Mabrur haj mukofoti faqat jannatdur
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: Rasululloh sollollohu alayhi va sallam: “Umradan keyingi umra ikkisining orasidagi (gunoh va xato)larga kafforat bo‘ladi. Mabrur (maqbul) haj mukofoti faqat jannatdur”, dedilar.
Mazkur kitobda ulug‘ ibodat bo‘lgan haj va umra ziyoratlari haqida batafsil ma’lumotlar berilgan. Kitobda keltirilgan dalil va ibodat qoidalari Hanafiy mazhabiga oid manbalar bilan asoslangan. Kitob, ulug‘ ibodat sari yo‘l olgan yurtdoshlarimizga haj amallarini nuqsonsiz bajarishlarida muhim qo‘llanma sifatida foydalanishlari uchun mo‘ljallangan. Ushbu kitobning o‘ziga xosligi va tarkibiy tuzilishi quyidagicha:
- Qur’oni Karim oyatlari va Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi va sallam hadislarida haj qilish haqida;
- Safar oldidan tayyorgarlik, ularning odoblari, qilinishi kerak bo‘lgan ishlar hamda saqlanish lozim bo‘lgan amallar xususida;
- Hajga boruvchilar bilishi lozim bo‘lgan ehrom, miyqot, ruxsat berilgan va man qilingan narsalar xususida;
- Haj amallari ma’lum bir joylarda, muayyan vaqtlarda ado etilishini e’tiborga olib, har bir kunlik amallar qaysi joyda, qanday amalga oshirilishi haqida alohida-alohida ma’lumot va ko‘rsatmalar berib borildi. Masalan: Zulhijja oyining 9 yoki 10 kunlarida qaysi joyda qanday amallar qilinishi haqida alohida kunlarga ajratib bayon qilindi;
- Hajga tegishli hukmlar dalillar bilan bayon qilindi;
- Dalillar xususida yanada ko‘proq ma’lumotga ega bo‘lishni istagan kitobxonlar uchun ularning manbalari alohida izoh tarzida berildi;
- Ayollarga tegishli masalalarga ham alohida e’tibor berildi;
- Ilk marotaba hajga boruvchilarning tasavvurlari to‘liq bo‘lishi uchun ba’zi joylarning suratlari ham berildi;
- Kerakli o‘rinlarda eslatma va ogohlantirishlar berildi;
- Qaysi duolarni qaysi joylarda o‘qish kerakligi bayon qilib berildi;
- Kitobning hajmi kattalashib ketmasligi va aksar kitobxonlarimiz arab yozuvini o‘qiy olmasliklarini e’tiborga olib, arab tilidagi duo va zikrlar kirill alifbosida berildi;
- Ka’batulloh va uning o‘lchamlari haqidagi ma’lumotlar ham ushbu kitobdan o‘rin oldi;
- Masjidul Haram va Masjidun Nabaviyda olib borilgan kengaytirish ishlari haqidagi ma’lumotlar ham jadval ko‘rinishida keltirildi.
Alloh taolo hajni niyat qilgan vatandoshlarimizning hajlarini mabrur hajlardan qilsin!
Murojaat uchun: +998 93 341-00-17.
18 avgust — Usmon Mus'hafi Toshkentga qaytgan kun
18 avgust Toshkentning nafaqat diniy, balki madaniy va ilmiy merosi tarixida muhim o‘rin tutuvchi sana. Qur’oni Karimning eng qadimiy qo‘lyozmalaridan biri sifatida e’zozlanadigan Usmon Mus'hafi asrlar davomida Markaziy Osiyo tarixining turli bosqichlariga guvoh bo‘lib kelgan, xabar bermoqda iccu.uz.
Ushbu nodir qo‘lyozma yirik hajmdagi pergament varaqlarga yozilgan bo‘lib, matni qadimiy Hijoz xatida bitilgan. Mus'hafda hozirgi arab yozuvidagi nuqta va harakat belgilari mavjud emas. Manbalarda uning saqlanib qolgan qismi 338 yoki 353 varaqdan iborat ekani haqida turli ma’lumotlar uchraydi. Ayrim yo‘qolgan pergament varaqlar keyinchalik qog‘oz bilan almashtirilgan. Qo‘lyozmaning aniq sanasi xususida ilmiy adabiyotlarda turli qarashlar mavjud.
Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, Mus'haf uzoq yillar Samarqandda saqlangan. 1868–1869 yillarda u Sankt-Peterburgga olib ketilgan va Imperator xalq kutubxonasiga topshirilgan. 1905 yilda qo‘lyozmaning 50 ta faksimile nusxasi ko‘chirilgan. 1917 yildagi siyosiy o‘zgarishlardan keyin musulmon ulamolarining talabi bilan Mus'haf avval Ufaga, keyin esa O‘rta Osiyoga qaytarilishi jarayoni boshlangan.
1924 yilda Usmon Mus'hafi Tatariston, Boshqirdiston va Turkiston ulamolaridan tashkil topgan maxsus kuzatuvchilar hamrohligida maxsus poyezd orqali Ufadan Toshkentga olib kelindi. Toshkentga olib kelinganidan so‘ng Mus'haf bir muddat shahardagi masjidlardan birida saqlandi. Keyinchalik uning asrab-avaylanishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston tarixi davlat muzeyiga topshirildi.
1989 yil 14 mart kuni Toshkentda bo‘lib o‘tgan Musulmonlarning IV quriltoyida O‘zbekiston hukumati qarori bilan Usmon Mus'hafining musulmonlar ixtiyoriga qaytarilgani e’lon qilindi. Keyinchalik u O‘zbekiston musulmonlari idorasi ixtiyoriga topshirildi. Mus'haf bir muddat Hazrati Imom majmuasidagi «Mo‘yi Muborak» madrasasi muzey-kutubxonasida maxsus sharoitda ham saqlandi.
Usmon Mus'hafining tarixiy va madaniy ahamiyati xalqaro miqyosda ham e’tirof etilgan. 1997 yilda qo‘lyozma YUNЕSKOning «Memory of the World» — «Jahon xotirasi» dasturi ro‘yxatiga kiritilgan.
2025 yil 13 noyabr — Usmon Mus'hafi tarixida yana bir muhim sana. Aynan shu kuni nodir qo‘lyozma O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga olib kelindi. Bugun Qur’on zalidagi asosiy eksponatlardan biri sifatida alohida o‘rin egallab, yurtimizning ko‘p asrlik diniy, ilmiy va ma’naviy merosini namoyon etuvchi bebaho yodgorlik sifatida taqdim etilgan. Shuningdek, Markazda turli davrlarda Somoniylar, Qoraxoniylar, Xorazmshohlar va Temuriylar davrida ko‘chirilgan Qur’on nusxalarini ham ko‘rish mumkin. Usmon Mus'hafi tarixi bu faqat bir qo‘lyozmaning tarixi emas. Bu asrlar osha saqlangan ilmiy va ma’naviy meros, uni asrab-avaylagan avlodlar xotirasi va O‘zbekiston zaminida shakllangan buyuk islom sivilizatsiyasining uzviy davomiyligi haqidagi tarixdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
