Behayo lavhalarni olib kirish nega zarur bo‘ldi?
Xalqaro ekspertlar dunyo miqyosida global tarmoqqa murojaat qiladigan yoshlarning 38 foizi zo‘ravonlik ruhidagi, 26 foizi millatchilik xarakteridagi saytlarga muntazam kirib turishini tasdiqlamoqda. Bugun hayotimizni internetsiz tasavvur etish qiyin. Undan har kim o‘z bilganicha foydalanadi: birov bilim olish uchun, kimdir yangiliklardan boxabar bo‘lib turish maqsadida, yana kimdir bekorchilikdan, bemaqsad nima to‘g‘ri kelsa shuni ko‘rib, tomosha qilib o‘tiradi. Eng yomoni ham shunda, ya’ni internetga bemaqsad kirishda. Mutaxassislarning ma’lumotiga ko‘ra, global tarmoqda o‘z joniga qasd qilishni targ‘ib qiluvchi 9 ming, shahvoniy mazmundagi 4 mingdan ziyod sayt mavjud, aksariyat kompyuter o‘yinlari orqali zo‘ravonlik va yovuzlik targ‘ib qilinmoqda. Ayni vaqtda internetdan foydalanadigan bolalar va o‘smirlarning katta qismi pornografik mazmundagi manbalar ta’siriga tushib qolmoqda.
Huquqni muhofaza qiluvchi organ xodimlari tomonidan mamlakatimiz hududiga ushbu mazmundagi videolavhalarni olib kirilishi holatlariga chek qo‘yilmoqda.
Davlat bojxona qo‘mitasi hamda uning xududiy organlari tomonidan bojxonaga oid qonunbuzarliklarni oldini olish va unga chek qo‘yish maqsadida qator tadbirlar amalga oshirilmoqda. Biroq, amaldagi tartib qoidalarga zid o‘laroq, faqat o‘z manfaati, buzuq nafsini o‘ylaydigan ayrim fuqarolar tomonidan yurtimiz hududiga pornografik mazmundagi mahsulotlarni olib kirishga urinish holatlari uchramoqda. Ushbu turdagi qonun buzilishlarining ayollar tomonidan sodir etilishi ilmning yetishmasligidan ekanini ko‘rsatadi.
Ma’lumot o‘rnida aytish joizki, joriy yilning o‘tgan davrida Qashqadaryo viloyati bojxona boshqarmasi xodimlari tomonidan pornografik mazmundagi materiallar bilan bog‘liq aniqlangan 76 ta (8 ming 623 dona pornografik mazmundagi videolavhalar, o‘yin kartalari va suratlar) qonunbuzarlik holatlaridan 8 tasi (592 dona pornografik mazmundagi videolavhalar, o‘yin kartalari va suratlar) aynan ayollar tomonidan sodir etilgan.
Surxondaryo viloyati Termiz tumanida istiqomat qiluvchi Asila Sanayevaning qo‘l yuklari xolislar ishtirokida yo‘lovchi bojxona deklaratsiyasi asosida bojxona nazoratidan o‘tkazilganda, deklaratsiyada ko‘rsatilgan “Alcatel 5070D” markali qo‘l telefoni va unga o‘rnatilgan xotira kartasida O‘zbekiston Respublikasi hududiga olib kirilishi taqiqlangan 72 dona pornografik mazmundagi videolavha saqlab kelingani ma’lum bo‘ldi.
Ushbu fuqaro qonunda belgilangan jazoni olgan.
Jazolashlar bilan ko‘p holatda natijaga erishib bo‘lmaydi. Biror yomonlikni oldini olish uchun unga qarshi yoshlikdan kurashish lozim. Kurash farzand tarbiyasidan boshlanadi. Bola tarbiyasiga mas’ul insonlar o‘sib kelayotgan yosh avlodga hayo xulqini singdirishlari lozim. Ota-onalar farzandlari nimalar bilan mashg‘ul ekanligini kuzatib borishlari, bolalari axloqsiz doira ta’siriga tushib qolishdan asramog‘i lozim. Ularda foydali kitoblarga nisbatan mehr uyg‘otish lozim. Buzuq kino-filmlar, bema’ni tomoshalar va behayo so‘zlardan ularni imkon qadar yiroq tutish maqsadga muvofiqdir.
Hayo ziynati ila ziynatlangan muslima Yer yuzini obod etish va yosh avlodga ta’lim-tarbiya berishda sog‘lom ayollik fitrati bilan ishtirok etadi.
Qur’oni Karimdagi ushbu ajoyib misolga bir e’tibor bering. Shuayb (a.s.) qizlaridan birini Muso (a.s.) ni chaqirib kelishga jo‘natdilar: “Bas ulardan biri hayo bilan yurib kelib: Otam seni bizlarga qo‘ylarimizni sug‘orib berganing haqqini berish uchun chaqirmoqdalar”, dedi (Qasos 25 oyat).
Ular Allohning toati va ayollik ibosini ma’siyat va fisqu-fujurga ayirboshlaganlardir. Shayton nog‘orasiga o‘ynagan bunday ayollar dunyoyu oxirat baxtsizligidan o‘zga narsaga erishmaydilar.
Pol Kapur: «Bu yerda tarixni nafaqat ko‘rasiz, balki uni his qilasiz»
AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdi, xabar bermoqda iccu.uz.
Islom sivilizatsiyasining ko‘p asrlik tarixi, uning ilm-fan, madaniyat va ma’rifat taraqqiyotiga qo‘shgan ulkan hissasi O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi ekspozitsiyalarida yaxlit va ta’sirchan tarzda namoyon etilgan. Tashrif davomida Samir Pol Kapur islomgacha bo‘lgan davr sivilizatsiyalaridan tortib, Yangi O‘zbekiston davriga qadar bo‘lgan tarixiy jarayonlarni aks ettiruvchi galereyalar, buyuk allomalarning ilmiy-ma’rifiy merosi, noyob qo‘lyozmalar, muqaddas yodgorliklar hamda zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida yaratilgan interaktiv ekspozitsiyalar bilan yaqindan tanishdi.
Mehmon ekspozitsiyalarning mazmunan izchilligi va tarixiy jarayonlarni bir-biri bilan uzviy bog‘liq holda namoyon etish usuliga alohida e’tibor qaratdi. Uning qayd etishicha, bu yerda muzey eksponatlari orqali o‘tmish haqida ma’lumot olish bilan cheklanib qolmay, tarixiy davrlar ruhini his qilish, ular o‘rtasidagi bog‘liqlikni anglash imkoni ham mavjud.
Samir Pol Kapur o‘z taassurotlarini quyidagicha ifodaladi:
«Bu muhtasham maskan. Islom tarixi va madaniyatining asrlar davomidagi taraqqiyoti bilan yaqindan tanishish men uchun unutilmas tajriba bo‘ldi. Bu yerda tarixni shunchaki kitob sahifalari orqali emas, balki o‘z ko‘zingiz bilan ko‘rasiz, uni his qilasiz va go‘yo o‘sha davrlarning ichida bo‘lasiz. Shu bois ushbu noyob maskanni barpo etishga hissa qo‘shgan barcha insonlarga samimiy minnatdorchilik bildiraman.
Yoshlarga ham bu yerga kelishni albatta tavsiya qilaman. Chunki bu maskan nafaqat tarixni o‘rganish, balki o‘tmish bilan kelajak o‘rtasidagi uzviy bog‘liqlikni anglash imkonini beradi. Men uchun eng esda qolarli lahzalardan biri Qur’oni karimga bag‘ishlangan golografik namoyish bo‘ldi. U menda katta taassurot va hayajon uyg‘otdi.
Menimcha, bu dargoh islom sivilizatsiyasining jahon tamadduniga qo‘shgan ulkan hissasini butun dunyoga namoyon etishga xizmat qiladi. Shuning uchun har bir inson bu yerga tashrif buyurib, ana shu boy va bebaho meros bilan shaxsan tanishishi lozim».
Pol Kapurning fikricha, Markazning ahamiyati uning tarixiy merosni namoyon etish bilangina cheklanmaydi. Ushbu maskan yosh avlod uchun o‘tmish saboqlarini anglash, ilm-fan va ma’rifatning sivilizatsiya taraqqiyotidagi o‘rnini his etish, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhini shakllantirish uchun ham muhim ma’naviy-ma’rifiy maydon vazifasini o‘taydi.
Tashrif yakunida AQSH Davlat kotibining Janubiy va Markaziy Osiyo ishlari bo‘yicha yordamchisi Samir Pol Kapur Islom sivilizatsiyasi markazidan olgan taassurotlari yuksak ekanini qayd etib, ushbu maskan boy tarixiy merosni zamonaviy muzey texnologiyalari va ta’sirchan taqdimot usullari orqali jahon jamoatchiligiga yetkazishda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
