Sayt test holatida ishlamoqda!
17 Sentabr, 2026   |   6 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:45
Quyosh
06:05
Peshin
12:18
Asr
16:40
Shom
18:33
Xufton
19:49
Bismillah
17 Sentabr, 2026, 6 Rabi`us soni, 1448

Qur’on oyati va qudsiy hadis o‘rtasida qanday farq bor?

23.02.2018   16489   2 min.
Qur’on oyati va qudsiy hadis o‘rtasida qanday farq bor?

Qur’oni karim bilan qudsiy hadis o‘rtasida qanday farq bor? 

Bu haqda bilishni istasangiz quyidagi maqola bilan tanishing.

Qur’oni karim: 

  1. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam)ga Jabroil (alayhissalom) orqali vahiy qilingan. Uning lafzi ham, ma’nosi ham ilohiydir. Hech bir jihatdan birortaning unga dahli bo‘lmagan va bo‘lishi ham mumkin emas. 

Alloh taolo aytadi: 

“Uni Ruhul amin (Jabroil) olib kelib, ogohlantiruvchi (payg‘ambar)lardan bo‘lishingiz uchun qalbingizga tushirdi, u aniq arab tilida edi” (Shuaro, 193–195). 

  1. U ojiz qoldiruvchidir, na ins, jin ma’noda va lafzda unga o‘xshashini, hatto kichkina bir surasiga o‘xshashni ham to‘qiy olmaydi. 
  1. Qur’oni karim to qiyomat kunigacha boqiy qoluvchi, o‘zgarish va almashishdan saqlangandir. 
  1. U bizga Rasulullohdan (sollallohu alayhi va sallam) mutavotir tarzda naql qilingan. Undan biror narsani inkor qilgan kishi kofir bo‘ladi. 
  1. Qur’oni karim namozda va boshqa vaqt o‘qiladi. Uning qiroati ibodat sanaladi va har bir harfiga o‘nta savob beriladi. 
  1. Uni tahoratsiz ushlash va ko‘tarish, junub, xayz, nifos holatda tilovat qilish mumkin emas. 

Hadisi qudsiy: 

– uning lafzi Payg‘ambarimiz (alayhissalom)ga oid, ma’nosi ilohiydir; 

– ojiz qoldiruvchi emas; 

– o‘zgarish va almashishdan saqlangan emas; 

– bizlarga ohod xabar tarzda yetib kelgan; 

– undan biror narsani inkor qilgan kishi kofir sanalmaydi; 

– namozda o‘qilmaydi; 

– uni o‘qish ibodat emas; 

– uni tahoratsiz o‘qish, ushlash yoki ko‘tarish mumkin. 

Hadisi qudsiy asli Alloh taoloning so‘zi bo‘lsada, Payg‘ambarimizga Jabroil (alayhissalom) orqali tushirilmagan, balki bevosita ilhom qilinganidan keyin e’lon etilgan

O‘MI Matbuot xizmati

Qur'oni karim
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Madina shahri nima uchun “Toyyiba” deb ataladi?

17.09.2026   6440   1 min.
Madina shahri nima uchun “Toyyiba” deb ataladi?

Madina shahri Islom tarixida bir nechta nomlar bilan atalgan. Ulardan eng mashhurlaridan biri “Toyyiba”dir.

Islomdan oldin shahar Yasrib deb atalgan. Bu nom “ayblash” va “yomonlash” kabi ma’nolarni anglatadi.

Muhammad sollallohu alayhi vasallam shaharga hijrat qilganlarida, unga yangi nom berdilar. U zot alayhissalom shaharni “go‘zal” va “poklangan” ma’nosini anglatuvchi “Toyyiba” deb atadilar.

Shuningdek, Toyyibaga yaqin bo‘lgan va o‘xshash ma’noni anglatuvchi “Toba” nomi ham ushbu shahar uchun ishlatilgan.

Madinada topilgan VIII asrga oid qoyatosh yozuvida shahar Toyyiba nomi bilan atalgan. Bu esa ushbu nom Islomning ilk asrlaridanoq qo‘llanib kelinganini ko‘rsatadi.

Toyyiba bilan bir qatorda, shahar muayyan tarixiy jihatlarini aks ettiruvchi yana bir necha nomlar bilan ham tanilgan:

Nomi Ma’nosi
Madina Shahar
Madinatu Nabiy Payg‘ambar shahri
Madinai Munavvara Munavvar shahar
Dorul Hijra Hijrat diyori
 

Po‘latxon Kattayev,

Toshkent islom instituti katta o‘qituvchisi

Maqolalar