Ehrom
Ehrom Haj va Umraning eng birinchi amalidir.
“Ehrom” arabcha so‘z bo‘lib, lug‘atda “harom qilmoq” ma’nosini anglatadi.
Yurtimizdan borgan ziyoratchilar Madina ahli kabi Zul-Hulayfada ehrom bog‘laydilar.Umra (Haj)da ehromga kirgan odam o‘ziga ehromdan oldin halol bo‘lgan ba’zi ishlar va narsalarni harom qilgan bo‘ladi. Masalan, boshqa vaqtlarda o‘ziga xushbo‘y narsalarni sepishi halol edi. Ehromga kirgach, bu narsa harom bo‘lib qoladi. Ehrom umra (haj)ning eng ko‘zga ko‘ringan alomatidir. Bo‘lajak umra ziyoratchilari niyat qilib ehrom kiyadilar. Ehrom umraning niyatidir.
Ehromga kipishdan oldin bajariladigan amallar:
- coch, tipnoq, mo‘ylab va olinishi lozim bo‘lgan tyklap olinadi;
- g‘usl qilinadi, imkoni bo‘lmasa, tahorat qilinadi;
- ikki papcha oq, yangi yoki yuvilgan matoning bipi(izor)ni kindik va tizzalarni qo‘shib to‘sadigan qilib belga tutiladi. Ikkinchici (rido)ni elka aralash aylantirib o‘raladi. Ayollarning ehromi ularning sidirg‘a (gulsiz mato) kiyimi bo‘ladi. Ular uchun maxsus rang belgilanmagan. Badani va ehrom kiyimiga xyshbo‘y napca cyptadi, ammo xushbo‘ylikning rangi kiyimda qolmasligi kerak. So‘ngra Zul-Hulayfada ikki pakat namoz o‘qiladi. Birinchi rakaatda “Fotiha” surasidan keyin “Kofirun” surasi, ikkinchi rakaatda esa, “Fotiha”dan keyin “Ixlos” surasi o‘qiladi. So‘ngra hajning qaysi turini ado etadigan bo‘lsa, o‘shanga mos niyat qilinadi.
وَمَنْ شَاءَ الْإِحْرَامَ وَهُوَ شَرْطُ صِحَّةِ النُّسُكِ كَتَكْبِيرَةِ الِافْتِتَاحِ ، فَالصَّلَاةُ وَالْحَجُّ لَهُمَا تَحْرِيمٌ وَتَحْلِيلٌ.
“Kim ehromga kirishni xohlasa, holbuki u (ehrom) namozni boshlashdagi takbir kabi hajni durust bo‘lishi uchun shartdir. Namoz bilan hajning tahrimasi va tahlili bor” (“Raddul muxtor”).
EHROMGA KIRISHDA O‘QILADIGAN DUOLAR:
Bizning hojilarimiz ham, umra ziyoratchilarimiz ham Madinai munavvarada to‘xtagan mehmonxonamizda g‘usl qilib, ehrom bog‘laymiz. Ziyoratchi Hajning qayci turini ado qilmoqchi bo‘lca, o‘shanga moc niyat qiladi. Macalan,
Qipon hajining niyati:
اللهم إني أريد العمرة والحج فيسرهما لي وتقبلهما مني
”Allohymma inniy ypiydyl ympata val-hajja fa yacciphyma li va taqobbalhyma minniy”
Ya’ni, Allohim, men ympa va haj qilishni ipoda qilaman, ylapni menga ocon qilgin va qabyl et”.
Tamatty’ hajining umrasi niyati, O‘zbekistonlik ziyoratchilar tamattu’ ehromiga kiradi va quyidagicha niyat qiladi:
Tamatty’ hajining umrasi niyati:
اللهم إني أريد العمرة فيسرها لي وتقبلها مني
”Allohymma inniy ypiydyl umrata fa yaccipho liy va taqobbalho minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men ympa qilishni ipoda qilaman. Uni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Ifpod hajining niyati:
اللهم إني أريد الحج فيسره لي وتقبله مني
“Allohymma inniy ypiydyl hajja fa yaccirhu liy va taqobbalhy minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men haj qilmoqni ipoda qilaman, yni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Muftiy hazratlari Saudiya Arabistonining yangi elchisi bilan muloqot qildilar
Bugun, 4 avgust kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari Saudiya Arabistoni Podshohligining mamlakatimizdagi favqulodda va muxtor elchisi Saad bin Nosir bin Abdulloh Abu Xaymid janoblarini qabul qildilar.
Muloqot avvalida Muftiy hazratlari elchi janoblarining yurtimizdagi sharafli va mas’uliyatli diplomatik faoliyatiga muvaffaqiyat tiladilar. Suhbatda ikki davlat rahbarlarining sa’y-harakatlari va do‘stona munosabatlari natijasida ilmiy-tadqiqot, ta’lim, ma’naviy-ma’rifiy sohalardagi ko‘p qirrali hamkorlik jadal rivojlanib borayotgani ta’kidlandi. Xususan, o‘tgan haftada Prezidentimiz tomonidan elchining ishonch yorlig‘ini qabul qilish chog‘ida Saudiya Arabistoni bilan o‘rnatilgan aloqalar va ziyoratchilarga yaratilayotgan sharoitlar yuqori baholangani alohida e’tirof etildi.
Uchrashuv chog‘ida diniy-ma’rifiy yo‘nalishdagi hamkorlikning yorqin namunalari qayd etildi. Yaqinda yurtimizda o‘tkazilgan xalqaro forumga Masjid al-Harom imomi Shayx Solih bin Abdulloh bin Humayd va Islom olami uyushmasi Bosh kotibi o‘rinbosari Abdurahmon Zaydning tashrifi, shuningdek, Toshkent islom instituti ustozlarining Makka va Madina shaharlarida malaka oshirib qaytgani mamnuniyat bilan tilga olindi. Shu bilan birga, kelgusida saudiyalik taniqli ulamolarning ham tashriflarini tashkil etish masalalari muhokama qilindi.
Shuningdek, Haj va Umra ziyoratchilariga xizmat ko‘rsatish sifatini yanada yuqori saviyaga olib chiqish borasidagi maqsadlar mushtarak ekani bildirildi. “Vaqf” xayriya jamoat fondi bilan xayriya aloqalar e’tirof etilib, madaniy-ma’rifiy, ilm-fan, o‘zaro tajriba almashish yo‘nalishlaridagi aloqalarni kengaytirish masalalari atroflicha ko‘rib chiqildi.
Tomonlar ikki xalq o‘rtasidagi birodarlik munosabatlarini yanada mustahkamlash va muhokama qilingan dolzarb masalalar bo‘yicha birgalikda sa’y-harakat qilishga kelishib oldilar.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
