Ehrom Haj va Umraning eng birinchi amalidir.
“Ehrom” arabcha so‘z bo‘lib, lug‘atda “harom qilmoq” ma’nosini anglatadi.
Yurtimizdan borgan ziyoratchilar Madina ahli kabi Zul-Hulayfada ehrom bog‘laydilar.Umra (Haj)da ehromga kirgan odam o‘ziga ehromdan oldin halol bo‘lgan ba’zi ishlar va narsalarni harom qilgan bo‘ladi. Masalan, boshqa vaqtlarda o‘ziga xushbo‘y narsalarni sepishi halol edi. Ehromga kirgach, bu narsa harom bo‘lib qoladi. Ehrom umra (haj)ning eng ko‘zga ko‘ringan alomatidir. Bo‘lajak umra ziyoratchilari niyat qilib ehrom kiyadilar. Ehrom umraning niyatidir.
Ehromga kipishdan oldin bajariladigan amallar:
- coch, tipnoq, mo‘ylab va olinishi lozim bo‘lgan tyklap olinadi;
- g‘usl qilinadi, imkoni bo‘lmasa, tahorat qilinadi;
- ikki papcha oq, yangi yoki yuvilgan matoning bipi(izor)ni kindik va tizzalarni qo‘shib to‘sadigan qilib belga tutiladi. Ikkinchici (rido)ni elka aralash aylantirib o‘raladi. Ayollarning ehromi ularning sidirg‘a (gulsiz mato) kiyimi bo‘ladi. Ular uchun maxsus rang belgilanmagan. Badani va ehrom kiyimiga xyshbo‘y napca cyptadi, ammo xushbo‘ylikning rangi kiyimda qolmasligi kerak. So‘ngra Zul-Hulayfada ikki pakat namoz o‘qiladi. Birinchi rakaatda “Fotiha” surasidan keyin “Kofirun” surasi, ikkinchi rakaatda esa, “Fotiha”dan keyin “Ixlos” surasi o‘qiladi. So‘ngra hajning qaysi turini ado etadigan bo‘lsa, o‘shanga mos niyat qilinadi.
وَمَنْ شَاءَ الْإِحْرَامَ وَهُوَ شَرْطُ صِحَّةِ النُّسُكِ كَتَكْبِيرَةِ الِافْتِتَاحِ ، فَالصَّلَاةُ وَالْحَجُّ لَهُمَا تَحْرِيمٌ وَتَحْلِيلٌ.
“Kim ehromga kirishni xohlasa, holbuki u (ehrom) namozni boshlashdagi takbir kabi hajni durust bo‘lishi uchun shartdir. Namoz bilan hajning tahrimasi va tahlili bor” (“Raddul muxtor”).
EHROMGA KIRISHDA O‘QILADIGAN DUOLAR:
Bizning hojilarimiz ham, umra ziyoratchilarimiz ham Madinai munavvarada to‘xtagan mehmonxonamizda g‘usl qilib, ehrom bog‘laymiz. Ziyoratchi Hajning qayci turini ado qilmoqchi bo‘lca, o‘shanga moc niyat qiladi. Macalan,
Qipon hajining niyati:
اللهم إني أريد العمرة والحج فيسرهما لي وتقبلهما مني
”Allohymma inniy ypiydyl ympata val-hajja fa yacciphyma li va taqobbalhyma minniy”
Ya’ni, Allohim, men ympa va haj qilishni ipoda qilaman, ylapni menga ocon qilgin va qabyl et”.
Tamatty’ hajining umrasi niyati, O‘zbekistonlik ziyoratchilar tamattu’ ehromiga kiradi va quyidagicha niyat qiladi:
Tamatty’ hajining umrasi niyati:
اللهم إني أريد العمرة فيسرها لي وتقبلها مني
”Allohymma inniy ypiydyl umrata fa yaccipho liy va taqobbalho minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men ympa qilishni ipoda qilaman. Uni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Ifpod hajining niyati:
اللهم إني أريد الحج فيسره لي وتقبله مني
“Allohymma inniy ypiydyl hajja fa yaccirhu liy va taqobbalhy minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men haj qilmoqni ipoda qilaman, yni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Shu yil 23-24 aprel kunlari Samarqanddagi Hadis ilmi maktabida diniy ta’lim muassasalari talabalari o‘rtasida “Barkamol avlod – 2026” sport musobaqasining respublika bosqichi o‘tkazildi.
Musobaqa avvalida O‘zbekiston Respublikasi Davlat madhiyasi yangraganidan so‘ng ko‘rgazmali chiqishlar qilindi.
Tadbirda O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlarining musobaqa ishtirokchilariga yo‘llagan tabrigi o‘qib eshittirildi.
Shundan so‘ng sport musobaqasining final uchrashuvlari boshlandi. Ushbu jarayonni tajribali hakamlar hay’ati baholab bordi.
Yakuniy natijalarga ko‘ra, quyidagilar g‘oliblikni qo‘lga kiritdi:
Shaxmat
Talaba yigitlar o‘rtasida:
1-o‘rin Toshkent islom instituti talabasi Fazliddin Shamiyevga;
2-o‘rin "Mir Arab" o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi talabasi Asrorbek Turdaliyevga;
3-o‘rin "Sayyid Muhyiddin Maxdum" madrasasi talabasi Rahmonjon Rasulovga nasib etdi.
Ayol-qiz talabalar o‘rtasida:
1-o‘rinni “Jo‘ybori Kalon” madrasasi talabasi Roziyaxon Zokirova;
2-o‘rinni “Xadichai Kubro” madrasasi talabasi Hamidaxon Jamoliddinova;
3-o‘rinni Toshkent islom instituti talabasi Nodiraxon Murotova egalladi.
Stol tennisi
Talaba yigitlar o‘rtasida:
1-o‘ringa “Faxriddin ar-Roziy” madrasasi talabasi Murodjon Rayimjonov;
2-o‘ringa Toshkent islom instituti talabasi Abdulhay Abdimutalov;
3-o‘ringa "Mir Arab" o‘rta maxsus islom ta’lim muassasi talabasi Abdurahmon Abdujabborov sazovor bo‘ldi.
Ayol-qiz talabalar o‘rtasida:
1-o‘rin "Mir Arab" oliy madrasasi talabasi E’zoza Asliddinova;
2-o‘rin “Xadichai Kubro” madrasasi talabasi Dildoraxon Boltaboyeva;
3-o‘rin “Jo‘ybori Kalon” madrasasi talabasi Nodira Qodirboyevaga nasib etdi.
Tosh ko‘tarish
Talaba yigitlar o‘rtasida:
1-o‘rinni "Mir Arab" o‘rta maxsus islom ta’lim muassasi talabasi Musulmon Ravzatulloh;
2-o‘rinni "Mir Arab" oliy madrasasi talabasi Alisher Umarov;
3-o‘rinni “Faxriddin ar-Roziy” madrasasi talabasi Zikrullo Sag‘dullayev qo‘lga kiritdi.
Milliy kurash
Talaba yigitlar o‘rtasida:
1-o‘rinni "Mir Arab" o‘rta maxsus islom ta’lim muassasi talabasi Muhammadabrorxon Yunusxonov;
2-o‘rinni “Xoja Buxoriy” madrasasi talabasi Yasin Ablazov;
3-o‘rinni “Ko‘kaldosh” madrasasi talabasi Husan Mirzayev egalladi.
Jamoalar o‘rtasida esa yakuniy natijalar quyidagicha bo‘ldi:
1-o‘rin “Mir Arab” o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi jamoasiga;
2-o‘rin Toshkent islom instituti jamoasiga;
3-o‘rin “Imom Faxriddin ar-Roziy” madrasasi jamoasiga nasib etdi.
G‘oliblarga quyidagi mukofotlar topshirildi:
Jamoalar bo‘yicha sovrinlar:
1-o‘ringa I-darajali kubok, zamonaviy smart doska;
2-o‘ringa II-darajali kubok, muzlatgich;
3-o‘ringa III-darajali kubok, kir yuvish mashinasi taqdim etildi.
Yakkalik bellashuvlar g‘oliblari uchun:
1-o‘ringa birinchi darajali diplom va noutbuk;
2-o‘ringa ikkinchi darajali diplom, televizor;
3-o‘ringa uchinchi darajali diplom va sharbat chiqargich berildi.
G‘oliblarga zafar va mukofotlar muborak bo‘lsin!
Eslatib o‘tamiz, mazkur sport musobaqasi O‘zbekiston musulmonlari idorasi tomonidan har ikki yilda bir marta o‘tkaziladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati