frontend\widgets\header\Header: Attempt to read property "fajr" on null

G‘animat kunlarda g‘aflatda qolmang

21.06.2017   108207   3 min.
G‘animat kunlarda  g‘aflatda qolmang

Bismillahir rohmanir rohim.

Mohi Ramazonning avvali o‘n kunini rahmat, o‘rtasini mag‘firat, oxirini xalos bo‘lish dahasi qilib, ushbu kunlarga biz bandalarini cheksiz ne’matlar bilan yetkazgan va o‘z rahmatidan muyassar qilgan Robbimiz Alloh subhanohu va taologa cheksiz hamdu sanolar bo‘lsin.

Ushbu har bir o‘n kunlikni o‘zgacha qadrlagan va shu ne’mat qadridan sof e’tiqod ila foydalangan hamda ushbu ta’limini o‘z ummatlariga o‘rgatgan payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallamga salovotu salomlar bo‘lsin.

Avvalihu rohma - kunlarining bugun oxirgi o‘ninchi kuniga ham o‘rtalab qoldi. Vo ajab, kechagina ramazon kelyapti deb qalblarda quvonch bilan kutayotgan ramazon oyimiz nihoyasiga yetay deb qoldi. 

Rahmat kunlarining shukuhi, qorong‘u tun ichra subhi sodiq vaqti kirguncha saharlik va qizil shafaq tortib botayotgan quyoshning so‘ngi vaqtida iftorlikning fayzi, masjidlarimizda taroveh namozi va xatmul Qur’on tarovatidan sarmast bo‘lib, g‘animatli kunlarning o‘tib ketayotganini sezmay qolibmiz.

Ha, bu kunlar xaqiqatan ruhiy oziqqa tashna qalblarga g‘animatdir. Buning qadriga yetmagan va undan bahra olib qolishni unutib g‘aflatda qolgan insonlarga taajjub qilasiz.

Ramazon oyi kelib zaminimizni fayzu tarovati bilan bezab tursa-da, uni bepisand o‘tkazib yuborsa, bunday kishilar qanday buyuk mukofotlardan bebahra qolayotganini bilarmikan...

Ish xonada, kassa oldida kassirni kutib o‘tirib, u kelganida ko‘zlari quvonchga to‘lib kettgan ishchi-xodimlarning nigohiga nazar solsangiz, ana shu damda go‘yoki ulardan baxtliroq inson yo‘qdek. Oylik maoshini oladi-yu kassirga cheksiz extirom ila minnatdorchilik bildiradi, ammo osmondan boshi uzra yog‘ayotgan rahmat  yomg‘iriga parvo qilmaydi.  

“Biz ishdagi odamlar, ko‘chada yuramiz, ochlikka chidayman-u, issiqda chanqoqqa bardosh berolmayman-da” deya uzrxohlik qilayotganlarni eshitib hayron bo‘lasiz: axir ramazon soya-salqinda yotib olib bekorchilikda qiladigan ish emas-ku. Iftorliklarga uyalmay-netmay chiqib yastanib o‘tirgan “ko‘zalar”ning holi  taajjubli.

Jannat eshiklari ochilib, do‘zax eshiklari yopiladigan oyda o‘zlariga jannatning eshigini yopib olgan insonlarga taajjub qilasiz kishi.

Uyi masjidning yonida  bo‘la turib, taroveh namozidan qolayotganlarning holi taajjubli. Nahot, Qur’on oyatlari va tasbeh ohanglari qalblariga yetib bormasa.

Muso alayhissalom davrida osmondan Allohning ne’mati yog‘ilib, ularni qavmi yeb-ichib, buning shukronasiga ibodat qilinglar deyilganida, ularning biz bunday narsalarni emas, boshqa narsalarni xohlardik deb sarkashlik qilganini bilamiz, bugun esa o‘sha hodisa oldida yuqorida sanab o‘tgan taajjublarimiz hech narsa emas. 

Nima ham derdik, Allohning imtihoni bu...

Barchamizga Ramazon muborak bo‘lsin.

 M.SHOJALILOV, 

Tasbeh.uz sayti administratori

Ramazon
Boshqa maqolalar

Inson barmoq izlari

26.06.2026   4906   4 min.
Inson barmoq izlari

Inson tanasidagi eng hayratli alomatlardan biri – uning barmoq izlaridir.


Agar ikki egizak bir tuxumdan yaralgan bo‘lsa – zero ba’zi egizaklar ikki tuxumdan, ba’zilari esa bir tuxumdan yaraladi – hatto shunday holatda ham ularning barmoq izlari bir-biridan mutlaqo farq qiladi.


Bu haqiqatga Alloh subhanahu va taolo O‘zining aziz Kitobida ishora qilib shunday marhamat qiladi:


“Inson Bizni, uning suyaklarini jamlay olmas, deb o‘ylarmi? Ha, Biz uning barmoq uchlarini ham asl holiga keltirishga qodirmiz” (Qiyomat surasi, 3–4-oyatlar).


Zamonaviy ilm-fan barmoq izlarida yuzga yaqin o‘ziga xos alomat borligini aniqladi. Agar ikki barmoq izida ana shu yuz alomatdan o‘n ikkitasi o‘zaro mos kelsa, u holda bu ikki iz bir insonga tegishli deb qabul qilinadi.


Tasodifan ikki barmoq izining bir xil chiqish ehtimoli esa oltmish to‘rt milliarddan bittadir. Ya’ni yer yuzida oltmish to‘rt milliard inson yashagan taqdirda ham, shundagina bir juft barmoq izining o‘xshab qolish ehtimoli paydo bo‘ladi. Holbuki, dunyo aholisi 8 milliardni tashkil etadi, xolos.


Barmoq izlarining shakli ham favqulodda murakkabdir. Unda yoylar, egri chiziqlar, burilishlar, burchaklar, tarqalishlar, mayda chiziqlar, chuqurchalar va tarmoqlanishlardan iborat noyob tuzilish mavjud.


Ayrim tibbiyot muassasalarida bir barmoq izi namoyish qilinib, uning ostiga o‘n besh mingta boshqa barmoq izi qo‘yilganida ham, ulardan ikkitasi hatto yetti nuqtada ham mutlaq o‘xshash chiqmagan.


Barmoq izi inson ona qornida bo‘lganidayoq, homilaning oltinchi oyida shakllana boshlaydi va inson o‘lguniga qadar o‘zgarmasdan saqlanadi.


Yana ham hayratlisi shuki, agar barmoq uchidagi teri butunlay olib tashlansa, uning o‘rnida qayta o‘sib chiqqan yangi terida avvalgi barmoq izining o‘zi yana paydo bo‘ladi.


Ayrim jinoyatchilar barmoq izlarini yo‘qotish uchun jarrohlik amaliyotlarini o‘tkazganlar. Ular barmoq terisini kesib tashlab, boshqa joydan olingan terini ko‘chirib o‘tkazganlar. Ammo oradan bir necha oy o‘tgach, avvalgi barmoq izlari yana qayta namoyon bo‘lgan.


Chunki bu – Alloh taolo insonga bergan ilohiy muhrdir. Uni bashar quvvati yo‘q qilib tashlay olmaydi.


Qiyomat kuni Alloh taolo insonlarni qayta tiriltirganida ham ana shu chiziqlar, chuqurchalar, tarmoqlar va mayda belgilar yana avvalgi holiga qaytariladi.


Alloh taolo marhamat qiladi: “Ha, Biz uning barmoq uchlarini ham asl holiga keltirishga qodirmiz” (Qiyomat surasi, 4-oyat).  


Bu – Alloh taoloning buyuk oyatlaridan biridir. Inson hali ona qornida ekan, bu naqshlar qanday yaratiladi? Keyin inson o‘lganidan so‘ng Alloh taolo ularni qanday qilib yana avvalgi holiga qaytaradi?


Bu savollarning o‘zi inson qalbini tafakkurga, aqlni esa Yaratuvchining qudrati haqida mulohaza qilishga chorlaydi.


Zamonaviy ilm-fan yana bir hayratli haqiqatni kashf etdi: insonning ko‘z gavhari – ya’ni ko‘zning rangli qismi ham har bir insonda o‘ziga xos bo‘lib, u ham shaxsni aniqlashda barmoq izi kabi noyob belgi vazifasini bajaradi.


Demak, inson tanasidagi har bir a’zo, har bir chiziq, har bir hujayra va har bir biologik belgi – Alloh taoloning qudratiga dalolat qiluvchi tirik oyatdir. 


Muhammad Rotib Nabulsiyning 

Qur’on va sunnatdagi 

ilmiy mo‘jizalar 

ensiklopediyasidan

Mir Arab oliy madrasasi

o‘qitvchisi
Abdurahmonov

Abdulhodiy

tarjima qildi