7 savolga 7 javob: Namoz amallari
1-savol: Namozdan so‘ng nima deb duo qilish kerak?
Javob: Baro ibn Ozib (roziyallohu anhu) rivoyat qiladi. Payg‘ambarimiz (alayhissalom): “Ey Parvardigorim, meni, bandalaringni jamlaydigan, tiriltiradigan kunda azobingdan saqla!”, deb duo qilar ekanlar (Imom Muslim rivoyati).
Mug‘ira ibn Shu’ba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam) har namozdan so‘ng: “Ey Alloh! Sen ato qilgan narsani man qiluvchi yo‘q. Sen man qilgan narsani beruvchi yo‘q. Harakat, g‘ayrat ham, buyuklik ham Sendandir!”, deb duo qilganlar (Imom Buxoriy, Ahmad va Muslim).
Janob Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) Mu’oz ibn Jabal (roziyallohu anhu)ga har bir namozdan so‘ng: “Allohumma Rabbi, a’inniy ’ala zikrika va shukrika va husni ’ibadatik”, deb duo qilishni o‘rgatganlar (Imom Ahmad, Abu Dovud va Nasoiy rivoyatlari).
2-savol: Namozga niyat qilishda rakaatlar adadini ham aytish kerakmi?
Javob: Namoz niyatida rakatlari sonini aytish shart emas. Namozning o‘zini, qaysi namozni o‘qishini dildan o‘tkazish kifoyadir. Zero, niyat dilda bo‘ladi.
3-savol: Boshi bilan imo-ishora qilib ham namoz o‘qiy olmagan kishi sog‘aygach, o‘qimagan namozlarining qazosini o‘taydimi?
Javob: Boshi bilan imo-ishora qilib ham namoz o‘qishga qodir bo‘lmagan kishi ko‘zlari yoki qoshlari bilan imo-ishora qilib namoz o‘qimaydi. Sog‘aygach yoki kasali yengillagach, qaraladi, agar bir kechayu kunduzdan ortiq namoz o‘qiy olmagan bo‘lsa, qazosini o‘qimaydi. Agar undan kam bo‘lsa, qazosini o‘taydi.
4-savol: Sajdai sahv haqida ma’lumot bersangiz.
Javob: Sajdai sahv namozning biror vojib amali adashib tark etilganida qilinadigan ikki sajdadir. Sajdai sahv qilish uchun oxirgi qa’dada tashahhuddan so‘ng (jamoat namozida) o‘ng tarafga (yolg‘iz o‘quvchi ikki tarafiga) salom beriladi va ikki sajda qilinadi. So‘ng yana tashahhud, salavot va duolar o‘qilib salom beriladi.
5-savol: Imomga iqtido qilganda “Fotiha” hamda zam surani o‘qish mumkin emasligini yaxshi bilamiz. Lekin shu haqda kelgan dalillarni bilmaymiz. Iltimos, shu haqda vorid bo‘lgan oyat va hadislarni zikr etsangiz.
Javob: Qur’oni karim A’rof surasining 204-oyatida bunday buyurilgan:
“Qur’on o‘qilganda uni tinglangiz va sukut saqlangiz! Shoyad (shunda) rahm qilingaysiz!”
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam): “Kimning (namozda) imomi bo‘lsa, imomning qiroati uning uchun qiroatdir”, deb marhamat qilganlar.
Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam): “Albatta, imom unga iqtido qilinishi uchun qo‘yilgandir. Agar (imom) takbir aytsa, takbir aytinglar va agar qiroat qilsa, jim turinglar”, deganlar.
6-savol: Hozirgi paytda ko‘pchilik masjidlarda namoz o‘qiyotganlarning oldidan bemalol o‘tib ketish yoki orqasidagi kishining namozni tugatishini kutmasdan turib ketish hollari uchraydi. Shariatimizda bu haqda nima deyilgan?
Javob: Payg‘ambarimiz (alayhissalom): “Agar odamlar namoz o‘qiyotganning oldidan o‘tish qanday katta gunoh ekanligini bilganlarida edi, 40 (kun yoki 40 oy yoki 40 yil) bo‘lsa ham kutar edilar”, deb marhamat qilgan ekanlar (Muttafaqun alayh). Payg‘ambarimiz mazkur hadislarida 40 sonini tilga olganlar, xolos. Ulamolar esa 40 sonini 40 kun, 40 oy yoki 40 yil deb ta’vil qilishgan.
Payg‘ambarimizning 40 lafzini ishlatishlari ushbu gunohning og‘ir ekanligiga dalolatdir hamda uni qiladigan odamlar uchun yetarli qaytariqdir.
7-savol: Oyoq ostiga to‘shaladigan gilam va namat ustida namoz o‘qish, sajdai tilovat qilish mumkinmi?
Javob: Agar toza, najosat tegmagan bo‘lsa, mumkin. Chunki joynamoz najosatdan pok bo‘lishi shart.
Ushbu maqola O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Usmonxon Alimov hazratlarining
“So‘ragan edingiz” kitoblari asosida tayyorlandi.
O‘MI Matbuot xizmati
Fidokorona xizmat e’tirofsiz qolmaydi
O‘zbekiston musulmonlari idorasi tasarrufidagi "Ko‘kaldosh" o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasida ko‘p yillar halol va fidokorona mehnat qilgan xodimamiz Ahmadjonova Nilufar Habibullayevnaning 50 yoshlik yubileyi munosabati bilan ta’lim muassasasi hamda kasaba uyushmasi tomonidan tadbir o‘tkazildi.
Tadbirda ta’lim muassasasi mudiri M. Erkayev, o‘quv ishlari bo‘yicha mudir o‘rinbosari N. Djalolov va manaviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha mudir o‘rinbosari, ta’lim muassasasi kasaba uyushmasi raisi A.G‘aniyev ishtirok etishdi. Muassasa mudiri M. Erkayev muhtarama opamizni shaxsan o‘zi tabriknoma bilan taqdirladi. Esdalik sovg‘alari bilan ham mukofotlandi.
Nilufar opa har kuni tong sahardan ilm dargohiga kelib, uning ozoda, shinam va pokiza bo‘lishiga yillarida sabr, ixlos va sadoqat bilan o‘z hissasini qo‘shib kelmoqda. Bunday kamtarin, ammo qadri baland mehnat barchamiz uchun ibrat namunasidir.
Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam: "Pokizalik iymondandir", deb marhamat qilganlar. Ilm va marifat maskanining ta’minlash — talabalar ustozlarning tinch, toza va barakali ilm olishiga munosib hissa qo‘shadigan ezgu ishdir. Ana beminnat xizmat har qanday e’tirof va ehtiromga loyiqdir.
Bilim yurtimiz o‘z yordamga g‘amxo‘rlik qilishni muhim burch deb biladi. Zero, ilm dargohiga qilingan har bir xizmat — Allohning roziligi yo‘lidagi savobli amaldir. Kim ilm ahliga va ilm maskaniga xizmat qilsa, o‘sha ilmdan taralayotgan ezgulikning ajridan bahramand bo‘lishi umid qilamiz.
Muhtarama opamizga mustahkam sog‘lik-salomatlik, uzoq umr, oila baxti va ishlarida baraka tilaymiz. Alloh taolo halol mehnatlarini ajru mukofotsiz qoldirmasin, qilgan ezgu ishlari va mehnatlarining rohatini ko‘rish uzoq yillar davomida nasib etsin!
"Ko‘kaldosh" o‘rta maxsurs islom ta’lim muassasasi
matbuot xizmati
