Rabiul avval oyini qanday o‘tkazishimiz kerak?
2017 yilning noyabr oyidan islom taqvimining eng ahamiyatli oylaridan biri – Rabiul avval oyi boshlandi. Islom tarixida bu oyda eng ahamiyatli voqea – mavlid, ya’ni bizning suyukli Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallamning tavallud kunlari borligi sababidan ham aziz sanaladi. Rabiul avval – Alloh taolo insoniyatga islom dinini mukammal ko‘rinishda nozil qilgan so‘nggi Payg‘ambari sollallohu alayhi va sallamni yuborgan muqaddas oydir. Muhtaram Nabiyimiz sollallohu alayhi va sallam 571 yilning Rabiul avval oyi, o‘n birinchidan o‘n ikkinchiga o‘tar kechada, aksariyat manbalarda o‘n ikkinchi kuni dushanba subhida tavallud topganlar. Bundan tashqari, bu muqaddas oyda bir qator e’tiborga molik voqealar sodir bo‘lgan, xususan Payg‘ambar sollallohu alayhi va sallam hijrat qilganlar, U zot sollallohu alayhi va sallamning qizlari Ruqayya tug‘ilganlar, birinchi masjidning qurilishi va undagi ilk juma namozi o‘qilishi kabi hodisalar ham shu oyda ro‘y bergan. Bular orasida albatta, Nabiy sollallohu alayhi va sallamning tug‘ilgan kuni dunyoning turli burchaklaridagi barcha musulmonlar tomonidan nishonlanadi.
Ushbu bayramni nishonlash haqida turli fikrlar mavjud, biz musulmonlar uchun bu borada ixtilofga borishning zarurati yo‘q. Biz uchun muhimi – bu kun Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallamni, ularning hayoti va ta’limotlarini esga olish va nomlarini poklab yod etish ayyomidir. Qolaversa bu kun o‘z hayotimiz haqida, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallamga ummatlikni ado eta olyapmanmi, deya mulohaza qilish, o‘zini nazorat qilmoq pallasidir.
Rabiul avval – dunyo tashvishlaridan chetga chiqib, abadiy hayot haqida fikr yuritish, qorong‘ulik hukm surgan vaziyatda olamni yoritgan Payg‘ambar sollallohu alayhi va sallamni yuborgani uchun Yaratganga cheksiz hamdlar aytish fursatidir.
Bu oy – yana bir marta sevikli Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallamning muborak davrlarini – asri saodatni yodga olish vaqtidir.
Alloh taolo “... sizlar uchun – Allohdan va oxirat kunidan umidvor bo‘lgan va Allohni ko‘p zikr qilganlar uchun Rasulullohda go‘zal o‘rnak bor”, deya marhamat qilgan.
Demak, bu oy – yanada ko‘proq zikr qilish va Allohga ibodat qilmoq mavrididir.
Ko‘pgina imonli kishilarda “Ushbu oyni qanday o‘tkazishimiz kerak?” degan savol yuzaga kelishi mumkin. Javob berish mumkinki, bu oyni qanday o‘tkazish borasida muhim tavsiyalar berilmagan. Qanday va qaysi yil, oy, hafta, kunda bo‘lmasin, mo‘min kishi o‘z ibodatini, farzlar qatori nafl ibodatlarini ham ado etishda, ta’qiqlangan narsalarni tark etishda, xayrli va foydali ishlarda bardavom bo‘lishda jiddu jahd qilmog‘i lozim. E’tibor berilsa, Muhammad sollallohu alayhi va sallam tug‘ilgan bu oyning mohiyati – Payg‘ambar sollallohu alayhi va sallam uchun salovat aytish, Allohni zikr qilish mazmun ilgari suriladi.
Manbalar asosida rabiul avval oyini o‘tkazish borasida bir qator tavsiyalar berish mumkin. Bu oyda o‘zingiz uchun muhim bir necha maqsadlarni ilgari suring: avvalo Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallamning siyratlarini batafsil o‘rganing, bu ajru savobga-da noyil etadi. U zot sollallohu alayhi va sallamning hadislarini ko‘proq o‘qing. Salovat aytishni ko‘paytiring. Bu jarayonda albatta, ibodatlaringizni o‘z vaqtida ado eting. Payg‘ambar sollallohu alayhi va sallamning sunnatlari hayotingizning har bir jabhasini qamrab olsin.
Muhimi, Alloh taoloning cheksiz muhabbati va mehribonligi uchun, bizlarga insonlarning eng yaxshisini, Payg‘ambarlarning eng buyugini, eng ulug‘ hikmat sohibini, eng marhamatli va O‘zi ham yaxshi ko‘rgan zotni Payg‘ambar qilib yuborgani uchun Alloh taologa shukronalar ayting! Muhammad Mustafo sollallohu alayhi vavasallamga salovatu durudlar bo‘lsin!
Sharifa G‘ANIYEVA
Saudiya Arabistoni xalqaro qorilar tanlovining ikkinchi kunida 33 nafar ishtirokchi o‘zaro bellashdi
Makkada bo‘lib o‘tayotgan 46-Saudiya xalqaro qorilar musobaqasining ikkinchi kunida 28 mamlakatdan 33 nafar erkak va ayol musobaqa qatnashchilari o‘zaro bellashdi.
IQNA "Saudiya axborot agentligi"ga tayanib xabar berishicha, Makkada Saudiya Arabistoni Islom ishlari, da’vat va hidoyat vazirligi shafeligida o‘tkazilgan tanlovning final bosqichi turli mamlakatlardan kelgan erkaklar va ayollar ishtirokida davom etdi.
Tadbirning ikkinchi kunida erkaklar va ayollardan iborat hakamlar hay’ati 28 mamlakatdan 33 nafar erkak va ayol ishtirokchining Qur’on tilovatiga baho berdi.
Ikki bosqichda, ertalab va kechqurun o‘tkazilgan hakamlar hay’ati Katta masjid hovlisida 17 nafar erkak va tanlov o‘tkaziladigan joydagi ayollar bo‘limida 16 nafar ayolni o‘z ichiga oldi. Shunday qilib, birinchi va ikkinchi kunlarda erkaklar va ayollar hay’ati oldida yangragan chiqishlarning umumiy soni 40 dan ortiq mamlakatdan 66 taga yetdi.
Tadbir kelasi payshanbagacha (2026 yil 20 avgust) davom etadi, bu ishtirokchilarning Saudiya Arabistonidan jo‘nab ketish kuni bo‘ladi. Qur’on ilmlari, qiroat va qiroat qoidalari bo‘yicha erkak va ayol mutaxassislardan iborat hakamlar guruhi elektron hakamlik tizimidan foydalangan holda chiqishlar, qorilar va matnni yod olgan ijrochilarni baholaydi, bu esa baholashning aniqligini oshiradi va turli yo‘nalishlarda adolatni ta’minlaydi.
Ayni paytda 133 mamlakatdan 334 nafar erkak va ayol besh yo‘nalishda, jumladan, yetti xil qiroat asosida Qur’oni Karimni to‘liq yodlash (qiroat va nazariy bilimlarni, shuningdek, tajvid qoidalarini a’lo darajada bajarish va rioya qilishni o‘z ichiga oladi); a’lo darajada ijro etish, tajvidga rioya qilish va so‘zlarni sharhlash bilan Qur’oni Karimni to‘liq yodlash; a’lo darajada ijro etish va tajvidga rioya qilish bilan Qur’oni Karimni to‘liq yodlash; a’lo darajada ijro etish va tajvidga rioya qilish bilan ketma-ket o‘n beshta juzni yodlash; a’lo darajada ijro etish va tajvidga rioya qilish bilan ketma-ket beshta juzni yodlash bo‘yicha bellashmoqda.
Tadbir 6 avgust kuni boshlangan bo‘lib, uning maqsadi yosh musulmonlarni Qur’onni yodlash va tushunishga, oyati karimalar ustida mulohaza yuritishga va halol raqobatni yaratishga undashdir.
Ushbu musobaqada u boshlanganidan beri rekord darajadagi ishtirokchilar - 133 mamlakatdan 334 kishi ishtirok etdi va umumiy sovrin jamg‘armasi 10 260 000 saudiya rialini tashkil etdi, bu musobaqa boshlanganidan beri eng yuqori miqdordir.
Mazkur musobaqada O‘zbekiston sharafini "Mir Arab" o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi, "Sayyid Muhiddin maxdum" o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi, Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti hamda "Xadichai Kubro" qizlar o‘rta maxsus islom bilim yurti talabalari himoya qilishi haqida avval xabar berilgan edi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
