Yashil bahor olib kelgandi uni,
Yoz daryo bo‘yida suvga zor etdi,

Qahraton yonida yurdi har kuni,
Nihoyat suygani – kuz bilan ketdi.

Xurshid Davron

(05.11.2016)

“Har bir jon o‘limning totuvchisidir” (Anbiyo, 35). Ha, bandalik haqiqati bu foniylikdir. Boqiy qolguvchi yolg‘iz Tangri taolodir. 

Insonga ato etilgan fursat – umr hayotini el-yurt uchun, jamiyat uchun manfaatli o‘tkazishning o‘zi ham bir saodat. Kuni kecha o‘zbek xalqi, o‘zbek she’riyati o‘zining zabardast o‘g‘loni – O‘zbekiston Qahramoni, Hamza nomidagi, Abdulla Qodiriy nomidagi hamda Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston Respublikasi Davlat mukofotlari sohibi, shoir va ijodkor Abdulla Oripovni boqiy dunyoga kuzatdi.

Abdulla Oripov hozirgi o‘zbek she’riyatida inson qalbidagi murakkablik va ziddiyatlarni  teran, haqqoniy, o‘ziga xos betakror kuylagan ijodkor edi. O‘z ijodi ila o‘zbek she’riyatiga yangicha badiiy tafakkur yo‘sinlarini olib kirdi. Shoir Yassaviy, Navoiy, Bobur, Cho‘lpon singari ijodkorlar badiiy an’analarining davomchisi bo‘ldi. Ayniqsa, istiqlol yillarida xalqimiz xotirasidan unutilayozgan milliy qahramonlarimiz, buyuk siymolarimiz obrazini haqqoniy gavdalantira olgan, qolaversa, islomiy tafakkurga yo‘g‘rilgan milliy o‘zligimizni tarannum etgan mohir ijodkor edi. Bu borada uning mashhur “Haj daftari ” (1992), “Sohibqiron” (1996) nomli to‘plamlari, “Bobur”, “Savob”, “Bandaga sig‘inma”, “Hidoyat yo‘li”, “Men kimga suyangum”, “Ziyoli”, “Iltijo”, “Oriyat”, “Inson”, “So‘nggi makon” va boshqa ko‘pgina asarini keltirish mumkin.

 Abdulla aka bilan suhbatlarimizning birida: “Taqsir, she’rlaringizda imon haqida tafakkur haqida juda ko‘p yozgansiz”, deya marojaat etganimizda  – Baxil qanchalar dindor bo‘lmasin jannatga kirmaydi, olov o‘tinni yoqib bitirgani kabi hasad hasadchining savoblarini yeb tugatadi deydilar. Men gapni nariroqdan boshlayotganimning sababi bor. Ba’zilarda yuzaki fikrlash qusuri kuchayib ketyapti. Ayniqsa, ozroqqina adabiyotga da’vogarligi bo‘lganlarga bu dardning yuqishi juda yomon. Ijodkor deganimiz, birinchi navbatda, tafakkur qiluvchi jonzotdir. Bu qavm fikrlashsiz yashamasligi, yasholmasligi lozim. Vaholanki, allaqachonlar o‘zini nomdorlar qatoriga qo‘shib bo‘lgan qalamkash birodarlarimizning ko‘plari haligacha Qur’oni karim yoxud hadisi muborakdan ham bexabarlar, deya aytgan edilar. 

Istiqlolimizning ilk yillarida (1992 yil) Abdulla Oripov bilan muborak haj safarida birga bo‘lish nasib etgandi. O‘shanda mohir ijodkor o‘zlarining “Haj daftari” nomli to‘plamlarini bitgan edilar.

Abdulla Oripovning badiiy yuksak ijodi xalqimizning qalbidan chuqur o‘rin olgan. Buyuk iste’dod sohibining ijod namunalari asrlar davomida muxlislari tomonidan sevib o‘qilishiga shubha yo‘q. Alloh taolodan sevimli shoirimizning oxiratlari obod bo‘lishini, asarlaridagi milliy ruh, ma’naviy poklikdan saboq olgan har bir o‘quvchi uchun u kishiga savob va mukofotlar yetib borishini so‘rab qolamiz.

Anvar qori TURSUNOV,

Toshkent shahar bosh imom-xatibi

MЕN KIMGA SUYANGUM

Bir kun savol berdi yoshgina o‘g‘lon:
– Nechun Allohim deb yig‘laysiz nolon?
Dedim, javobimdan bo‘lmagin hayron,
Men kimga suyangum Allohdan boshqa.

Tinimsiz aldasa muhit, makoning,
Tortsa oyog‘ingdan do‘stu yoroning.
Shunday o‘tar bo‘lsa har zum, har oning,
Men kimga suyangum Allohdan boshqa.

Noshukur emasman dunyoda garchand,
Qaydadir menga ham bor balki dilband.
Va lekin tiriklay kuydirsa farzand,
Men kimga suyangum Allohdan boshqa.

Insofu ishonch ham shirin so‘z bari,
Tiriklik toshqindir yoki ko‘pkari.
To hayot ekansan qochgaydir nari,
Men kimga suyangum Allohdan boshqa.

Shunchalar kaj erur dunyoi gardun,
Undan diyonatni axtarmoq nechun?
Padar shod o‘z o‘g‘lin bag‘rin etsa xun,
Men kimga suyangum Allohdan boshqa.

Mingta ko‘z poylaydi bitta joningni,
Joningmas, martabang, balki shoningni,
O‘t qo‘ymay yoqarlar xonumoningni,
Men kimga suyangum Allohdan boshqa.

Bu ko‘hna dunyoda yashadim nega,
Yaydoq ot misoli bo‘ldim beega.
Malomat qilurman, olomon, senga:
Men kimga suyangum Allohdan boshqa.

Mendan ranjimasin bo‘lsa do‘st agar,
Balki ularning ham dilida kadar,
Hoynahoy, mendaylar degay muqarrar:
Men kimga suyangum Allohdan boshqa.

Umr ham oxirlab bormoqda sekin,
Endi sarg‘aymoqda men ekkan ekin.
Mayli, sen o‘zingga suyangil, lekin,
Men kimga suyangum Allohdan boshqa.

SO‘NGGI MAKON

Qayga borib qo‘nar uchayotgan sor,
Qaysi joyda to‘xtar yuguruk ohu?
Javob berib bo‘lmas bu gapga zinhor,
Bu jihat yopiq, deb aytilgan, yohu.

Uzoq yillar yashash har kimga armon,
Garchi dunyo o‘zi foniy, muvaqqat.
Filda ham bor emish eng so‘nggi makon,
Insonga buyursin Vatani faqat.

ORIYAT

Yer yuzin tasmadek olgandir o‘rab,
Turfa qavmlarning safi, qatori.
Bir yonda boyonlar turishar qarab,
Ishlarin hamisha kelgan barori.

Bir yonda yo‘qsillar tizilgan borho,
Boshqalar singari yaxlit jamoat.
Lekin tilanishdan charchamas aslo,
Balki sharaf erur bundayin odat.

Uchinchi qator bor, uchinchi qator,
Xayru ehson kutib, tiz cho‘ka qolmas.
Ular noyob zotlar, oriyati bor,
Oltin tanga uzat, baribir, olmas!