Farzand oldida mas’ulmiz
O‘zbekiston Respublikasida oila, onalik, otalik va bolalik davlat himoyasidadir. O‘zbekiston Respublikasida onalik va otalik izzat-ikromga hamda hurmatga sazovordir” (O‘zbekiston Respublikasining Oila kodeksi. 4-modda).
Islom dini ko‘rsatmalari doimo voqe’likka mos tarzda bo‘lgan. Shuning uchun dinimiz ko‘rsatmalarida insonning kundalik turmush tarzining hech bir sohasi e’tibordan tashqarida qolmagan.
Shuningdek, shariat ahkomlarida hech qachon bir taraflama yondashish va qaysidir martabadagi insonlarga alohida tarafkashlik bo‘lmagan. Har bir muomala har tomonlama mukammal tarzda tartibga solingan.
Islom dini hukmlari mislsiz adolatga asoslangan.
Adolat esa har narsaning me’yoridir. Alloh subhonahu va taolo bizlarni har bir ishda adolat bilan hukm chiqarishimizga buyurgan: “Albatta, Alloh sizlarga omonatlarni o‘z ahliga erishtirishni va agar odamlar orasida hukm qilsangiz, adolat ila hukm qilishni amr qiladir. Alloh sizlarga qanday ham yaxshi va’z qilur! Albatta, Alloh eshituvchi va ko‘ruvchi zotdir” (Niso surasi, 58-oyat).
Islom har bir javobgar shaxsni adolatga o‘z me’yorida rioya qilishga chaqiradi. Alloh taoloning har tasarrufoti adolatga asoslangan. Shariatimizda bandaga toqatidan tashqari zulm qilinmaydi, balki adolat ila toqatiga yarasha amal qilishga buyuriladiki, toki jamiyat omonlik va barqarorlikni his qilsin. Toki amallar va obodonlik uchun vaqt ajratsin.
Jumladan oila masalasida farzandning vujudiga sababchi bo‘lgan ota va onaning hurmat-ehtiromi bayon qilinishi bilan birga farzandning ham ota-ona zimmasidagi haqlarga e’tiborsizlik qilinmagan. Chunki Islom dini ko‘rsatmalari buyuk ilohiy dastur erur.
Shubhasizki, ota-onalar farzandlarning dunyoga kelishining asosiy sababchilaridir. Ular farzandining rohati uchun bor-yo‘g‘ini nisor aylagaylar. Farzandlarining baxtu-saodati va farog‘atlari uchun bor-budini fido qilurlar. Alloh subhonallohu va taolo bunday marhamat qiladi: “Va Allohga ibodat qilinglar va Unga hech narsani shirk keltirmanglar. Ota-onaga yaxshilik qilinglar” (Niso surasi, 36-oyat).
Ota-ona haqlarini aytib tugata olmaymiz, lekin farzandning ham shariatimiz ko‘rsatmalariga muvofiq haqlari borki, kimki bunga rioya qilmasa nafaqat o‘z jigarbandiga, balki butun jamiyatga xiyonat qilgan bo‘lur.
Holbuki farzandlarimiz nafaqat bizning naslimizning davomchilari, balki butun jamiyatning kelajagi hamdir. Kelajak avloda oldida, jamiyat oldida, yurt oldida va Vatan oldida har birimiz o‘z farzandalrimiz uchun mas’uldirmiz.
Shahobiddin PARPIYEV,
Asaka tumanidagi "Muhammadsolih" jome masjidi imom-xatibi.
“Solombo Times”: O‘zbekistonda “Uchinchi Renessans” g‘oyasini amalga oshirish davlat siyosatiga aylangan
Shri-Lankaning “Solombo Times” nashrida “O‘zbekistonda Yangi uyg‘onish davri: kelajak texnologiyalari yordamida buyuk o‘tmishni qayta tiklash” sarlavhali tahliliy maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Shri-Lankalik taniqli jurnalist Fazan Navaz tomonidan yozilgan ushbu materialda so‘nggi o‘n yilda O‘zbekistonda Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Yangi O‘zbekistonni bunyod etish, “Uchinchi Renessans” g‘oyasini amalga oshirishga qaratilgan islohotlar va ularning samarali natijalari xususida so‘z yuritilgan.
Muallifning yozishicha, Markaziy Osiyo markazida sokin, ammo ulkan ahamiyatga ega inqilob yuz bermoqda. Bu kurash qurol-yarog‘ bilan emas, balki qo‘lyozmalar, muzeylar va mikrochiplar yordamida amalga oshirilmoqda.
Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida O‘zbekiston Samarqand va Buxoro kabi shaharlar jahon ilm-fani, she’riyati va falsafasining yetakchi markazlari bo‘lgan O‘rta asrlardagi “Oltin asr” shon-shuhratini qayta tiklashga intilmoqda.
Bu jarayonning o‘ziga xos jihati shundaki, O‘zbekiston ming yildan ziyod tarixga ega madaniy merosni asrash, qayta tiklash va keng ommaga yetkazish uchun sun’iy intellekt hamda raqamli texnologiyalardan faol foydalanmoqda.
Nashrda O‘zbekistonning boy madaniy va tarixiy merosi hamda uni saqlash bo‘yicha islohotlarga to‘xtalib o‘tilgan. Qayd etilganidek, bu zamin insoniyat tarixidagi eng buyuk allomalarga beshik bo‘lgan. Astronom va davlat arbobi Mirzo Ulug‘bek Samarqandda yulduzlarni hayratlanarli darajada aniq kuzatish imkonini bergan rasadxona barpo etgan. Xorazmdagi Ma’mun akademiyasi olimlari esa Yevropada Renessans boshlanishidan ancha avval matematika va tibbiyot sohalarida yuksak yutuqlarga erishgan edi.
O‘zbekiston yetakchisi bu tarixiy merosni tez-tez tilga olib, Mirzo Ulug‘bekni nafaqat buyuk olim, balki ilm-fanni eng yuksak qadriyat deb bilgan davlat arbobi sifatida ta’riflaydi. Davlat rahbari bugungi yangilanish jarayonini “Uchinchi Renessans” deb atab, uni O‘zbekistonning ilmu ma’rifat va madaniyat markazi sifatidagi mavqeini qayta tiklashga qaratilgan umummilliy loyiha sifatida baholaydi. Tarixchilar ta’biri bilan aytganda – bu atama mintaqada avval mavjud bo‘lgan ikki buyuk yuksalish davridan keyingi navbatdagi uyg‘onish bosqichini anglatadi.
Muallifning fikricha, O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini amalga oshirish shunchaki gap emas, balki davlat siyosatiga aylangan.
“Bu ulkan maqsadning eng yorqin ramzi joriy yil Toshkentda qad rostlagan Islom sivilizatsiyasi markazidir. 2026 yil mart oyida 40 mamlakatdan tashrif buyurgan 1500 dan ortiq mutaxassis ishtirokida qurib bitkazilgan mazkur markaz o‘z bag‘rida islom olamining eng noyob yodgorliklaridan biri – VII asrga mansub Usmon Mus'hafini saqlaydi. Shuningdek, bu yerda ilmiy laboratoriyalar, restavratsiya ustaxonalari va arxivlar faoliyat yuritadi. Markaz allaqachon dunyodagi eng chiroyli yangi muzeylardan biri sifatida e’tirof etilgan”, – deya qayd etgan jurnalist.
Materialda ta’kidlanishicha, O‘zbekiston yondashuvining boshqalardan ajratib turadigan muhim jihati – bu sun’iy intellektdan iqtisodiy taraqqiyot vositasi sifatidagina emas, balki madaniy merosni muhofaza qilish vositasi sifatida ham foydalayotganidadir.
Sun’iy intellekt turizm sohasini ham tubdan o‘zgartirmoqda. Bu tashabbus 2026 yilda mamlakatga 12 million sayyohni jalb qilish rejasining bir qismi hisoblanadi.
Fazan Navaz o‘z maqolasini “Uchinchi Renessans” o‘z oldiga qo‘ygan maqsadlarga to‘liq erishadimi-yo‘qmi, buni vaqt ko‘rsatadi. Biroq bugunning o‘zidayoq O‘zbekiston qanday yo‘ldan odimlab borayotgani aniq ko‘rinib turibdi”, – degan so‘zlar bilan yakunlagan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati