Rasulullohning muhabbatini qanday hosil qilamiz?
Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning muhabbati musulmonning imoniga chindan ham oziq bo‘ladi. Agar musulmon kishining imoni ziyoda bo‘lsa, Rasulullohga bo‘lgan muhabbati ham ziyoda bo‘ladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallamni yaxshi ko‘rish – toat va qurbatdir. Darhaqiqat, shariat Nabiy alayhissalomning muhabbatini vojibotlardan sanaydi.
Anas ibn Molikdan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Sizlardan birortalaringiz meni farzandidan, ota-onasidan va odamlarning barchasidan ko‘ra ko‘proq yaxshi ko‘rmaguncha haqiqiy mo‘min bo‘lolmaydi”, dedilar.
Nabiy alayhissalomning muhabbatini quyidagilarni bilish bilan hosil qilish mumkin.
Birinchi: u zot Robbimiz ixtiyor qilgan va tanlagan, insonlarga Allohning dinini yetkazish uchun butun olamga yuborilgan Rasuldir. Alloh taolo yaxshi ko‘rgani uchun uni tanladi va undan rozi bo‘ldi. Agar Alloh undan rozi bo‘lmaganida uni tanlamagan bo‘lardi. Alloh yaxshi ko‘rgan kishini yaxshi ko‘rmoqligimiz, rozi bo‘lgan kishidan rozi bo‘lmoqligimiz bizga vojibdir. U zot Allohning do‘sti ekanini bilmog‘imiz lozim. Vaholanki, do‘stlik oliy martaba va u muhabbatning eng yuqori darajasidan-da oliydir.
Jundab roziyallohu anhu aytadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam vafot etishlaridan besh kun oldin quyidagi aytgan so‘zlarini eshitdim. “Men Allohdan sizlar orangizdan bir xalil (do‘st) bo‘lishini ruxsatini so‘ragan edim. Alloh meni xuddi Ibrohim alayhissalomni do‘st tutgani kabi do‘st tutdi. Agar ummatimdan xalil tutganimda Abu Bakrni ana shunday qilgan bo‘lar edim”.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam:
«Odamlar ichida men uchun suhbatida va molida eng ishonchlisi Abu Bakrdir. Agar men o‘zim uchun Rabbimdan boshqani xalil tutadigan bo‘lsam, albatta, Abu Bakrni tutar edim. Lekin u islom birodarligi va muhabbatidir. Masjidda hech bir eshik qolmasdan hammasi berkitilsin. Illo, Abu Bakrning eshigi bundan mutasno», dedilar.
Ushbu hadisi sharifdan Abu Bakr Siddiq roziyallohu anhu islom ummatining ichida Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallamga eng yaqin shaxs ekani ayon bo‘lmoqda. Ummatga bu namunadir!
Ikkinchi: Alloh taolo Nabiy alayhissalomni tanlagan manzilini bilmoqligimiz lozimdir. Chunki ul zot bashariyatning eng afzalidir.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Men Qiyomat kuni odam bolasining ulug‘idirman. Ustidan qabr birinchi yoriladigan shaxs menman. Avvalgi shafoatchi menman. Avvalgi shafoat qilinuvchi menman», dedilar” (Imom Muslim rivoyati).
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Har bir payg‘ambarning (ijobat etilishi aniq bo‘lgan) duosi bor. Men esa, inshoalloh, o‘sha duoimni qiyomat kuni ummatimga shafoat bo‘lishi uchun yashirib qo‘yishni xohladim”, dedilar”.
Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Men jannatga odamlarning birinchisi bo‘lib (kiruvchisi), shafoat qiluvchisiman. Va yana men payg‘ambarlar ichida eng ko‘p ergashiluvchisiman», dedilar.
Uchinchi: bizga dinni yetkazishda mashaqqat va qiyinchilikka yo‘liqqanini bilishimiz lozim. Xuddi shunday bo‘lgan ham. Rasulullohning mushriklar tomondan ozorlangani, so‘kilgani, urilgani, haqoratlanganini, yaqin qarindoshlari ul zotdan yuz o‘girganini, yolg‘onchi, sehrgar, majnun deb tuhmat qilinganini bilmog‘imiz vojib. Bularning barchasi bizga yetib keladigan dinning o‘chog‘ini o‘chirish uchun ul zotni urdilar, ahlidan, diyoridan chiqardilar. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam eng yaxshi ergashiluvchi namunadirlar. U zot boshlariga ichak-chavaq tashlab yuborildi, oyoqlari qonatildi, yuzlari yorib yuborildi, hovlilariga qamal qilib qo‘yilganidan daraxt barglarini yeb kun o‘tkazdilar, o‘zlari tug‘ilib o‘sgan Makkadan haydab chiqarildi, oldi tishlari sindirildi.
To‘rtinchi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning barcha sunnatlarini qanchalik og‘ir yoki yengil bo‘lsa-da, uni odamlar xush ko‘rsa-da xush ko‘rmasa-da, jiddiy bajarmoqligimiz lozim. Sunnat Islom uchun, musulmonlar uchun o‘ta muhim manbadir. Chunki u Islom Payg‘ambari Muhammad sollallohu alayhi vasallamning gaplari, ishlari, ma’qullashlari, xalqiy, xulqiy sifatlari va tarjimayi hollari majmuidir.
Alloh taolo ko‘pgina oyatlarda mo‘minlarni avvalo O‘ziga itoat qilishga amr qilganidan so‘ng Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallamga itoat qilishga amr qilgan. Qur’oni Karimda: «Ey iymon keltirganlar, Allohga itoat qilinglar va Rasuliga itoat qilinglar» oyati takror-takror kelgan.
Allohga itoat qilish Qur’onga itoat qilish bilan bo‘ladi. Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallamga itoat qilish –sunnatlariga amal qilish bilan bo‘ladi.
Shu bilan birga ul zotning ahli baytlarini, mo‘minlarning onalarini, xulofoi roshidinlarni, ansorlar va muhojirlarni ham yaxshi ko‘rishimiz va hurmat qilmog‘imiz lozim. Abu Shayx roziyallohu anhu rivoyat qilishicha, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bunday deganlar: «Odamlarga nima bo‘ldiki, ahli baytimni (kamsitib), menga ozor yetkazishyapti. Allohga qasamki, banda to meni suymagunicha mo‘min bo‘lolmaydi. To zurriyotimni yaxshi ko‘rmagunicha meni yaxshi ko‘rolmaydi» (Imom Hokim rivoyati).
Eng mahbub xotinlari Oishai Siddiqani zinoda ayblanganini, sahobalaridan yetmishtasi qatl etilganini, o‘g‘illaridan ayrilganini, Umar roziyallohu anhu qonga belab o‘ldirilganini, Usmonroziyallohu anhuga suiqasd etilganini, Aliga roziyallohu anhuga nayza sanchilganini, ummatni ko‘plab olimlari qiynoqqa solib zindonga tashlanganini bilmog‘imiz lozim.
Beshinchi: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam va to‘g‘ri yo‘lni tutgan sahobalar yaxshi ko‘rgan narsalarni yaxshi ko‘rmog‘imiz lozim. Zero, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam muborak hadislarida: “O‘zlarinigizga mendan keyin mening va xulofoi roshidinning yo‘llarini lozim tutinglar”, dedilar. Keksa ulomalarimiz: “Kimki biror kishini yaxshi ko‘rsa, uning yaxshi ko‘rgan narsalarini ham yaxshi ko‘radi va unga o‘xshashga, taqlid qilishga harakat qiladi”, deganlar.
Oltinchi: “Mendan bir oyat bo‘lsa ham yetkazinglar”, degan vasiyatiga binoan, dinning asl mohiyatini ul zotdan keyingi ummatga yetkazmoqligimiz, ba’zi hukmni olib boshqasini tark qilmasligimiz, ijtimoiy hayotda dinni bekitmasdan ochiq bayon etmog‘imiz lozim. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam sahobalarga dinni o‘rgatganlarida “Ogoh bo‘ling, yetkazdimmi?”, deganlarida, sahobalar: “Ha” deb javob berardilar. Shunda u zot sollallohu alayhi vasallam: “Allohim o‘zing guvohsan. Sizlardan shohid bo‘lganlar g‘oyiblarga yetkazsin”, deb dinni to‘liqligicha yetkazdilar.
Ana shularni puxta bilishimiz Rasulullohning muhabbatini hosil qilishga noil qiladi, inshoalloh.
Xayrulloh SATTOROV,
O‘MI Samarqand viloyati vakili o‘rinbosari
“Qadr-qimmatimiz ulug‘lanayotgan yurt”
“Yangi O‘zbekiston” gazetasining shu yil 27 avgust kungi 175-sonida O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy, “Oliy Darajali Imom Buxoriy” ordeni sohibi Shayx Nuriddin XOLIQNAZAR hazratlarining “Qadr-qimmatimiz ulug‘lanayotgan yurt” nomli maqolasi chop etildi.
Ezgulik, bag‘rikenglik markaziga aylanayotgan mamlakatimizda diniy-ma’rifiy sohada erishilayotgan tarixiy yutuqlar e’tirofiga bag‘ishlangan qiyosiy-tahliliy maqolaning to‘liq matni bilan quyida tanishishingiz mumkin:
Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Butun xalqimiz tomonidan katta shodiyona qilinayotgan, o‘z taqdirini shu aziz Vatan taqdiri bilan bog‘lagan qirq millionga yaqin yurtdoshimiz qalbini cheksiz faxr-iftixor tuyg‘ulariga to‘ldirayotgan mustaqillik bayrami – istiqlolimizning 35 yillik ayyomi bilan barchani chin qalbimdan muborakbod etaman.
Alloh taologa behisob shukrki, mamlakatimizda so‘nggi yillardagi jadal va keng ko‘lamli islohotlar qatorida e’tiqod erkinligini ta’minlash hamda mo‘min-musulmonlar emin-erkin toat-ibodat qilishi uchun yaratilayotgan sharoitlar yangi bosqichga ko‘tarildi.
Bunyodkorlik va ma’naviy tiklanish solnomasi
So‘nggi o‘n yillik solnomasiga qaraydigan bo‘lsak, yurtimizning har bir hududida ulkan bunyodkorlik ishlariga guvoh bo‘lamiz. Ularning eng mahobatlilari, shubhasiz, poytaxtimizdagi Islom sivilizatsiyasi markazi va Samarqanddagi Imom Buxoriy majmuasidir.
Bundan 9 yil oldin Islom sivilizatsiyasi markazini barpo etish haqida maxsus qaror qabul qilinib, amaliy ishlar boshlangan edi. Nihoyat joriy yilda qadimdan Toshkentning ma’naviy markazi bo‘lib kelgan Hazrati Imom majmuasi yonida milliy ruh va zamonaviy sharoitlarga ega muhtasham inshoot barpo etildi. Markazning asosiy zali, ta’bir joiz bo‘lsa, qalbi, hech shubhasiz, muqaddas Qur’on zalidir. Bu yerda dunyodagi eng qadimiy Hazrati Usmon Mus'hafi yuksak maqomiga yarasha munosib o‘rin topdi.
Bu maskanda O‘zbekiston musulmonlari idorasi ham yangi qarorgohiga ega bo‘ldi. Prezidentimizning oq fotihasi bilan biz ham shu yerda faoliyatimizni davom ettiryapmiz.
Imom Buxoriy majmuasi qurilishi 2019 yilda boshlangan edi. Qariyb 45 gektar maydonni qamrab olgan hududda ulkan maqbara, 10 ming kishilik masjid, innovatsion muzey, kutubxona, mehmonxonalar va boshqa zarur infratuzilma inshootlari barpo etildi.
Shu muazzam majmua foydalanishga topshirilayotganida xayolimga bir fikr keldi. Bilasiz, Imom Buxoriy bobomiz ilm talab qilish yo‘lida qancha mashaqqatlar chekib dunyo kezdilar. Buyuk muhaddis bo‘lib Vatanimizga qaytib keldilar. Lekin unga hozirgidek e’tibor, ehtirom, e’zoz ko‘rsatilmagandi. Davlatimiz rahbari tashabbusi bilan Imom Buxoriy hazratlarining boy ilmiy merosini yuksak darajada qadrlash va targ‘ib etishga yangi bosqichda keng imkoniyatlar yaratildi. Hozir butun islom olami, barcha musulmonlar shu majmuaga talpinmoqda.
Shuningdek, Farg‘onadagi Burhoniddin Marg‘inoniy yangi majmuasi, Namangandagi Sulton Uvays Qaraniy ziyoratgohi, Andijon bosh masjidi, Surxondaryodagi termiziylar maqbaralari, Qashqadaryodagi Abu Muin Nasafiy ziyoratgohi, Buxorodagi Mir Arab oliy madrasasi, Nukusdagi Imom Eshon Muhammad, Urganchdagi Oxun bobo masjidlari, Toshkentdagi Suzuk ota, Shayx Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf masjid-majmualari, Toshkent viloyatidagi Zangiota ziyoratgohini ham sanab o‘tish mumkin.
Yurtimizning shaharu qishloqlarida, eng chekka hududlarida 130 taga yaqin yangi masjid ochildi. 500 dan ziyod jome butunlay qaytadan bunyod etildi. 3 ta oliy va 1 ta o‘rta maxsus madrasa tashkil etildi. Jumladan, 500 yillik tarixga ega Mir Arab oliy madrasasining tarixiy maqomi tiklandi va uni dunyoga mashhur al-Azhar majmuasi darajasiga yetkazish ishlari davom etmoqda.
Samarqandda Hadis ilmi maktabi, Surxondaryoda Imom Termiziy nomidagi islom instituti, shuningdek, Imom Termiziy nomidagi o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi faoliyat boshladi. Toshkent islom institutida magistratura tashkil qilinib, bu yil ilk bitiruvchilar sohaning nufuzli idoralarida mehnat faoliyatiga kirishdi.
Qur’oni karim va tajvid o‘quv kurslari soni 30 dan oshdi. Mashg‘ulotlarni 100 mingdan ziyod tinglovchi yakunlab, Allohning kalomini o‘qish baxtiga erishdi. Bundan tashqari, internet orqali onlayn qiroat saboqlari yo‘lga qo‘yildi.
Diniy idoramiz huzurida Markaziy Osiyoda yagona bo‘lgan Fatvo markazi tashkil etildi. Bu yerda diniy ulamolarimiz har yili yurtdoshlarimizning 300 mingdan ortiq savoliga javob berib kelmoqda. E’tiborlisi, ishlash yo o‘qish maqsadida chet davlatda bo‘lib turgan vatandoshlarimizning savollariga mobil ilova va ijtimoiy tarmoqlar orqali ham javob berish imkoniyati yaratilgan.
Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Imom Moturidiy va Bahouddin Naqshband nomidagi 4 ta xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ta’sis etilib, nodir ilmiy-ma’rifiy asarlar tadqiq qilinmoqda.
Ziyorat va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash
Haj va umra safarlariga keng yo‘l berildi. Haj kvotasi 3 baravar, ya’ni 5 mingdan 15 mingga ko‘paygan bo‘lsa, umraga qo‘yilgan kvota cheklovlari olib tashlandi. Natijada har yili 1 millionga yaqin hamyurtimiz Allohning baytini ziyorat qilishga muvaffaq bo‘lmoqda.
Bu yildan boshlab Prezident hojilari dasturi joriy etilib, el-yurtimizga sidqidildan xizmat qilgan 100 nafar yurtdoshimiz haj safariga imtiyozli borib keldi.
Ramazon oyi, ikki hayit bayrami haqiqiy ma’noda katta ayyomga aylandi. Bu muborak sanalarni Prezident qarori bilan keng nishonlash dunyo mamlakatlari tajribasida yo‘q. Ayniqsa, joriy yilgi ayyomlarda davlatimiz rahbari tashabbusi bilan amalga oshirilgan ulkan voqeliklarni alohida ta’kidlash kerak: Ramazon oyida 1 trillion 100 million so‘m, Qurbon hayitida 700 milliard so‘m mablag‘ xayriya ishlariga yo‘naltirildi.
Diniy soha xodimlariga bugungidek e’tibor, ijtimoiy, moddiy qo‘llab-quvvatlash ilgari kuzatilmagan edi. Ayniqsa, 15 ulamoning Imom Buxoriy ordeni bilan mukofotlanishi tarixiy voqea bo‘ldi.
Imom-xatiblarimiz xorijiy tajriba almashish va malaka oshirish uchun chet davlatlarga bormoqda. Xususan, AQSH, Rossiya, Buyuk Britaniya, Yevropa mamlakatlari, Saudiya Arabistoni, Misr, BAA, Turkiya, Janubiy Koreya singari davlatlarda malaka oshirish kurslari, Qur’oni karim xatmlari, diniy-ma’rifiy suhbatlarda ishtirok etmoqda. Albatta, bunday yuksak ehtirom va keng imkoniyatlar qalblarimizda cheksiz shukronalik tuyg‘usini uyg‘otadi. Zero, Alloh taolo Qur’oni karimda shukr qiluvchilarga ne’matlarini yanada ziyoda etishni va’da qilib, bunday marhamat qiladi:
“Va Robbingiz sizga: “Qasamki, agar shukr qilsangiz, albatta, sizga ziyoda qilurman. Agar kufr keltirsangiz, albatta, azobim shiddatlidir”, deb bildirganini eslang” (Ibrohim surasi, 7-oyat).
Ushbu ilohiy va’daga muvofiq, tinch va farovon kunlarimizning qadriga yetish, yurtimizda amalga oshirilayotgan xayrli va ezgu ishlarga shukronalik keltirish ne’matlarning bardavom va yanada ziyoda bo‘lishiga sababdir. Zotan, shukr faqat tilda emas, balki mehr-oqibat, saxovat va ezgu amallarda namoyon bo‘lishi bilan o‘z ma’nosini topadi.
Buyuk saodatning ifodasi
Mamlakatimizdagi ochiqlik siyosati natijasida O‘zbekiston musulmonlari idorasining islom olami bilan aloqalari rivojlanmoqda. Xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik mustahkamlandi. Turkiy davlatlar muftiylari kengashi, Abu Dabi tinchlik forumi, Xalqaro musulmon ulamolari kengashi, Musulmon donishmandlar kengashi, Islomiy fiqh akademiyasi, Islom olami uyushmasi, Podshoh Salmon nomidagi Hadisi sharif akademiyasi va Xalqaro islom fiqhi akademiyasi kabi nufuzli tashkilotlar shular jumlasidan.
Yaqinda mamlakatimizda I xalqaro islom sivilizatsiyasi forumi o‘tkazildi. U butun dunyo e’tiborini yana bir bor O‘zbekistonga qaratdi. Forum doirasida ko‘plab nufuzli olimlar, ulamolar yurtimizga tashrif buyurib, amalga oshirilayotgan ijobiy o‘zgarishlarning shohidi bo‘ldi.
Yurtimizdan yetishib chiqqan buyuk mutafakkir allomalarning hayoti va ilmiy merosini o‘rganish yuzasidan 600 dan ortiq kitob, monografiya, risola, roman nashr qilindi.
Umuman olganda, inson qadrini ulug‘lashga qaratilgan xalqparvar siyosat aholining turmush sifatini yanada oshirish, ilgari adashgan yo‘lidan qaytib, sog‘lom hayot kechirish yo‘lini tanlagan shaxslarni afv etish kabi savobli ishlarda namoyon bo‘layotir.
Bularning bari Alloh taoloning inoyati bilan erishilgan istiqlol sharofatidandir. Tiklangan ma’naviy qadriyatlar, keng ochilgan e’tiqod imkoniyatlari yangi O‘zbekistonda inson qadri naqadar yuksak darajaga ko‘tarilganining yorqin misolidir. Bu ishlar ma’rifat, bag‘rikenglik va ezgulik tamoyillari atrofida birlashgan xalqimizning kelajakka ishonchini yanada mustahkamlaydi.
Zero, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam o‘z ta’limotlarida inson uchun eng ulug‘ saodat tinchlik-osoyishtalik, tansihatlik va xotirjamlik ekanini alohida ta’kidlaganlar:
“Sizlardan kim ahli-oilasi tinch, tani sog‘ va bir kunlik yeguligi bor holda tong ottirsa, go‘yoki unga butun dunyo to‘laligicha berilibdi” (Imom Termiziy rivoyati).
Bugun yurtimizda hukm surayotgan tinchlik va emin-erkinlik mana shunday ulug‘ saodatning amaliy ifodasidir.
Alloh taolo jonajon Vatanimiz istiqlolini abadiy, tinchligimizni barqaror aylasin! Yurtimiz rivoji va xalqimiz farovonligi yo‘lida sidqidildan xizmat qilayotgan Prezidentimiz va barcha mutasaddilarga kuch-g‘ayrat, mustahkam sog‘liq va ulkan zafarlar yor bo‘lsin. El-yurtimiz ahil-inoqligi, xonadonlarimizning qut-barakasi hech qachon arimasin!
Shayx Nuriddin XOLIQNAZAR,
O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy, “Oliy Darajali Imom Buxoriy” ordeni sohibi
