Xalqimizda davo uchun yoki ko‘z tegmaslik uchun Quron oyatlaridan dam solish odati mavjud. Binobarin, Quroni karim shifo bo‘lib, bu haqda Alloh taolo: «(Biz) Qur’ondan mo‘minlar uchun shifo va rahmat bo‘lgan (oyat)larni nozil qilurmiz» (Isro,82) deb marxamat etgan. Qurondagi xar bir oyat hissiy va manaviy, zohiriy va botiniy kasalliklarga shifodir.
Insondagi ruhiy tasirning yaxshi va yomon jihatning g‘olibligiga qarab ko‘z tegishi, atrofdagilarga yomon ta’sir etishi mumkin. Zero, Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilingan hadisda Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam): “Ko‘z tegishi haqiqatdir”, deganlar (Imom Buxoriy va Imom Muslim rivoyatlari).
Payg‘ambarimiz (sollalohu alayhi va sallam) ham ko‘z tegishiga qarshi “Falaq” va “Nos” suralarini o‘qib panohlanganlar. Shuningdek, kim biron narsani ko‘rib, ko‘zi quvnasa, “Mashaalloh, la havla va la quvvata illa billah”, deyishi mustahab amaldir.
Afsuski, ko‘z tegishidan panohlanishning odamlar qo‘llayotgan tumor, ko‘zmunchoq, qalampir, taqa, isiriq kabilarni taqish yoki osib qo‘yish kabi usullari tobora avj olib, ko‘payib bormoqda. Bunday qilish Allohdan o‘zga narsadan panoh so‘rash bo‘lgani uchun shariatimizda harom va shirk sanaladi.
Bir kuni bir odam oldimga dam solib qo‘yishimni, iltimos qilib keldi. Ranglari so‘lik, ko‘zlaridan nur qochgan edi. Kelib o‘tirib olgandan so‘ng dardini ayta boshladi. Ishlari yurishmay qolganini, sog‘lig‘ining mazasi yo‘q ekanligini aytdi. Bir folchining oldiga borganini, u ayol esa unga ilmu-amal qilingani, oldi olinmasa, tez orada vafot etishini “bashorat” kilganmish. Ilmu-amalni qo‘shnisi qilganini ham aytib o‘tgan. O‘zim sizni davolayman, o‘qib qaytariq qilaman deb, u bechoradan katta miqdorda pulini olgan. Folchi dam solib bergan narsalarni qo‘shnisining darvozasi tagiga sepgan. Buni qo‘shnisi ko‘rib, o‘rtada adovat paydo bo‘lgan. Natijada esa, holat yanada yomonlashgan. Bormagan mullam, folchim qolmadi, deb so‘zini davom ettirdi.
Men unga muqaddas dinimiz ko‘rsatmalarini aytib berdim. Uning qilgan ishlari gunoh ekanligi, bu shariatimizga ko‘ra qattiq taqiqlangan amal ekanini aytdim. Darrov tavba kilishi kerakligini, shunda hammasi o‘z izniga qaytishini tushuntirdim.
Gaplarimni qabul qildi va tavba qilishni, bundan buyon besh vaqt namozni kanda qilmasligini aytdi. Oradan bir kancha vaqt o‘tib, u bilan ko‘chada uchrashib qoldik. Yuzlari to‘lishgan, ranglari toza bo‘lib, xursand holda edi. Salomlashganimizdan so‘ng, menga o‘z tashakkurini izhor etdi. Ishlari yurishib, sog‘lig‘i ham yaxshilanganini aytganda qalbimda iliqlik paydo bo‘ldi. Zero, bir adashib, yo‘lini topa olmayotgan odamga yordam berganimdan Allohga shukronalar aytdim. Afsus, bu odamga o‘xshab adashib, yo‘lini topa olmayotgan, dardini ilmli kishilarga emas, aksincha, ilmsiz, joxil kimsalarga duch kelib, sarson-sargardon bo‘lib yurganlar kancha. Shifo Allohdandir. Nima ish qilayotganimizni bir o‘ylab, kimlarga murojaat qilish kerakligini ham mushohada qilib ko‘raylik.
Baxtiyorxon UMARALIYEV
Zarbdor tumani “Qusom ibn Abbos”
jome masjidi imom-xatibi
BBC Studios’ning Yevroosiyodagi tijoriy vakili Sergey Stanovkinning ta’kidlashicha, Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Toshkentda o‘tgan «Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh — yangi kashfiyotlar» Xalqaro mediaforumi O‘zbekistonning o‘z tarixi va sivilizatsion merosini global auditoriyaga mustaqil ovoz bilan yetkazishga qaratilgan yangi media maydoniga aylandi, xabar bermoqda iccu.uz.
Sergey Stanovkin, BBC Studios’ning Yevroosiyodagi tijoriy vakili
– Ushbu mediaforumning ahamiyati juda katta. Professional ommaviy axborot vositalari vakillarini bir maydonga jamlash axborot muhitida mutlaqo boshqa natija beradi. Bugun blogerlik jadal rivojlanayotgan muhim yo‘nalishlardan biri bo‘lsa-da, an’anaviy OAVning o‘z auditoriyasi, ta’sir doirasi, ishonch darajasi va tahririy siyosati bor. Shu bois bu tadbirning aynan mediaforum shaklida o‘tkazilayotgani va unda ko‘plab xalqaro OAV vakillari ishtirok etayotgani alohida ahamiyatga ega.
Endilikda muhim vazifa — xalqaro media kun tartibida Markaziy Osiyo va O‘zbekistonga yanada keng o‘rin berish. Buning uchun O‘zbekiston va Islom sivilizatsiyasi markazi o‘z ovozi, o‘z kontenti va samarali kommunikatsiyalariga ega bo‘lishi kerak. Chunki Islom sivilizatsiyasi markazining dunyoga aytadigan gapi, taqdim etadigan mazmuni bor.
Islom sivilizatsiyasi markazining tashkil etilishi ham shu nuqtayi nazardan juda muhim. U nafaqat mamlakatlar o‘rtasida, balki o‘tmish va kelajak o‘rtasida ham ko‘prik yaratadi. Tarixni anglash kelajakni to‘g‘ri qurishga yordam beradi. BBC’da “O‘zbekiston — sivilizatsiyalar chorrahasi” reklamaviy kampaniyasi bo‘lganida, men bu haqda ko‘p o‘ylagan edim. Menimcha, Islom sivilizatsiyasi markazi ham gumanitar sohadagi ana shunday muhim chorrahalardan biri — u odamlarni Toshkentga, O‘zbekistonga chorlaydi va turli mamlakatlarni yaqinlashtiradi.
O‘zbekistonni xalqaro madaniy muloqot uchun muhim maydonga aylantirayotgan asosiy jihat — uning faolligi va tashabbuskorligi. Bu iqtisodiyotda ham, madaniyatda ham yaqqol ko‘rinmoqda. Ayniqsa, kelajakka qaratilgan qarash O‘zbekistonni ajratib turadi. O‘tmishni o‘rganish juda muhim, ammo kelajak haqida gapirish va rivojlanish yo‘nalishini belgilash ham shunchalik ahamiyatli. Ana shunda yangi hamkorlar va yangi tarafdorlar paydo bo‘ladi. O‘zbekiston buni juda yaxshi amalga oshirmoqda. Shu bois uning do‘stlari va hamkorlari ko‘p. Ishonchim komilki, O‘zbekistonni katta va porloq kelajak kutmoqda.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati