Yurtimizdan yana buxoriylar, termiziylar yetishib chiqadi
Bugun, 25 yanvar kuni O‘zbekiston Milliy universitetida Islom akademiyasi Ilmiy kengashining ilk yig‘ilishi bo‘lib o‘tdi. Unda akademiklar, olimlar, professor o‘qituvchilar, fan doktorlari, ilmiy kengash a’zolari va din peshvolari ishtirok etdi.
Yig‘ilishda so‘zga chiqqan Islom akademiyasi rektori N.Ibrohimov, Prezidentimizning “O‘zbekiston Islom akademiyasini tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarorlari ilm sohasida mehnat qilayotgan olimlar, ayniqsa, diniy sohada ilmiy ishlar bilan shug‘ullanayotgan mutaxassislar uchun juda ham katta quvonchli voqea bo‘lganini ta’kidladi. Shuningdek, rektor shu yil 16 yanvar kuni Islom akademiyasi davlat ro‘yxatiga olinib, o‘z faoliyatini boshlagani, akademiya oldiga qo‘yilgan maqsad-vazifalar haqida batafsil ma’lumot berdi. Jumladan, ushbu akademiya huzurida ikki yillik magistratura, uch yillik tayanch doktorantura tashkil etilgani mamlakatimiz hayotida ulkan yangilik bo‘lganini ta’kidlab, bunday ulug‘vor ishlarda muhtaram Prezidentimizning juda ham katta rahnamoliklari borligini alohida qayd etildi.
Muftiy Usmonxon Alimov hazratlari muhtaram Prezidentimiz tashabbuslari bilan tashkil qilingan ushbu Akademiyada “Qur’onshunoslik”, “Fiqh ilmi”, “Hadisshunoslik” va “Kalom ilmi” mutaxassisliklari bo‘yicha magistrlar, shuningdek, ilmiy-pedagog kadrlar tayyorlanishi mo‘min-musulmonlarimiz, ayniqsa, ulamolar, imom-xatiblar va mudarrislar uchun juda katta tuhfa bo‘lganini ta’kidlab, yurtimizdan yana Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Abdulxoliq G‘ijduvoniy, Bahouddin Naqshband kabi buyuk allomalar yetishib chiqishiga asosiy omil ekanini bildirdilar.
Shuningdek, muftiy hazratlari Islom akademiyasi o‘z faoliyatini boshlashi bilan qutlab, uning kelgusidagi rejalarida ulkan zafarlar tiladilar.
Bundan tashqari Islom akademiyasining Ilmiy kengashi vakolatiga kiruvchi turli masalalar muhokama qilindi.
Eslatib o‘tamiz, Akademiya diniy idora muassisligidagi diniy va dunyoviy ta’lim beruvchi nodavlat ta’lim va ilmiy-tadqiqot muassasasi hisoblanadi. Uning asosiy maqsadlari – respublikada faoliyat olib borayotgan oliy va o‘rta maxsus diniy ta’lim muassasalarini yuqori malakali ilmiy kadrlar bilan ta’minlash hamda tayyorlanayotgan mutaxassislarning ilmiy va kasbiy salohiyatini oshirish, shuningdek, qur’onshunoslik, tafsir va fikh, hadisshunoslik, kalom ilmi yo‘nalishlari bo‘yicha magistrlarni, yetuk ilmiy va ilmiy-pedagog kadrlarni tayyorlashdan iboratdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
18 avgust — Usmon Mus'hafi Toshkentga qaytgan kun
18 avgust Toshkentning nafaqat diniy, balki madaniy va ilmiy merosi tarixida muhim o‘rin tutuvchi sana. Qur’oni Karimning eng qadimiy qo‘lyozmalaridan biri sifatida e’zozlanadigan Usmon Mus'hafi asrlar davomida Markaziy Osiyo tarixining turli bosqichlariga guvoh bo‘lib kelgan, xabar bermoqda iccu.uz.
Ushbu nodir qo‘lyozma yirik hajmdagi pergament varaqlarga yozilgan bo‘lib, matni qadimiy Hijoz xatida bitilgan. Mus'hafda hozirgi arab yozuvidagi nuqta va harakat belgilari mavjud emas. Manbalarda uning saqlanib qolgan qismi 338 yoki 353 varaqdan iborat ekani haqida turli ma’lumotlar uchraydi. Ayrim yo‘qolgan pergament varaqlar keyinchalik qog‘oz bilan almashtirilgan. Qo‘lyozmaning aniq sanasi xususida ilmiy adabiyotlarda turli qarashlar mavjud.
Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, Mus'haf uzoq yillar Samarqandda saqlangan. 1868–1869 yillarda u Sankt-Peterburgga olib ketilgan va Imperator xalq kutubxonasiga topshirilgan. 1905 yilda qo‘lyozmaning 50 ta faksimile nusxasi ko‘chirilgan. 1917 yildagi siyosiy o‘zgarishlardan keyin musulmon ulamolarining talabi bilan Mus'haf avval Ufaga, keyin esa O‘rta Osiyoga qaytarilishi jarayoni boshlangan.
1924 yilda Usmon Mus'hafi Tatariston, Boshqirdiston va Turkiston ulamolaridan tashkil topgan maxsus kuzatuvchilar hamrohligida maxsus poyezd orqali Ufadan Toshkentga olib kelindi. Toshkentga olib kelinganidan so‘ng Mus'haf bir muddat shahardagi masjidlardan birida saqlandi. Keyinchalik uning asrab-avaylanishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston tarixi davlat muzeyiga topshirildi.
1989 yil 14 mart kuni Toshkentda bo‘lib o‘tgan Musulmonlarning IV quriltoyida O‘zbekiston hukumati qarori bilan Usmon Mus'hafining musulmonlar ixtiyoriga qaytarilgani e’lon qilindi. Keyinchalik u O‘zbekiston musulmonlari idorasi ixtiyoriga topshirildi. Mus'haf bir muddat Hazrati Imom majmuasidagi «Mo‘yi Muborak» madrasasi muzey-kutubxonasida maxsus sharoitda ham saqlandi.
Usmon Mus'hafining tarixiy va madaniy ahamiyati xalqaro miqyosda ham e’tirof etilgan. 1997 yilda qo‘lyozma YUNЕSKOning «Memory of the World» — «Jahon xotirasi» dasturi ro‘yxatiga kiritilgan.
2025 yil 13 noyabr — Usmon Mus'hafi tarixida yana bir muhim sana. Aynan shu kuni nodir qo‘lyozma O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga olib kelindi. Bugun Qur’on zalidagi asosiy eksponatlardan biri sifatida alohida o‘rin egallab, yurtimizning ko‘p asrlik diniy, ilmiy va ma’naviy merosini namoyon etuvchi bebaho yodgorlik sifatida taqdim etilgan. Shuningdek, Markazda turli davrlarda Somoniylar, Qoraxoniylar, Xorazmshohlar va Temuriylar davrida ko‘chirilgan Qur’on nusxalarini ham ko‘rish mumkin. Usmon Mus'hafi tarixi bu faqat bir qo‘lyozmaning tarixi emas. Bu asrlar osha saqlangan ilmiy va ma’naviy meros, uni asrab-avaylagan avlodlar xotirasi va O‘zbekiston zaminida shakllangan buyuk islom sivilizatsiyasining uzviy davomiyligi haqidagi tarixdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
