Janoza namozini o'qish tartibi
Janoza namozi to'rt takbirdan iborat bo'lib, uni o'qish quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
- Janoza namozini o'qishga niyat qilinadi:
“Janoza namozini xolis Alloh taolo uchun imomga iqtido qilgan holda o'qishni niyat qildim”.
اللهُ أَكْبَر
- Jamoat imomi “Allohu akbar” deb takbir aytgach, boshqalar ham ichida “Allohu akbar” deb aytib qo'lni quloqlarning yumshoq erigacha ko'taradi va qo'llarini bog'laydi.
- Qo'llar qovushtirilgach “Sano” duosi o'qiladi:
سُبحَانَكَ اللهم وبحمدك وتبارك اسمُكَ وتَعَالى جَدُّكَ ولا إله غيرك
“Subhanakallohumma va bihamdika va tabarokasmuka va ta'ala jadduka va laa ilaha g'oyruk”.
- Sano duosidan so'ng imom ikkinchi takbirni aytadi. Bunda qo'llar ko'tarilmaydi va tananing boshqa a'zolari ham o'z holida turadi.
Eslatma! Ba'zilar imom “Allohu akbar” deb aytganda boshini ko'tarish holati ko'zatiladi. Bunday qilish nojoiz.
- Ikkinchi takbirni aytgach, quyidagi salavot aytiladi:
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا صَلَّيْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ اللَّهُمَّ بَارِكْ عَلَى مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِ مُحَمَّدٍ كَمَا بَارَكْتَ عَلَى إِبْرَاهِيمَ وَعَلَى آلِ إِبْرَاهِيمَ إِنَّكَ حَمِيدٌ مَجِيدٌ
“Allohumma solli 'ala Muhammad va 'alaa aali Muhammad, kamaa sollayta 'ala Ibrohiyma va 'alaa aali Ibrohiym, innaka hamiydum majiyd.
Allohumma baarik 'alaa Muhammad va 'alaa aali Muhammad, kamaa baarokta 'alaa Ibrohiyma va 'alaa aali Ibrohiym, innaka hamiydum majiyd”.
- Salavotdan keyin uchinchi takbir aytiladi. Uchinchi takbirdan keyin mayyit haqqiga quyidagi duo o'qiladi:
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِحَيِّنَا وَمَيِّتِنَا وَشَاهِدِنَا وَغَائِبِنَا وَصَغِيرِنَا وَكَبِيرِنَا وَذَكَرِنَا وَأُنْثَانَا اللَّهُمَّ مَنْ أَحْيَيْتَهُ مِنَّا فَأَحْيِهِ عَلَى الإِسْلاَمِ وَمَنْ تَوَفَّيْتَهُ مِنَّا فَتَوَفَّهُ عَلَى الإِيمَانِ
“Allohum-mag'fir lihayyinaa va mayyitinaa va shaahidinaa va g'oibinaa va sog'iyrinaa va kabiyrinaa va zakarinaa va unsaanaa. Allohumma man ahyaytahu minnaa fa ahyihi 'alal Islaam va man tavaffaytahu minnaa fatavaffahu 'alal iymaan”.
Ma'nosi: Allohim, bizning tiriklarimiz va mayyitlarimiz, hozirlarimiz va g'oiblarimiz, kichiklarimiz va kattalarimiz, erkaklarimiz va ayollarimizni mag'firat qilgin! Allohim, Sen bizlardan kimni yashatadigan bo'lsang, uni Islomda yashatgin. Bizlardan kimni vafot ettirsang, uni imonda vafot ettir.
- Mayyit haqqiga duo qilingach to'rtinchi takbir aytiladi To'rtinchi takbirdan keyin duo qilinmasdan, ikki yonga salom beriladi.
اَلسَّلاَمُ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَةُ الله
Eslatma! Janoza namoziga kech qolgan kishi qancha takbir qoldirgan bo'lsa, imom salom berganidan keyin etkazib qo'yadi. Chunki janoza namozidagi to'rt takbir to'rt rakat hisobidadir. Rakatsiz namoz bo'lmaganidek, takbirsiz janoza namozi ham bo'lmaydi. Hatto bitta takbir aytilmay qolsa ham, janoza namozi hisobga o'tmaydi, uni qayta o'qish kerak bo'ladi. Takbirni imom bilan birga jamoatdagi har bir kishi o'zi ichida aytishi lozim.
“Sunnatga muvofiq namoz o'qing” kitobidan olindi.
Registon maydonini Imom al-Moturidiy maqbarasi bilan bog‘laydigan ko‘cha rekonstruksiya qilinmoqda
Samarqandning tarixiy qismida turizm infratuzilmasini keng ko‘lamli yangilash ishlari davom etmoqda. Amalga oshirilayotgan loyihalarning asosiy maqsadi xorijiy sayyohlarning qolish muddatini uzaytirish, qulay shahar muhitini yaratish va bir vaqtning o‘zida mahalliy aholining hayot sifatini oshirishdan iborat.
“Samarkandskiy vestnik” nashriga ko‘ra, turizmni rivojlantirish dasturi doirasida eski shaharning 13 ta ko‘chasi bosqichma-bosqich zamonaviy piyodalar yo‘lagiga aylantirilmoqda. Bu yerda yangi xizmat ko‘rsatish obyektlari barpo etilmoqda, jamoat joylari obodonlashtirilmoqda, milliy me’morchilik an’analarini saqlab qolgan holda muhandislik kommunikatsiyalari va bino fasadlari yangilanmoqda.
Eng yirik loyihalardan biri Registon maydonini Imom al-Moturidiy maqbarasi bilan bog‘laydigan Buxoro ko‘chasini rekonstruksiya qilish bo‘ldi. Ko‘chaning 850 metr qismi to‘liq piyodalar hududiga aylantiriladi. Loyihani ishlab chiquvchilardan biri, Samarqand davlat texnika universiteti o‘qituvchisi Jasur Berdiqulovning ta’kidlashicha, ilgari bu yerda qatnov qismining torligi tufayli muntazam ravishda tirbandliklar yuzaga kelgan, qulay piyodalar yo‘laklarining yo‘qligi esa piyodalar uchun jiddiy noqulayliklar tug‘dirgan. Ishlar yakunlangach, ko‘cha xavfsiz jamoat maydoniga aylanadi. Aholi uchun alohida to‘xtash joyi ajratilgan bo‘lib, transport vositalarining kirishiga faqat zarurat tug‘ilganda maxsus xizmatlarga ruxsat beriladi. Shu bilan birga, suv, gaz, elektr va boshqa muhandislik tarmoqlari to‘liq modernizatsiya qilinmoqda.
Oltin asr mahallasida joylashgan Bag‘dod ko‘chasida ham ishlar davom etmoqda. Bu yerda 600 metrlik hudud obodonlashtirilmoqda. Loyiha doirasida zamonaviy turizm va xizmat ko‘rsatish infratuzilmasini yaratish, kichik biznes va xizmat ko‘rsatish sohasini rivojlantirish ko‘zda tutilgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
