“Kavsar”dan murod nima?
Mehribon va Rahmli Alloh nomi bilan (boshlayman).
“(Ey Muhammad!) Albatta, Biz Sizga Kavsarni ato etdik. Bas, Rabbingiz uchun (besh vaqt yoki Qurbon hayiti uchun) namoz o'qing va (tuya) so'yib qurbonlik qiling! Albatta, g'animingizning o'zi (barcha yaxshiliklardan) mahrumdir” (Kavsar surasi).
“(Ey Muhammad!) Albatta, Biz Sizga Kavsarni ato etdik”. Ibn Abbos roziyallohu anhumo va boshqa mufassirlardan qilingan rivoyatlarga ko'ra, oyatdagi “Kavsar”dan murod – ko'p yaxshilik, shu jumladan, Qur'oni karim nubuvvat, ilm, hikmatdir. Yoki bu Qur'on fazilati tufayli berilgan ko'p yaxshiliklardir.
Albatta, u Payg'ambarimiz alayhissalom o'z hadislarida ta'kidlaganlaridek, Alloh taoloning Nabiy alayhissalomga maxsus in'om etgan va ajoyib sifatlarga ega bo'lgan jannatdagi daryosi hamdir.
“Bas, Rabbingiz uchun (besh vaqt yoki Qurbon hayiti uchun) namoz o'qing va (tuya) so'yib qurbonlik qiling! Albatta, g'animingizning o'zi (barcha yaxshiliklardan) mahrumdir”.
Imom Zamaxshariy va Imom Nasafiy keltirishicha, “kavsar” arab tilida “ko'plik” so'zining o'zagi bo'lgan “kasra”ning “fav'al” vaznidagi shaklidir. Ko'plikning mubolag'a darajasini ifodalaydi. Ya'ni, Payg'ambarimiz alayhissalomga olamlar Rabbi ko'pligining chegarasi bo'lmagan, ikki dunyoda hech kimga berilmagan darajadagi yaxshiliklar bergan.
U zot uchun ikki yaxshilik jam bo'lgan:
– eng ulug' va mo'l-ko'l ne'matlarga erishish;
– ato qiluvchilarning eng Karamlisi va ne'mat beruvchilarning eng Ulug'idan ushbu yaxshiliklarni qabul qilib olish.
Demak, Nabiy alayhissalom mana shunday ne'matlar bilan u zotni izzat qilgan, sharafli aylab, xaloyiqning minnatidan saqlagan Parvardigoriga ibodat qiladilar va Allohning roziligi uchun qurbonlikni bajo keltiradilar.
Mana shunday vasfga ega Nabiy alayhissalomning zikri minbar va minoralarda, har bir olim va zikr qiluvchining tiliyu dilida dunyo turguncha joriydir. U zotning zikri Allohning zikri bilan birlashadi. Oxiratda esa u zot uchun ta'rifu tavsifga sig'maydigan ne'matlar bor.
Albatta, “ko'p yaxshilik”larning avvalida Qur'oni karim turadi. Chunki ilmu hikmat, nubuvvat va u zotga berilgan boshqa barcha yaxshiliklar Qur'oni karimda mujassam. U, Imom Zamaxshariy ta'riflaganidek, chegarasi bo'lmagan darajadagi yaxshilikning aynan o'zidir. Qolaversa, yaxshiliklarning barchasini jamlagan Qur'on bilan qo'lga kiritiladigan yaxshilik ham abadiy davom etadi, chegaralanib qolmaydi.
Jo'rabek OMON o'g'li
tayyorladi.
"Hidoyat" jurnalining 2023 yil 4-sonidan olindi
Virtual tahdid: kiberjinoyatchilardan ogoh bo‘ling!
Bugun, 3 avgust kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasida “Kiberjinoyatchilik: zamonaviy jamiyatning yangi tahdidi” mavzusida onlayn yig‘ilish o‘tkazildi.
Unda Diniy idora Huquqshunoslik bo‘limi boshlig‘i Jahongir Hotamov so‘zlab, ishtirokchilar e’tiborini bugungi kunda dolzarb muammoga aylanib borayotgan kiberjinoyatlar ko‘lamiga qaratdi.
Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, o‘tgan yili Toshkentda kiberjinoyatlar soni 16 mingdan ortgan. Fuqarolar qariyb 2 trillion so‘m moddiy zarar ko‘rgan bo‘lsa-da, ularni fosh etish 8 foizga ham yetmagan.
Ushbu jinoyatlarga keskin barham berish va oldini olish uchun 2026 yil 10 mart kuni “O‘zbekiston Respublikasining Kiberxavfsizlik strategiyasini belgilash va kiberjinoyatchilikning oldini olish tizimini takomillashtirish to‘g‘risida” Prezident Farmoni qabul qilindi. Farmon asosida O‘zbekiston Respublikasining 2026 – 2030 yillarga mo‘ljallangan kiberxavfsizlik strategiyasi qabul qilindi.
Yuqoridagi kabi salbiy xolatlarning oldini olishda aholining huquqiy savodxonligini oshirish muhim hisoblanadi. Shu maqsadda Diniy idora bosh yuristi Alisher Agzamov Kiberjinoyatchilikning paydo bo‘lish tarixi, asosiy turlari, kiberjinoyatga duch kelgan kishi nima qilishi kerakligi, kiberxavfsizlikning oddiy qoidalari haqida tushunchalar berib o‘tdi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati
