Sayt test holatida ishlamoqda!
27 Fevral, 2026   |   10 Ramazon, 1447

Toshkent shahri
Tong
05:43
Quyosh
07:01
Peshin
12:41
Asr
16:27
Shom
18:15
Xufton
19:27
Bismillah
27 Fevral, 2026, 10 Ramazon, 1447

Tarvuz haqida ajoyib ma’lumotlar

05.08.2016   31028   4 min.
Tarvuz haqida ajoyib ma’lumotlar

Ko‘pchiligimiz sevib iste’mol qiladigan tarvuzning biz bilgan va bilmagan ko‘plab foydalari bor. Quyida tarvuz haqida siz uchun qiziqarli va foydali bo‘lgan ajoyib ma’lumotlarni keltirib o‘tamiz.

  1. Tarvuz sportchilarga koni foyda

Tarvuz o‘zida L-sitrullin – aminokislotasi ko‘p bo‘lib, bu bo‘g‘imlar orasidagi og‘riqni to‘xtatadi. Agar mashg‘ulotdan keyin achish va og‘riq sezilishini xohlamasangiz, u holda mashg‘ulotdan avval yangi tarvuzning 1/3 qismidan tayyorlangan sharbatni ichish tavsiya qilinadi.

  1. Tarvuz po‘chog‘i va urug‘ini iste’mol qilish

Albatta, bu gap sizga yoqimsiz tuyulgandir, ammo biz tarvuz po‘chog‘ini tashlab yubormasligingizni tavsiya qilamiz. Birinchidan, ular judayam mazali. Po‘choqlarni bir nechta kichik bo‘laklarga bo‘ling va limon, bodring va muz bo‘laklari bilan blenderga soling. Ta’bga ko‘ra shakar va ko‘katlar solishingiz mumkin. Natijada S, V1, V2, karotin, foliy va pantoten kislotalariga boy bo‘lgan ajoyib sharbat tayyor bo‘ladi. Tarvuz urug‘i teri holatini yaxshilaydi va yallig‘lanishga qarshi samarali vosita vazifasini o‘taydi. Bundan tashqari u temir, rux, oqsillarga boy.

  1. Tarvuz suvga boy meva

Tarvuzni 91 foiz qismi suvdan iborat. Bundan tashqari u kam kaloriyali poliz mahsuloti hisoblanadi. 100 gr tarvuzda atigi 38 kaloriya mavjud.

  1. Tarvuz ko‘z va miya faoliyati uchun foydali

2 karch tarvuz iste’mol qilish sizning ko‘zingiz va fikrlash qobiliyatingiz uchun juda foydalidir. Mutaxassislarning ta’kidlashicha, tarvuzning mazali mevasida A va V6 vitaminlarining mavjudligi birinchidan ko‘zning turli infeksiyalardan himoya qilib, tiniq ko‘rishini ta’minlasa, ikkinchidan xotirani mustahkamlab, fikrlash tezligini oshiradi.

  1. Tarvuz ultrabinafsha nurlaridan himoyalaydi

Inson organizmi ultrabinafsha nurlariga qarshi kurash olib borishiga bir nechta mahsulotlarni o‘rni beqiyosligi ilmiy jihatdan isbotlangan. Tarvuz ham aynan shu mahsulotlar qatoriga kiradi. Unda likopin moddasining mavjudligi turli nurlanishga qarshi kurashishda yordam beradi.

  1. Tarvuz qandni to‘playdi

Yangi tarvuzda 5-13 foizgacha yengil birikadigan qand mavjud. Tarvuz kesilganda fruktoza va glyukozalari umumlashadi. Saxaroza (qand) bunga qaraganda kechroq hosil bo‘ladi. Shuning uchun qandli diabetga chalinganlarga barra kesilgan tarvuzdan kam miqdorda iste’mol qilish tavsiya etiladi.

  1. Tarvuz tanadagi ortiqcha shlaklarni tozalaydi

Tarvuz ovqat hazm qilish faoliyatini yaxshilaydi, yurak-qon tomir tizimi hamda buyrak va jigarni tozalaydi. Tanadan xolesterinni chiqarib tashlashga yordam beradi. Toshlar bilan bog‘liq muammolari bor bemorlarga tarvuzni ko‘proq yeyish tavsiya qilinadi. Agar sizda tarvuz iste’mol qilmaslik uchun jo‘yali sabab bo‘lmasa, u holda kundalik yegulikda 2-3 kg tarvuz yeyishni maslahat beramiz.

  1. Tarvuzni zararli yoki zararsiz ekanini tekshiring

Tarvuz eng bezarar poliz mahsuloti sanaladi. Chunki uning qattiq po‘stlog‘i turli zararli moddalarni tashqi muhitdan kirishiga yo‘l bermaydi. Ayniqsa so‘nggi yillarda tarvuzni yetishtirish bir muncha ortdi. Unda turli zararli moddalar bor yo‘qligini hamma ham bilavermaydi. Tarvuz "sog‘lom"ligini aniqlash uchun, tarvuzni mevasidan ozroq kesib toza suvga solamiz, suv biror soatlardan keyin rangida xiralik paydo bo‘lsa, unda hammasi joyida, agar solingan suv yorqin pushti, qizil va sap-sariq tusga kirsa, u holda tarvuzdan voz kechganingiz ma’qul.

Tarvuzni qanday tanlash mumkin?

  1. O‘rtacha vazni 5-7 kg keladigan tarvuzni tanlang.
  2. Cho‘ziqroq, biroz yassi bo‘lgan tarvuz shirin va urug‘i kamroq bo‘ladi.
  3. Tarvuz dum qismi quruq va sarg‘ish bo‘lsa, uni g‘arq pishganidan dalolat beradi. Dum qismi yashil bo‘lsa, tarvuzning yetilishiga biroz borligidan dalolat.
  4. Shirin tarvuzni urganda jarangsiz, qo‘l bilan ezganda esa darz ketgan tovush chiqadi.
  5. Yaxshi tarvuzning usti yoqimli yaltiroq tusga va yerda yotgan tarafida sariq dog‘lari bo‘ladi.

Internet ma’lumotlari asosida

Ne’mat Musayev

tayyorladi

Boshqa maqolalar
Maqolalar

Aslida qanaqa?

26.02.2026   2021   4 min.
Aslida qanaqa?

Mulohaza

Yaqinda bir maqolani tahrir qilayotib, unda ulug‘ tobein Vahb ibn Munabbihning ismi “Vahb ibn Munabbah” deb yozilganiga guvoh bo‘ldim. Shunda ikkilanib, haqiqatan shundaymikin, deya an’anaviy va elektron manbalarni ko‘zdan kechirdim.


Imom Shamsiddin Zahabiyning “Siyarul a’lom an-nubalo” kitobida Abu Abdulloh Vahb ibn Munabbih ibn Komil ibn Sij ibn Ziy Kibor Abnoviy Yamaniy Zimoriy San’oniy deb yozilgan ekan. Shuningdek, vikipediyaning arab, turk, ingliz va rus tillaridagi havolalarida ham allomaning ismi shunday berilgan. Lekin o‘zbek tilidagi ayrim internet saytlarida “Vahb ibn Munabbah” deb yozilgan. Hatto ona tilimizda chop etilayotgan ba’zi kitoblarda ham shunday.


Aslida buyuk tobeinning asl ism-sharifi Vahb ibn Munabbihdir.


Alloma hijriy 34 yili Yamanda tavallud topgan. U oldingi payg‘ambarlar, olimlar haqida kitoblar yozgan, “Anbiyolar qissasi”, “Axyor (yaxshi inson)lar qissasi” kabi kitoblar muallifi.


Buyuk tobein hijriy 110  yili Yamanning San’o shahrida vafot etgan. Alloma haqida Imom Ibn Kasir “al-Bidoya van-nihoya” kitobida ma’lumotlar keltirgan.

* * *

Ayrim zamondosh ulamolarning ismlari ham har xil yozilgan. Masalan, 96 yoshli misrlik ulamo, Dunyo musulmon olimlari uyushmasi sobiq rahbari ismi ba’zi kitoblarda, internet saytlarida “Yusuf Qarzoviy” deb berilgan bo‘lsa, ayrimlarida “Yusuf Qarazoviy” shaklida yozilgan. Arab, turk va ingliz tillaridagi vikipediyalar (https://ar.wikipedia.org/wiki, https://en.wikipedia.org/wiki, https://tr.wikipedia.org/wiki)da Yusuf Abdulloh Qarazoviy deb berilgan.  Aslida ham shunday bo‘lishi kerak.

* * *

O‘zbek kitobxonlariga go‘zal asarlari bilan yaxshi tanish bo‘lgan zamondosh ulamolardan biri Muhammad Rotib Nobulsiyning ism-sharifi ba’zan “Noblusiy”, “Noblisiy” kabi har xil yoziladi. Suriyalik 88 yoshli olimning asl ism-sharifi Muhammad Rotib Nobulsiydir.

 

Ko‘pchilik Imom Doroniy bilan Imom Dorimiyni almashtirib qo‘yadi. Aslida ikkalasi boshqa-boshqa olimlar bo‘lib, biri Damashq yaqinidagi Doron qishlog‘ida tug‘ilgan tasavvuf olimi, biri esa Samarqandda tug‘ilgan muhaddis allomadir.

 

Imom Doroniyning to‘liq ismi Abu Sulaymon Abdurahmon ibn Ahmad ibn Atiyya Insiy Doroniy bo‘lib, u hijriy 140 yilda Damashq yaqinidagi Doron qishlog‘ida tug‘ilgan va hijriy 215 yilda vafot etgan tasavvuf ulamolaridan bo‘lgan. Hazrat Alisher Navoiy alloma haqida “Nasoyimul muhabbat” asarida ma’lumot keltirgan.

 

Imom Dorimiyning to‘liq ismi Hofizul kabir Abu Muhammad Abdulloh ibn Abdurrahmon ibn Fazl ibn Bahrom ibn Abdusamad Tamimiy Samarqandiy Dorimiy bo‘lib, u hijriy 182 yilda Samarqand shahrida dunyoga kelgan.

 

Imom Dorimiyning eng mashhur kitobi “Sunani Dorimiy”dir. Alloma hadis ilmi bilan chegaralanib qolgani yo‘q, balki tafsir, fiqh kabi ilmlarda ham yetuk olimlardan edi. U zot “Bisavmi mustahoza val mutahayyira” deb nomlangan fiqh kitobi muallifidir. Qur’oni karimning ba’zi juzlariga tafsir ham yozgan. Lekin tafsir bizgacha yetib kelmagan.

* * *

“Ismlar ham atamalar kabi grammatik qurilishda til qonunlariga bo‘ysunadi” degan qoidaga ko‘ra, arabcha bo‘lgan “Oisha” va “Xadiyja” kabi ismlar o‘zbek tilida “Oysha”, “Xadicha” deb til me’yorlariga rioya qilingan holda yozilishi tavsiya etiladi.

Xulosa shuki, o‘zbek o‘quvchilarga qulaylik yaratish hamda bosma va elektron nashrlarda, ommaviy axborot vositalarida diniy atamalarning har xil yozilishi oldini olish maqsadida tarixiy manbalarda kelgan ismlar, joylar, asarlar nomlarining alohida imlo lug‘ati tuzilsa, ayni muddao bo‘lardi. 

 

Tolibjon NIZOM

Ibratli hikoyalar