hamda iflos qondan kelib chiqishini ta’kidlashgan. Ro‘za esa oshqozon, yo‘g‘on ichak, ingichka ichakni zararli moddalardan tozalab, a’zolarga yordam beradi.
FAYZO
tayyorladi.
Erhan Afyonju: O‘zbekiston – turkiy sivilizatsiyaning eng go‘zal shaharlari joylashgan zamin
Turkiyaning “CNN-Türk” telekanalida efirga uzatilgan “Tafakkur doirasi” dasturida so‘zga chiqqan taniqli olim, Milliy mudofaa universiteti rektori, professor Erhan Afyonju O‘zbekistonning boy tarixiy merosi va sayyohlik salohiyati haqida fikr yuritdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Ko‘rsatuvda qatnashgan turk tarixchisi Erhan Afyonju O‘zbekistonni turkiy sivilizatsiyaning eng go‘zal shaharlari joylashgan alohida geografik hudud sifatida ta’riflagan.
Olimning fikricha, juda ko‘pchilik sayyohlar O‘zbekistonni o‘z ko‘zi bilan ko‘rishni istaydi. Chunki dunyoga mashhur Samarqand, Buxoro, Xiva, Toshkent kabi shaharlar ana shu zaminda joylashgan.
Turk tarixchisi yoshlarga murojaat qilib, xorijga sayohat qilishni, avvalo, Turkiy dunyo mamlakatlarini kashf etish, ajdodlar yurti bilan yaqindan tanishishdan boshlash lozim ekanini ta’kidladi.
“Yoshlarga tavsiyam shuki, hozir xorijga sayohat qilmoqchi bo‘lsangiz, avvalo Turkiy zaminni aylaning. Masalan, O‘zbekistonga borib, tarixiy shaharlarni ko‘rib keling, ajdodlaringiz yurti bilan tanishing. So‘ng Saljuqiylar davlati barpo etilgan zaminlarni ko‘ring”, – dedi professor.
Erhan Afyonjuning ta’kidlashicha, bunday sayohatlar yoshlar uchun har tomonlama foydali va qiziqarli bo‘lib, ularning tarixiy xotirasi va dunyoqarashini boyitadi.
“Masalan, Samarqandning go‘zalligini dunyoning ko‘p joylarida topa olmaysiz. Ayniqsa, turk yoshlari o‘z ajdodlari yashagan zaminni borib ko‘rishlari lozim”, – dedi olim.
Professor O‘zbekistonni turkiy sivilizatsiyaning asosiy beshiklaridan biri, ilm-fan markazi sifatida ham alohida e’tirof etgan.
Shuningdek, turk tarixchisi O‘zbekistonning nafaqat tarixiy va madaniy, balki geografik jihatdan ham yashash uchun qulay hudud ekanini ta’kidlagan.
Dastur davomida professor bildirgan fikr-mulohazalar Turkiya jamoatchiligi orasida O‘zbekistonning tarixiy shaharlari, boy madaniy merosi va turizm salohiyatiga bo‘lgan qiziqishni yanada oshirishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
