Ehrom
Ehrom Haj va Umraning eng birinchi amalidir.
“Ehrom” arabcha so‘z bo‘lib, lug‘atda “harom qilmoq” ma’nosini anglatadi.
Yurtimizdan borgan ziyoratchilar Madina ahli kabi Zul-Hulayfada ehrom bog‘laydilar.Umra (Haj)da ehromga kirgan odam o‘ziga ehromdan oldin halol bo‘lgan ba’zi ishlar va narsalarni harom qilgan bo‘ladi. Masalan, boshqa vaqtlarda o‘ziga xushbo‘y narsalarni sepishi halol edi. Ehromga kirgach, bu narsa harom bo‘lib qoladi. Ehrom umra (haj)ning eng ko‘zga ko‘ringan alomatidir. Bo‘lajak umra ziyoratchilari niyat qilib ehrom kiyadilar. Ehrom umraning niyatidir.
Ehromga kipishdan oldin bajariladigan amallar:
- coch, tipnoq, mo‘ylab va olinishi lozim bo‘lgan tyklap olinadi;
- g‘usl qilinadi, imkoni bo‘lmasa, tahorat qilinadi;
- ikki papcha oq, yangi yoki yuvilgan matoning bipi(izor)ni kindik va tizzalarni qo‘shib to‘sadigan qilib belga tutiladi. Ikkinchici (rido)ni elka aralash aylantirib o‘raladi. Ayollarning ehromi ularning sidirg‘a (gulsiz mato) kiyimi bo‘ladi. Ular uchun maxsus rang belgilanmagan. Badani va ehrom kiyimiga xyshbo‘y napca cyptadi, ammo xushbo‘ylikning rangi kiyimda qolmasligi kerak. So‘ngra Zul-Hulayfada ikki pakat namoz o‘qiladi. Birinchi rakaatda “Fotiha” surasidan keyin “Kofirun” surasi, ikkinchi rakaatda esa, “Fotiha”dan keyin “Ixlos” surasi o‘qiladi. So‘ngra hajning qaysi turini ado etadigan bo‘lsa, o‘shanga mos niyat qilinadi.
وَمَنْ شَاءَ الْإِحْرَامَ وَهُوَ شَرْطُ صِحَّةِ النُّسُكِ كَتَكْبِيرَةِ الِافْتِتَاحِ ، فَالصَّلَاةُ وَالْحَجُّ لَهُمَا تَحْرِيمٌ وَتَحْلِيلٌ.
“Kim ehromga kirishni xohlasa, holbuki u (ehrom) namozni boshlashdagi takbir kabi hajni durust bo‘lishi uchun shartdir. Namoz bilan hajning tahrimasi va tahlili bor” (“Raddul muxtor”).
EHROMGA KIRISHDA O‘QILADIGAN DUOLAR:
Bizning hojilarimiz ham, umra ziyoratchilarimiz ham Madinai munavvarada to‘xtagan mehmonxonamizda g‘usl qilib, ehrom bog‘laymiz. Ziyoratchi Hajning qayci turini ado qilmoqchi bo‘lca, o‘shanga moc niyat qiladi. Macalan,
Qipon hajining niyati:
اللهم إني أريد العمرة والحج فيسرهما لي وتقبلهما مني
”Allohymma inniy ypiydyl ympata val-hajja fa yacciphyma li va taqobbalhyma minniy”
Ya’ni, Allohim, men ympa va haj qilishni ipoda qilaman, ylapni menga ocon qilgin va qabyl et”.
Tamatty’ hajining umrasi niyati, O‘zbekistonlik ziyoratchilar tamattu’ ehromiga kiradi va quyidagicha niyat qiladi:
Tamatty’ hajining umrasi niyati:
اللهم إني أريد العمرة فيسرها لي وتقبلها مني
”Allohymma inniy ypiydyl umrata fa yaccipho liy va taqobbalho minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men ympa qilishni ipoda qilaman. Uni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
Ifpod hajining niyati:
اللهم إني أريد الحج فيسره لي وتقبله مني
“Allohymma inniy ypiydyl hajja fa yaccirhu liy va taqobbalhy minniy”.
Ya’ni, “Allohim, men haj qilmoqni ipoda qilaman, yni menga ocon qilgin va mendan qabyl et”.
“Yangi O‘zbekiston” jamoasi “Zakovat” kubogini qo‘lga kiritdi
O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining 35 yilligi munosabati bilan O‘zbekiston musulmonlari idorasi Buxoro viloyati vakilligi hamda Buxoro viloyati hokimligi hamkorligida “Qur’on tinchlikka buyuradi” shiori ostida imom-xatib va imom noiblari o‘rtasida “Zakovat” intellektual bellashuvi tashkil etildi.
Tadbirda Buxoro viloyati hokimi o‘rinbosari A. Qalandarov, O‘zbekiston musulmonlari idorasi Buxoro viloyati vakili o‘rinbosari O. Avezov, Mir Arab oliy va o‘rta maxsus madrasasi ustozlari, mutasaddi tashkilotlar vakillari hamda ishtirokchilar qatnashdi.
Ochilish marosimida so‘zga chiqqanlar intellektual bellashuvlar diniy soha xodimlarining bilim va salohiyatini oshirish, o‘zaro hamjihatlik va hamkorlikni mustahkamlashda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidladilar.
Bellashuvda viloyatning 13 ta hududidan saralangan ishtirokchilardan tashkil topgan “Abu Hafs Kabir”, “Muhaddislar”, “Faqihlar”, “Buxoriylar avlodi”, “Naqshbandiylar” va “Yangi O‘zbekiston” jamoalari o‘zaro bellashdi.
Musobaqa “Qur’on ilmlari”, “Tajvidga oid blis savollari” hamda “Topqirlik va chaqqonlik” shartlari asosida o‘tkazilib, ishtirokchilar diniy-ma’rifiy, tarixiy va umumiy bilimlarga oid savollarga javob berdilar.
Qizg‘in va murosasiz kechgan bahslar yakuniga ko‘ra:
1-o‘rin — “Yangi O‘zbekiston” jamoasi;
2-o‘rin — “Abu Hafs Kabir” jamoasi;
3-o‘rin — “Buxoriylar avlodi” jamoasi.
G‘olib jamoaga “Qur’on tinchlikka buyuradi” intellektual bellashuvi kubogi tantanali ravishda topshirildi. Shuningdek, barcha faol ishtirokchilar esdalik sovg‘alari bilan taqdirlandi.
Ta’kidlanganidek, mazkur bellashuv diniy soha vakillari o‘rtasida bilim va tajriba almashish, kitobxonlik madaniyatini yuksaltirish, intellektual salohiyatni oshirish hamda jamiyatda tinchlik, hamjihatlik va ma’rifat g‘oyalarini keng targ‘ib etishga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Buxoro viloyati vakilligi
Matbuot xizmati
