Nega juma kuni «Kahf» surasi o‘qiladi?
Bir qancha masjidlarda Juma mav’izasi boshlangunga qadar «Kahf» surasi tilovat qilinadi. Ayrimlar, nega, aynan, juma kuni ushbu sura o‘qilishiga qiziqishadi, ba’zan sababi haqida ham bir birlaridan so‘rashayotgani quloqqa chalinadi. Quyida, buning sababini bilib olasiz. Keling, dastlab, ushbu sura haqida qisqacha ma’lumotga berib o‘tsak. “Kahf” surasi Qur’oni Karimdagi «Alhamdu» bilan boshlangan besh suradan biri hisoblanadi. Bu surada, tarixiy qissalarga asosiy urg‘u berilgan. 110 oyatdan iborat suraning 71 oyati qissalardan iborat. Surada kahf(g‘or)ga kirib olgan yigitlar, ikki bog‘, Odam va Iblis, Muso alayhissalom va solih banda hamda Zulqarnayn haqidagi qissalar keltiriladi.
Endi esa, juma kuni nega, aynan, ushbu sura tilovat qilinishining fazilati haqidagi quyidagilarni keltirib o‘tamiz:
- Hofiz Abu Bakr ibn Murdavayh Ibn Umar roziyallohu anhudan rivoyat qilgan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Kim «Kahf» surasini juma kuni o‘qisa, qiyomat kuni uning qadami ostidan nur chiqib, osmonu falakni yoritadi va uning ikki juma orasidagi xatolari kechiriladi», deganlar.
- Imom Buxoriy, Imom Muslim va Imom Ahmad rivoyat qilgan hadisda Abu Is'hoq quyidagilarni aytadi: «Al Barrozning quyidagilarni aytayotganini eshitdim. Bir kishi «Kahf» surasini o‘qiy boshladi. Hovlida bir hayvon bor edi. Shunda, hayvon bezovta bo‘la boshladi. Haligi kishi qarasa, uni bulut o‘rab turibdi. Bo‘lgan hodisani Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga aytib bergan edik, U zot alayhissalom: «Ey falonchi, o‘qiyver, u Qur’on tilovati uchun tushgan sakiynadir», dedilar».
- Imom Muslim, Imom Nasaiy va Imom Ahmad Abu Dardo roziyallohu anhudan rivoyat qilgan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: «Kim «Kahf» surasining oxirgi o‘n oyatini o‘qisa, Dajjol fitnasidan saqlanadi», deganlar.
- Yana boshqa bir rivoyatda: «Kim «Kahf» surasi avvalidan o‘n oyat yod olsa, Dajjol fitnasidan saqlanadi», deyilgan.
Yuqoridagi hadisi shariflardan ma’lum bo‘ladiki, juma kuni ushbu surani tilovat qilishning fazilati bisyor ekan. Kimki har juma «Kahf» surasini tadabbur bilan o‘qisa, dunyo va oxirat yaxshiligiga musharraf bo‘lar ekan. Demak, «Kahf» surasini o‘qishga shoshilaylik!
Ilhom Ma’rupov
tayyorladi.
Erhan Afyonju: O‘zbekiston – turkiy sivilizatsiyaning eng go‘zal shaharlari joylashgan zamin
Turkiyaning “CNN-Türk” telekanalida efirga uzatilgan “Tafakkur doirasi” dasturida so‘zga chiqqan taniqli olim, Milliy mudofaa universiteti rektori, professor Erhan Afyonju O‘zbekistonning boy tarixiy merosi va sayyohlik salohiyati haqida fikr yuritdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Ko‘rsatuvda qatnashgan turk tarixchisi Erhan Afyonju O‘zbekistonni turkiy sivilizatsiyaning eng go‘zal shaharlari joylashgan alohida geografik hudud sifatida ta’riflagan.
Olimning fikricha, juda ko‘pchilik sayyohlar O‘zbekistonni o‘z ko‘zi bilan ko‘rishni istaydi. Chunki dunyoga mashhur Samarqand, Buxoro, Xiva, Toshkent kabi shaharlar ana shu zaminda joylashgan.
Turk tarixchisi yoshlarga murojaat qilib, xorijga sayohat qilishni, avvalo, Turkiy dunyo mamlakatlarini kashf etish, ajdodlar yurti bilan yaqindan tanishishdan boshlash lozim ekanini ta’kidladi.
“Yoshlarga tavsiyam shuki, hozir xorijga sayohat qilmoqchi bo‘lsangiz, avvalo Turkiy zaminni aylaning. Masalan, O‘zbekistonga borib, tarixiy shaharlarni ko‘rib keling, ajdodlaringiz yurti bilan tanishing. So‘ng Saljuqiylar davlati barpo etilgan zaminlarni ko‘ring”, – dedi professor.
Erhan Afyonjuning ta’kidlashicha, bunday sayohatlar yoshlar uchun har tomonlama foydali va qiziqarli bo‘lib, ularning tarixiy xotirasi va dunyoqarashini boyitadi.
“Masalan, Samarqandning go‘zalligini dunyoning ko‘p joylarida topa olmaysiz. Ayniqsa, turk yoshlari o‘z ajdodlari yashagan zaminni borib ko‘rishlari lozim”, – dedi olim.
Professor O‘zbekistonni turkiy sivilizatsiyaning asosiy beshiklaridan biri, ilm-fan markazi sifatida ham alohida e’tirof etgan.
Shuningdek, turk tarixchisi O‘zbekistonning nafaqat tarixiy va madaniy, balki geografik jihatdan ham yashash uchun qulay hudud ekanini ta’kidlagan.
Dastur davomida professor bildirgan fikr-mulohazalar Turkiya jamoatchiligi orasida O‘zbekistonning tarixiy shaharlari, boy madaniy merosi va turizm salohiyatiga bo‘lgan qiziqishni yanada oshirishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
