KЕTMONCHA
Hikoya
Kursdoshim Norqobilni uchratib qolganim yaxshi bo‘ldi. U darhol uyiga taklif qildi. Hangomalashib o‘tirar ekanmiz, peshayvon tokchasida, quyosh shu’lasida kaltaroq sopli ketmoncha diqqatimni tortdi. Ketmonchaning azizlab qo‘yilganidan ajablanganimni payqagan Norqobil bunday dedi:
“Ketmoncha 90 yoshli otamdan estalik. Har safar unga ko‘zim tushganda, ko‘z oldimda otam gavdalanadi. Shu ketmon otamga doimiy hamroh bo‘lgan. Shuning uchun ham har uch kunda artib, tozalab tokchaga olib qo‘yaman. Har-harda ishlatib ham turaman. Bundan uch oy oldingi voqea sodir bo‘lmaganida otam 100 yoshga kirarmidi... Alloh bilguvchi, lekin o‘sha kungi ishimni eslasam vijdonim azoblanadi. O‘zimni koyib gohida ko‘rnamaklik qildim deb malomat ham qilaman.
Otamni har kuni goh pomidor, goh loviya orasida ketmon chopayotganini ko‘raman.
– Quyoshning issig‘ida nima zarur, sizga, – desam.
– Ermakda bolam, – deb qo‘yardi.
Otamni ketmon ko‘tarib yurganini ko‘rganlar meni koyiydi.
– Otangga dam berasanmi, yo‘qmi?!
– Sening otangda qasding bormi?
Bu gaplarni qayta-qayta eshitaverganimdan bir kuni o‘zimni tutib tura olmadim. Ishdan barvaqt kelgan edim. Otam ketmonchada kechki sabzining arig‘ini kovlayotgan ekan.
– Sizga nima zarur, ota, uyga kirib damingizni olsangiz bo‘lmaydimi? Shu ketmonchani menga bering, dedim-u, qo‘lidan olib, irg‘itib yubordim.
Otam bo‘lsa:
– Bu nima qilganing, bolam! Suyanchig‘imdan ayirding-a! – dedi. Yana bir nimalar deb g‘uldiragancha xonasiga kirib ketti.
Bir soatlar chamasi o‘tdi. qilmishimdan pushaymon bo‘lib uzr so‘ragani kirsam isitmasi chiqib alahsirab yotibdi. Darrov do‘xtir chaqirdim. Dori-darmon qildik, foydasi bo‘lmadi. Sahar chog‘ida jon taslim qildi. Otamning o‘limiga men sababchi bo‘lib qoldim. O‘zimni hech kechirolmayman. Otam 100 yoshga kirarmidi degan fikr xayolimdan o‘taveradi...”
Do‘stimning yuzini yosh tomchilari qoplab oldi. Men esa qo‘llarimni duoga ochdim.
Abdusattor G‘OFUROV
Muftiy hazrat anjumanda oila mustahkamligi va farzand tarbiyasiga oid muhim tashabbuslarni ilgari surdilar
Qohira shahrida bo‘lib o‘tayotgan anjuman asosiy qismida O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari ma’ruza qildilar. Shuningdek, Misr muftiysi Nazir Muhammad Ayyod, Misr Vaqflar vaziri Usoma Azhariy, Xalqaro Islom fiqhi akademiyasi bosh kotibi doktor Qutb Mustafo Sano, Al-Azhar shayxi vakili Shayx Ayman Abdulg‘aniy, Musulmon olami uyushmasi Bosh kotibi o‘rinbosari doktor Abdurrahmon ibn Abdulloh az-Zayd va Abu-Dabi Islom ishlari raisi, doktor Umar Habtur ad-Dari’iy kabilar nutq qildilar.
Muftiy hazratlari muhokama qilinayotgan oila, ayollar huquqi va farzand tarbiyasi masalasi g‘oyat dolzarb ekaniga urg‘u qaratdilar. Xususan, turli mintaqalarda oila instituti inqirozga yuz tutayotgani, yoshlarning oila qurishga qiziqishi pasayib, ajrashishlar soni ortib borayotgani jiddiy xavotir uyg‘otayotgani ta’kidlandi. Qayd etilishicha, bu sinov butun insoniyat oldida turgan umumbashariy muammoga aylanmoqda.
Shu munosabat bilan Muftiy hazratlari tomonidan bir qator dolzarb takliflar ilgari surildi:
– Qo‘shma fatvo ishlab chiqish: ilmiy asoslangan hamda ilg‘or tajribalarni o‘zida jamlagan qo‘shma fatvo ishlab chiqish zarurligi ma’lum qilindi. Ushbu hujjatni turli tillarga tarjima qilib, OAV, raqamli platformalar, ma’rifiy tadbirlar va juma xutbalari orqali keng jamoatchilikka yetkazish ta’kidlandi.
– Yoshlarni oilaga tayyorlash dasturlari: turmush qurish ostonasida turgan yoshlarning diniy, milliy va ijtimoiy mas’uliyatini yuksaltirishga qaratilgan maxsus kurslar va psixologik-ma’rifiy maslahat dasturlarini yo‘lga qo‘yish taklif etildi.
– Fatvo markazlari va OAV hamkorligi: milliy qadriyatlar va islomiy ta’limotlarni yoshlarga zamonaviy, ta’sirchan usullarda yetkazish uchun fatvo markazlari bilan OAV o‘rtasidagi hamkorlik lozimligiga e’tibor qaratildi.
Shu o‘rinda, O‘zbekistonda mazkur yo‘nalishlarda amalga oshirilayotgan tizimli islohotlar ham bayon qilindi.
Xalqaro anjuman ishtirokchilari Muftiy hazratlari tomonidan ilgari surilgan takliflarni qo‘llab-quvvatlab, yurtimizda diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan islohotlar, oila institutini mustahkamlash borasidagi ishlarga yuqori baho berdilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
