Xalqaro kongress boshlandi
Bismillahir Rohmanir Rohiym
23-26 avgust kunlari Toshkent va Samarqandda O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi hamda O‘zbekiston madaniy merosini o‘rganish, saqlash va ommalashtirish bo‘yicha Butunjahon jamiyati (WOSCU) hamkorligida «Buyuk ajdodlar merosi – III Renessans poydevori» VIII xalqaro kongressining tantanali ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning anjuman qatnashchilariga tabrigini Prezident maslahatchisi X. Sultonov o‘qib eshittirdi. Prezidentimiz tabrigida O‘zbekiston madaniy merosini saqlash, o‘rganish va ommalashtirish bo‘yicha Butunjahon jamiyati faoliyatiga ham alohida e’tibor qaratildi. Xususan, “O‘zbekiston madaniy merosi jahon to‘plamlarida” loyihasi doirasida 70 jildlik kitob-albomlar nashr qilinib, yurtimiz va chet ellardagi eng mashhur kutubxonalar, oliygoh va muzeylar, nufuzli ilm-ma’rifat maskanlariga yetkazib berilganini ta’kidlandi.
Xalqaro tadbirda davlat va jamoat tashkilotlari rahbarlari, dunyoning 35 ta mamlakatidan 200 ga yaqin olimlar, muzey va kutubxona mutasaddilari, xalqaro va xorijiy tashkilotlar vakillari, Respublikamizning yuzdan ortiq fan doktori va proffessorlari hamda tadqiqotchilari qatorida O‘zbekiston musulmonlari idorasi rahbariyati hamda Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Toshkent shahri va viloyat bosh imom-xatiblari ishtirok etmoqda.
Mazkur xalqaro madaniy anjumandan asosiy maqsad – Islom sivilizatsiyasi hamda Imom Buxoriy muzeylarining kutubxona va muzeylari fondini xalqaro andozalarga mos, bugungi kun talablaridan kelib chiqib boyitish, markaz faoliyatini yanada kengaytirishdan iboratdir.
Kuni kecha Kongress qatnashchilari Islom sivilizatsiyasi markazida bo‘lib, u yerdagi bunyodkorlik ishlari va «O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi» loyihasi taqdimotida ishtirok etishdi. Loyihalar ko‘rgazmasi hamda markazning ko‘rgazma maketi bilan tanishishdi.
Tushdan so‘ng Samarqand shahriga yetib bordi va Prezident Shavkat Mirziyoyevning tashabbusi bilan islom olamining yirik mutafakkiri, hadis ilmining sultoni Imom Buxoriy majmuasida olib borilayotgan qurilish ishlarini ko‘zdan kechirishdi.
Mazkur tadbir yakunlangach, ekspertlar yettita sho‘baga bo‘linib, O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi va Imom al-Buxoriy muzeylarining ekspozitsiyalari bo‘yicha taqdim qilingan loyihalarni muhokama qilishadi.
Kongress kun tartibidan Sharq renessanslarining buyuk olimlari va faoliyati asosida O‘zbekistonning boy madaniy va ilmiy merosini keng o‘rganish hamda ommalashtirish, O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi muzeyi ekspozitsiyasini yangi mazmun bilan boyitish kabi masalalar ham o‘rin olgan. Shu bilan birga dunyoning nufuzli olim va mutaxassislari O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi konsepsiyasi, faoliyati hamda WOSCU tomonidan amalga oshirilayottan loyihalar muhokama qilinadi.
Muqaddas maskanga munosabat qanday bo‘lishi kerak?
Imom Buxoriy majmuasi nafaqat O‘zbekiston, balki butun islom olami uchun ulug‘ va muqaddas qadamjolardan biri hisoblanadi.
Hazrat Imom Buxoriydek buyuk muhaddis nomi bilan bog‘liq ushbu majmua bugun yurtimizning eng yirik ma’naviy va madaniy markazlaridan biriga aylangan. Har kuni minglab ziyoratchilar bu yerga kelib, ajdodlar merosi, ma’rifat va muqaddas tarix bilan yuzlashmoqda.
Majmua nafaqat ziyoratgoh, balki xalqimizning boy ma’naviy merosi, milliy me’morchiligi va islom sivilizatsiyasidagi o‘rnini namoyon etuvchi noyob madaniy ob’yektdir. Uni barpo etish uchun katta mehnat, yuksak mahorat va qimmatbaho qurilish materiallari sarf etilgan. Shu bois bu qutlug‘ maskanni asrab-avaylash har birimiz uchun muhim vazifadir.
Yaqinda Madaniy meros agentligi tomonidan ayrim ziyoratchilarning majmua hududida beparvo munosabatda bo‘layotgani haqida ma’lumot berildi. Ayrim holatlarda ustunlar, ayvonlar va muzey eksponatlariga ehtiyotsiz munosabatda bo‘lish, chiqindilarni duch kelgan joyga tashlash kabi holatlar kuzatilmoqda. Bu esa nafaqat ziyoratgoh ko‘rkiga, balki uning ma’naviy muhitiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Bu holat barchamizni sergaklikka chaqirishi kerak. Zero, muqaddas qadamjoga kelgan inson avvalo o‘zini munosib tutishi, tozalik va tartib-qoidalarga amal qilishi lozim. Chunki ziyoratgoh — oddiy sayrgoh emas. Bu yerda asrlar nafasi, buyuk ajdodlar ruhi va ma’rifat ziyosi mujassam.
Tozalik esa inson madaniyatining eng muhim ko‘rsatkichlaridan biri. Islom ta’limotida ham poklikka alohida ahamiyat berilgan. Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalom “Tozalik — iymonning yarmidir”, deya ta’kidlaganlar. Demak, ziyoratgoh hududida ozodalikni saqlash nafaqat fuqarolik burch, balki ma’naviy mas’uliyat hamdir.
Ayniqsa, chet ellik mehmonlar O‘zbekiston haqidagi ilk taassurotni aynan shunday muqaddas maskanlar orqali oladi. Agar ziyoratgoh ozoda, tartibli va fayzli bo‘lsa, bu xalqimizning yuksak madaniyati va ma’naviyatini namoyon etadi. Aksincha, beparvolik va tartibsizlik mamlakatimiz nufuziga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Yosh avlodni ziyoratgoh madaniyati ruhida tarbiyalash ham muhim ahamiyatga ega. Bolalar kattalardan ibrat oladi. Agar ota-ona muqaddas joyda tartibga amal qilsa, ehtiyotkor bo‘lsa, farzand ham shu ruhda tarbiya topadi. Shu bois har bir inson o‘z harakati bilan boshqalarga namuna bo‘lishi kerak.
Imom Buxoriy majmuasi — millatimiz g‘ururi va ma’naviy boyligi. Uni asrash, tozaligini saqlash va ehtirom bilan munosabatda bo‘lish har bir insonning vijdoniy burchidir. Ziyoratgohlarga bo‘lgan munosabatimiz orqali biz o‘z madaniyatimiz, ma’naviyatimiz va ajdodlar merosiga bo‘lgan hurmatimizni namoyon etamiz.
Asliddin Mustafoyev, majmua axborot xizmati rahbari.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati