Ramazon oyida bo‘lgan tarixiy voqealar
Ramazon oyida juda katta tarixiy voqealar sodir bo‘lgan. Bu voqealar Islom dinining nimalarga qodir ekanligini ko‘rsatadi. Bu o‘rinda o‘sha muhim voqealarning ba’zilarini sanab o‘tmoqchimiz:
- Milodiy 610 yili, hazrati Muhammad sollallohu alayhi va sallamga qirq yoshlarida Ramazonning Qadr kechasida Makka yaqinidagi Hiro g‘orida ilk vahiy – Qur’oni karimning Alaq surasidan dastlabki besh oyat nozil bo‘ldi.
- Ramazon sharifda Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi va sallamga mab’us (payg‘ambarlik) maqomi berildi.
- Buyuk Badr g‘azoti. Bu g‘azot Islomda “furqon”, ya’ni, “Haq bilan botilni ayirguvchi” deb nomlanadi. Bu urush musulmonlarning ustunligi bilan hijratning ikkinchi yili 17-ramazon, juma kunida sodir bo‘lgan. Islomning ashaddiy dushmani bo‘lgan Abu Jahl shu urushda halok bo‘lgan.
- Hijriy 2 yili Ramazon ro‘zasini tutish va zakot berish farz qilindi.
- Makka fathi. Hijratning sakkizinchi yili Ramazon oyining 10-kuni Makka ozod etildi. Butparastlikka chek qo‘yildi. Ka’badagi butlarning barchasi yer bilan yakson etildi.
- Rasululloh sallallohu alayhi va sallam to Ramazon oyi tugagunigacha kechalari hazrati Jabroil alayhissalom bilan uchrashib, Qur’oni karimni tilovat qilib berar, shu tarzda o‘zlarini imtihon qildirar edilar.
- Hijratning to‘qqizinchi yili Ramazon oyida Tabuk g‘azotining bir qismi bo‘lib o‘tdi.
- Hijratning to‘qqizinchi yili Ramazon oyida Toifdagi Soqif qabilasi Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam huzurlariga kelib Islomga kirganini e’lon qildi.
- Hijratning o‘ninchi yili Ramazon oyida Yamanga Islom keng ko‘lamda kirib keldi.
- Ispaniyaning fathi. Hijratning to‘qson ikkinchi yili Ramazon oyining 28-kuni (milodiy 711 yili iyul oyining 19 kuni) Toriq ibn Ziyod rahbarligidagi shiddatli urushda kofirlar rahbari bo‘lgan Ruzrik ustidan g‘alaba qozonildi. So‘ngra Kurtaba, G‘urnata va Ispaniyaning poytaxti bo‘lgan Tulaytiliya fath etildi.
Manbalar asosida
Munira ABUBAKIROVA
O‘zbekiston musulmonlari idorasi mutaxassisi
Ota-onani hurmatlash odoblari
Ota-onaning roziligini olishga intilish fazilati barcha fazilatlarning negizi, borliqdagi har qanday haq-huquqlarning kelib chiqadigan asosidir.
Ota-onalar, bola tarbiyasi bilan shug‘ullanayotgan tarbiyachilar farzandlarga quyidagi odatlarni singdirishlari maqsadga muvofiq:
Gunohga sabab bo‘lmasa, otaonaning buyurganlarini albatta bajarish; ota-onaga muloyim so‘zlash; uyga kirganlarida, hurmatlari uchun o‘rnidan turish; har tong salom berish, uyqudan oldin xayrli tun tilash; mol-mulklarini saqlash; so‘ragan narsalarini berish; ulardan maslahat so‘rash; ota-ona haqiga duo va istig‘for aytish; ular mehmon kutishsa, yonlarida muntazir bo‘lib turish; ularning aytishlarini kutmay, ularni xursand qiladigan ishlarni bajarish; ularning huzurlarida ovozni baland ko‘tarmaslik; gaplarini bo‘lmaslik; izn berishmagan joyga bormaslik; uxlayotganlarida bezovta qilmaslik; ahli ayoli, farzandlarini ulardan ustun qo‘ymaslik; ota-ona xatoga yo‘l qo‘ysalar, bilmaslikka olish, darhol kechirib, unutish; kulgili gap bo‘lsa ham, ularning huzurlarida o‘zini tutish; ular yaxshi ko‘radigan taomni ilinish; ulardan oldin taomga qo‘l cho‘zmaslik; ularning oldilarida cho‘zilib yotmaslik, oyoq uzatmaslik; uyga ulardan oldin kirmaslik, oldilariga tushib yurmaslik; chaqirganlarida tezlik bilan javob berish; ularning hayotliklarida ham, vafot etganlaridan keyin ham do‘stlarini hurmat qilish; ota-onasining hurmatini qilmaydiganlar bilan do‘stlashmaslik; ularning haqlariga duo qilish; vafotlaridan keyin Allohning quyidagi kalomini ko‘p aytish: «Ey, Rabbim! Meni ular go‘daklik chog‘imda tarbiyalaganlaridek, Sen ham ularga rahm qilgin!» (Isro surasi, 24-oyat).
Ibrohimjon INOMOV tayyorladi.
“Islom nuri” gazetasining 2026 yil 10-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws
