Hazrat Umarning xutbasi
Bahila roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Hazrati Umar roziyallohu anhu Shomga kelganlarida Jobiya mavzeida xutba o‘qib, bunday dedi:
– Ey insonlar! Allohning Kitobi – Qur’onni o‘rganinglar, u tufayli tanilgaysiz. Unga amal qilinglar, unga loyiq bo‘lasiz. Zero, hech bir haq egasi Allohga ma’siyat qilib, Uning amriga bo‘ysunish darajasiga yeta olmagan.
Haq so‘zni aytish kishining ajalini yaqinlashtirmaydi, rizqini uzoqlashtirmaydi. Bilinglar, banda va rizqi orasida bir parda bor. Agar u sabr qilsa, rizqi unga keladi. Agar sabr qilolmay, pardani majburlab ochmoqchi bo‘lsa, ham parda yirtiladi, ham rizqidan bebahra qoladi.
Otlarni yaxshi parvarish qiling. O‘q otishni o‘rganing. Yalangoyoq yuring. Misvok ishlating. Rumliklarning axloqidan o‘rnak olmang. Qo‘pol insonlar bilan hamsuhbat bo‘lmang. Hammomga yalang‘och kirmang.
– Ey insonlar! Bilinglar, Alloh taolo uch kishini oqlamaydi, yuzlariga qaramaydi, Qiyomat kuni ularni O‘ziga yaqin tutmaydi. Bulardan birinchisi, birovni boshliq qilish maqsadida dunyo manfaati uchun yoqlagan va undan istaganini olganida uni maqtagan, orqasidan esa yomonlagan kimsadir. Ikkinchisi esa narsalarini sotuvga chiqarib: “Allohga qasam, menga mana shu narxda olaman deyishdi, lekin bermadim”, deb mol sotgan savdogar. Uchinchisi, musulmonlarni so‘kadigan fosiq kimsadir.
– Ey insonlar! Goh sehrga, goh kohinga, goh folchiga borib, ularning “xabar”lariga ishongan kimsa Alloh taolo va Uning payg‘ambari Muhammad sollallohu alayhi vasallamga nozil bo‘lganlarni inkor etgan bo‘ladi”.
“Al-Kanz”, “Hayotus sahoba” kitoblari asosida
Sumayro ABDUMUROD qizi
tayyorladi
O‘MI Matbuot xizmati
Xalqaro anjumanda ayollar huquqi muhofazasi masalalari muhokama qilindi
Xabar berganimizdek, Jidda shahrida Xalqaro Islom fiqhi akademiyasi va Musulmon olami uyushmasi hamkorligida tashkil etilgan «Ayollarga nisbatan zo‘ravonlikka qarshi kurashda din peshvolarining roli» mavzusidagi xalqaro konferensiyada O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari qatnashdi.
Shuningdek, anjumanda Masjid al-Harom imomi Shayx Solih bin Humayd, Xalqaro Islom fiqhi akademiyasi Bosh kotibi doktor Qutb Mustafo Sano, Musulmon olami uyushmasi Bosh kotibi Shayx Muhammad Abdulkarim al-Iso, Misr muftiysi Nazir Muhammad Ayyod, taniqli ulamolar, yetuk faqihlar, muftiylari hamda tadqiqotchilar ishtirok etishdi.
Ilmiy ma’ruzalar va muhokamalarda bir qator muhim jihatlar va amaliy tavsiyalar ilgari surildi. Jumladan:
– zo‘ravonlikni qat’iy qoralash: Ayollarga nisbatan har qanday jismoniy, ruhiy, iqtisodiy yoki kiber tajovuz Islom shariatining inson qadr-qimmati, rahmat va adolatga asoslangan bosh maqsadlariga zid va zulm ekani fiqhiy jihatdan asoslandi;
– diniy tamoyillarni targ‘ib etish: oila boshlig‘i bo‘lgan erning asosiy vazifalari ayolni nafaqa bilan ta’minlash, himoyalash va unga g‘amxo‘rlik qilish ekani qayd etildi. Ayolning ijtimoiy hayotdagi faol ishtiroki kafolatlangani ta’kidlanib, zararli illatlarga barham berish lozimligi aytildi;
– oilani mustahkamlash va qo‘llab-quvvatlash: yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash bo‘yicha maxsus kurslar tashkil etish, nikohlanuvchilarni tibbiy-psixologik ko‘rikdan o‘tkazish tizimini kuchaytirish hamda imom-xatiblar ishtirokida oilaviy maslahatxonalar faoliyatini yo‘lga qo‘yish tavsiya etildi;
– himoya va ko‘mak tizimini joriy etish: jabr ko‘rgan ayollarga tibbiy, psixologik va huquqiy yordam ko‘rsatish markazlarini kengaytirish, xavfsiz boshpanalar va «ishonch telefonlari» tizimini samarali joriy etish zarurligi belgilandi;
– xalqaro va mahalliy hamkorlik: davlat idoralari, diniy tashkilotlar va fuqarolik jamiyati institutlarining sa’y-harakatlarini birlashtirish hamda ilg‘or tajribalarni almashish muhimligi qayd etildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
