Oqimlarga ergashmang!
Barchamizga ma'lum, bugungi kunda internet olamining imkoniyati, ko'lami yana ham kengaydi. Ko'p davlatlarda joriy qilingan karantin sabab, odamlar uyda qolib, ushbu tarmoqdan foydalanish holati bir muncha o'sdi. Bu esa, ayrim buzg'unchi oqimlarning o'zlari ilgari surayotgan da'volarini keng ommaga tarqatish imkoniyati yanada qulay bo'ldi. Ayniqsa, bizning diyorda, telegram messenjeridan foydalanuvchilarning son jihatidan ko'p bo'lishi bularga qo'l keldi. O'zi avvaldan ham telegramdagi bu oqimlarning faoliyati juda ham yuqori edi. Ularning «da'vatlari» bilan yo'g'rilgan kanallarga, afsuski, qanchadan qancha vatandoshlarimiz, Islomni o'rganish maqsadida, ularning niyatini anglamasdan a'zo bo'lib, natijada e'tiqodga tegishli masalalarda ikkilanish holatlari ko'zga tashlanib qoldi va. Ayniqsa, kundalik namozlardan keyin o'qiladigan zikrlar to'g'risidagi noo'rin gaplar, iymon va amal haqidagi mulohazalar, juma tabrigi mavzusi va hokazo holatlarda odamlar o'rtasida qarama-qarshi fikrlar o'yg'onishiga sabab bo'ldi. Karantin davrida esa, ushbu «da'vatchilar» yana ham faollashib, hanafiy mazhabini niqob qilib olib, go'yoki Imomi A'zam rohmatullohi alayhga o'zini ergashgan qilib ko'rsatib, aslida esa bemazhablikni tarqatishga qaratilgan g'oyalarni singdirishga bo'lgan harakatlar avvalgidan ham avj oldi.
Halqimizda Islomni o'rganishga bo'lgan intilish yuqori bo'lgani uchun, bu masalada kerakli ma'lumotlar bilan qondirish maqsadida, hozirda, alhamdulillah, O'zbekiston musulmonlari idorasi tizimida faoliyat yuritib turgan ahli ilmlarimiz tomonidan, yutub, telegram, feysbuk va boshqa axborot vositalari orqali etarli ma'lumotlar berib borish yo'lga qo'yildi. Vatandoshlarimizni dinimizga tegishli bo'lgan masalalarda yordam berish maqsadida alohida savol-javoblarga qaratilgan telegram kanallari, koll-tsentrlar tashkil qilindi. Albatta, bunga undagan narsa, xalqimizning aqidaviy, fiqhiy masalalardagi kerakli, asosli bilimlar bilan ta'minlash, ularning aqidasini sofligini saqlab qolish ko'zda tutilgan. Ushbulardan kelib chiqib, aytmoqchi bo'lganimiz, avvalo ogohlik ma'nosida, qolaversa, Alloh taoloning mo'min mo'minning birodari, degan Kalomiga muvofiq, dindoshlik yuzasidan mana shunday oqimlarga xayrihoh bo'lib qolib, o'zlariga jabr qilib qo'yishlaridan ehtiyot bo'lishlariga chaqirgan bo'lar edik. Zero, hazrati Rasuli akram sollallohu alayhi vasallam: “Mo'minlar bir-birlariga mehr-muhabbat va g'amxo'rlik qilishda bamisoli bitta tana kabidirlar. Agar tanada bir a'zo og'risa, qolgan a'zolar isitma va bedorlik bilan unga sherik bo'ladi” (Muttafaqun alayh), deya bejiz aytmaganlar. Bu esa, bir vatandoshimizning jabr tortishi bizga ham ozor berishidan darak beradi.
Qodirjon Umurzakov,
Pop tumani «Muhammadjon qori»jome
masjidining imom-xatibi
18 avgust — Usmon Mus'hafi Toshkentga qaytgan kun
18 avgust Toshkentning nafaqat diniy, balki madaniy va ilmiy merosi tarixida muhim o‘rin tutuvchi sana. Qur’oni Karimning eng qadimiy qo‘lyozmalaridan biri sifatida e’zozlanadigan Usmon Mus'hafi asrlar davomida Markaziy Osiyo tarixining turli bosqichlariga guvoh bo‘lib kelgan, xabar bermoqda iccu.uz.
Ushbu nodir qo‘lyozma yirik hajmdagi pergament varaqlarga yozilgan bo‘lib, matni qadimiy Hijoz xatida bitilgan. Mus'hafda hozirgi arab yozuvidagi nuqta va harakat belgilari mavjud emas. Manbalarda uning saqlanib qolgan qismi 338 yoki 353 varaqdan iborat ekani haqida turli ma’lumotlar uchraydi. Ayrim yo‘qolgan pergament varaqlar keyinchalik qog‘oz bilan almashtirilgan. Qo‘lyozmaning aniq sanasi xususida ilmiy adabiyotlarda turli qarashlar mavjud.
Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, Mus'haf uzoq yillar Samarqandda saqlangan. 1868–1869 yillarda u Sankt-Peterburgga olib ketilgan va Imperator xalq kutubxonasiga topshirilgan. 1905 yilda qo‘lyozmaning 50 ta faksimile nusxasi ko‘chirilgan. 1917 yildagi siyosiy o‘zgarishlardan keyin musulmon ulamolarining talabi bilan Mus'haf avval Ufaga, keyin esa O‘rta Osiyoga qaytarilishi jarayoni boshlangan.
1924 yilda Usmon Mus'hafi Tatariston, Boshqirdiston va Turkiston ulamolaridan tashkil topgan maxsus kuzatuvchilar hamrohligida maxsus poyezd orqali Ufadan Toshkentga olib kelindi. Toshkentga olib kelinganidan so‘ng Mus'haf bir muddat shahardagi masjidlardan birida saqlandi. Keyinchalik uning asrab-avaylanishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston tarixi davlat muzeyiga topshirildi.
1989 yil 14 mart kuni Toshkentda bo‘lib o‘tgan Musulmonlarning IV quriltoyida O‘zbekiston hukumati qarori bilan Usmon Mus'hafining musulmonlar ixtiyoriga qaytarilgani e’lon qilindi. Keyinchalik u O‘zbekiston musulmonlari idorasi ixtiyoriga topshirildi. Mus'haf bir muddat Hazrati Imom majmuasidagi «Mo‘yi Muborak» madrasasi muzey-kutubxonasida maxsus sharoitda ham saqlandi.
Usmon Mus'hafining tarixiy va madaniy ahamiyati xalqaro miqyosda ham e’tirof etilgan. 1997 yilda qo‘lyozma YUNЕSKOning «Memory of the World» — «Jahon xotirasi» dasturi ro‘yxatiga kiritilgan.
2025 yil 13 noyabr — Usmon Mus'hafi tarixida yana bir muhim sana. Aynan shu kuni nodir qo‘lyozma O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga olib kelindi. Bugun Qur’on zalidagi asosiy eksponatlardan biri sifatida alohida o‘rin egallab, yurtimizning ko‘p asrlik diniy, ilmiy va ma’naviy merosini namoyon etuvchi bebaho yodgorlik sifatida taqdim etilgan. Shuningdek, Markazda turli davrlarda Somoniylar, Qoraxoniylar, Xorazmshohlar va Temuriylar davrida ko‘chirilgan Qur’on nusxalarini ham ko‘rish mumkin. Usmon Mus'hafi tarixi bu faqat bir qo‘lyozmaning tarixi emas. Bu asrlar osha saqlangan ilmiy va ma’naviy meros, uni asrab-avaylagan avlodlar xotirasi va O‘zbekiston zaminida shakllangan buyuk islom sivilizatsiyasining uzviy davomiyligi haqidagi tarixdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
