“Uy muborak”
Bir yili Alloh taoloning inoyati ila hajga borib kelish kaminaga ham nasib etdi. Haj safari chog‘ida do‘st-birodarlar orttirdim. Biz bilan Ilhomjon degan o‘rta yoshlardagi kishi ham birga hoji bo‘lib qaytdi. Bir marta u bizlarni yangi qurib ko‘targan uyiga taklif kildi. Juma namozida ko‘rishib, uch-to‘rt hojini mashinasiga mindirib o‘zi yashaydigan mahallaga olib jo‘nadi.
Qo‘shqavat qilib solingan hashamatli imorat oldiga borib mashinadan tushganimizda, to‘g‘risi, hammamiz angrayib qoldik. Chunki bunday hashamatli imoratni birortamiz ko‘rmagan edik. Birin-ketin ostona hatladik. Ilhomjon bizni ikkinchi qavatga boshladi. Ikkinchi qavat ham hayhotday keng bo‘lib, o‘rtada dasturxon bezatilgan.
Dasturxon atrofida joylashib olgandan keyin yoshi ulug‘rog‘imiz, uy egasining kasb-koriga, umriga, rizqiga barokat tilab duo qildi. Mezbon xizmatga kirishib, turli taomlarni oldinma-ketin uzata boshladi. Hojilarning suhbatlari qizidi. Sukut saqlab turgan asli kitoblik bir hoji xo‘rsinib: “Ey birodarlar, odamzod yaxshi yemay, yaxshi kiymay, kecha-kunduz oromini yo‘qotib, qancha mashaqqatlar evaziga mana bunday imoratlarni quradi, bu hazilakam ish emas, hammaning ham qo‘lidan kelavermaydi. Lekin bu koshonada qancha yashashlarini bilmaydilar-da”, deb turganida mezbon choy ko‘tarib kirib qoldi. Shunda hoji birdaniga qutlovini boshlab yuborib: ”Ey do‘stim, bu “vremenka” lar qutlug‘ bo‘lsin, ilohim, rohatini ko‘ring, aslo kam bo‘lmang”, deya duo qilib qolsa bo‘ladimi. Qolganlar ham qo‘l ko‘targan holida taqqa to‘xtadi. Bir-birlariga qarab uy egasining avzoyini kuzata boshladi. Bunday duoni kutmagan uy egasi oldiniga nima deyishini bilmasdan bir oz jim bo‘lib qoldi. Biroq gap nimaga ishora qilinganini tushunib olmasdan noto‘g‘ri eshitmadimmi, degandek, hojining so‘ziga tuzatish kiritmoqchi bo‘ldi: ”Taqsir, bu uylar “vremenka” emas, haqiqiy imorat, pishiq g‘ishtdan ko‘tarilgan, hamma ishlatilgan narsalar tozasi, hov anavi yerda uchta hujralar “vremenka” edi, vaqtida otamiz qurgan, o‘shalarni buzib hozirgi imoratni ko‘tardim, deb tushuntira ketdi. Sal oraga noxushlik oralaganday bo‘ldi.
Taomdan so‘ng choy ustida suhbat davom etdi. Biroq uy egasining avzoyidan xafa bo‘lgani sezilib turardi. Chunki uning necha yillab qilgan mehnati va sarf-xarajatini oddiy “vremenka” qadricha olmagani alamini keltirib turardi.
Buni anglagan kitoblik hoji uy egasini noqulay holatdan chiqarish maqsadida unga qarata: “Birodar, siz gapimdan ranjimang, pastdagi hujralarni “vremenka” deyapsiz, gapingizga qo‘shilaman, to‘g‘ri, menimcha, bu imoratlarning xammasi “vremenka”, ya’ni vaqtinchalik imoratlar-ku. Nima farqi bor, hammasi boshpana bo‘lishdan boshqasiga yaramaydi. Men shuni nazarda tutib gapirgan edim. Odamzodga qisqa umr berilgan, tez fursatda shamoldek o‘tib ketadi. Haqiqiy imorat deb ota-bobolarimiz yotgan joydan ato etadigan ikki quloch yerga aytiladi... Ilmi va amali yaxshilarga, xalqi va Vatani uchun beminnat xizmat qilganlarga, yetim-yesir, beva bechoralarni ardoqlaganlarga, Alloh taolo yoqutdan ko‘shk, ya’ni yangi imorat tayyorlab qo‘yar ekan...” dedi.
Azamat NAMOZOV,
mehnat faxriysi
Tarixni anglagan avlod — kelajakni bunyod etadi
Ilmga qiziqish, avvalo, manbaga murojaat qilishdan boshlanadi. Tarixni chuqur anglash esa uni kitob, qo‘lyozma va ishonchli ilmiy manbalar orqali o‘rganishni talab etadi. Yangi o‘quv yilini yangi bilim va katta maqsadlar bilan boshlagan Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom institutining 1 bosqich talabalari O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdilar, xabar bermoqda iccu.uz.
Talabalar tashrifni, dastlab Markazning kutubxonasi bilan tanishishdan boshladi.
Bu yerda ular ilmiy izlanish uchun muhim bo‘lgan adabiyotlar, tarixiy manbalar va turli yo‘nalishlardagi ilmiy nashrlar bilan tanishdi. Kutubxona nafaqat kitoblar jamlangan maskan, balki tadqiqotchi uchun zarur bo‘lgan bilim va manbalarni bir joyga jamlovchi muhim ilmiy-ma’rifiy makon sifatida namoyon bo‘ldi.
Ayniqsa, islom tarixi, madaniyati, ilm-fani va ajdodlarimizning ilmiy merosini o‘rganayotgan yoshlar uchun bunday muhitning ahamiyati katta. Chunki auditoriyada o‘rganilgan bilimni mustahkamlash, mavzu bo‘yicha qo‘shimcha ma’lumot izlash va ilmiy izlanish olib borishda manba bilan ishlash ko‘nikmasi muhim o‘rin tutadi.
Mazkur tashrif yoshlar uchun navbatdagi ekskursiya emas, balki tarix, ilm-fan va milliy o‘zlik bilan bevosita yuzma-yuz kelish imkonini bergan muhim ma’rifiy uchrashuv bo‘ldi.
Institutning bo‘lajak islomshunoslari Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan bunyod etilgan Markazning boy ekspozitsiyalari orqali O‘zbekiston hududida qadimdan shakllangan sivilizatsiya jarayonlari, islom madaniyatining rivojlanishi, buyuk allomalarimizning ilmiy merosi hamda ajdodlarimizning jahon tamadduniga qo‘shgan beqiyos hissasi bilan yaqindan tanishdilar.
Markazning Islomdan avvalgi davr, Birinchi va Ikkinchi Renessans, ilm-fan va ma’rifat taraqqiyotiga bag‘ishlangan ekspozitsiyalari talabalar e’tiborini tortdi.
Tarixiy manbalar, noyob qo‘lyozmalar, qadimiy ashyolar va zamonaviy muzey texnologiyalari uyg‘unligi orqali namoyish etilgan ma’lumotlar yoshlarning o‘tmish haqidagi tasavvurlarini yanada boyitdi.
Bu yerda ular Muhammad Xorazmiy, Ahmad Farg‘oniy, Abu Ali ibn Sino, Abu Rayhon Beruniy, Imom Buxoriy, Imom Termiziy, Abu Mansur Moturidiy kabi buyuk ajdodlarimizning ilmiy va ma’naviy merosi bilan bog‘liq ma’lumotlarni ko‘zdan kechirdilar.
Ayniqsa, bir vaqtlar shu zaminlarda yaratilgan ilmiy kashfiyotlar bugungi zamonaviy fanlarning shakllanishida qanday ahamiyat kasb etgani talabalar uchun qiziqarli bo‘ldi.
Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom institutida tahsil olayotgan yoshlar uchun bunday maskanning ahamiyati, tabiiyki, yanada katta. Chunki ular o‘zlari o‘rganayotgan diniy-ilmiy merosning tarixiy ildizlarini nafaqat kitoblardan, balki Markaz ekspozitsiyalarida bevosita ko‘rish imkoniga ega bo‘ldilar.
Talabalarning fikricha, Markazdagi eng muhim jihatlardan biri — tarixning oddiy sanalar va voqealar ketma-ketligi sifatida emas, balki ilm-fan, tafakkur va insoniyat taraqqiyoti bilan bog‘liq yaxlit jarayon sifatida namoyish etilganidir.
“Bu yerda ajdodlarimizning ilm-fanga qo‘shgan hissasini ko‘rib, ular bilan faxrlanish tuyg‘usi yanada kuchaydi. Ayniqsa, islom dini rivoji bilan birga ilm-ma’rifat ham yuksalib borganini ko‘rish biz uchun juda katta taassurot qoldirdi”, — deydi institutning 1-bosqich talabalaridan biri.
Yoshlar Markazning kutubxona faoliyati bilan ham tanishdilar. Bu yerda jamlangan ilmiy adabiyotlar, tarixiy manbalar va tadqiqotlar bo‘lajak mutaxassislarning kelgusidagi ta’lim va ilmiy izlanishlari uchun muhim manba bo‘lishi ta’kidlandi.
Tashrif davomida talabalar uchun Markazning faqat tarixiy merosni namoyish etuvchi maskan emas, balki ilmiy izlanish, ma’rifat va zamonaviy tafakkur uyg‘unlashgan muhim platforma ekanligi yanada yaqqol namoyon bo‘ldi.
Talabalar Markaz bilan tanishish jarayonida o‘zlari tahsil olayotgan soha — islomshunoslikning qanchalik katta ilmiy meros va tarixiy mas’uliyat bilan bog‘liqligini ham chuqurroq his etdilar.
Shu ma’noda, yangi o‘quv yilining dastlabki kunlarida tashkil etilgan mazkur tashrif talabalar uchun yangi bilimlar sari tashlangan muhim qadam bo‘ldi.
O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazidagi ushbu ma’rifiy tashrif esa bo‘lajak islomshunoslar uchun yangi o‘quv yilini tarix saboqlari, ilmga qiziqish va katta maqsadlar bilan boshlashga xizmat qildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
