U – millatning ulkan boyligi, benazr qadriyati
Til har bir millatning ulkan boyligi, benazr qadriyati va bebaho mulkidir. Har bir xalq, har bir elat o‘zi hurmat va ehtirom qiladigan tilga ega. Tilda ana shu tilning ijodkori bo‘lgan xalq, elatning tarixi va madaniyati aks etadi.
Alloh taolo Qur’oni karimda insonlar o‘zaro tanishishlari ularni xalqlar va qabilalar qilib qo‘yganini bayon qilgan:
“Ey odamlar! Biz sizlarni bir erkak va ayoldan yaratdik va sizlarni o‘zaro tanishishingiz uchun xalqlar va qabilalar qilib qo‘ydik. Albatta, Allohning huzurida eng hurmatligingiz eng taqvodoringizdir. Albatta, Alloh biluvchi va xabardor zotdir” (Hujurot surasi 13 oyati).
Ushbu oyati karimada “Ey odamlar!” deb barcha insoniyatga qarata nido qilinmoqda, shu bilan birga ularning asli bir ekanligi eslatilmoqda. Demak, odamlarning asli bir – hammalari Odam Ato va Momo Havodan taralganlar. Ayni chog‘da Alloh taolo ularni turli xalqlar va qabilalarga ajratib ham qo‘yganini ta’kidlamoqda. Insonlarning turli xalq va qabilalarga bo‘linishini sababi esa o‘zaro tanishish, ma’rifat hosil qilish ekanligi uqtirilmoqda.
Insonlarning turli xalqlar, millatlar, elatlar, qabila va urug‘lar hamda turli firqalarga bo‘linishi, tillarining har xil bo‘lishining asosiy sababi bu – xalqlar o‘zaro tanishish, muomalaga kirishish, do‘stlashish ekan. Alloh taolo oyatda urishishingiz uchun janjal, faxrlanish, maqtanish, o‘zaro adovatlashishingiz uchun demayapti yoki boshqa sabablarni aytmayapti. Demak, xalqlarning turli-tumanligini ilohiy maqsaddan – tanishuvdan boshqa maqsadga ishlatish Allohning irodasiga qarshi chiqish bilan barobar bo‘lar ekan.
Barchamizning aslimiz Odam ato va Momo havvo onamizdir. Bizlar ham ushbu aslning katta bir bo‘lagimiz. Mustaqil davlatimizda o‘zbek millatiga mansub, ya’ni o‘zbek tilida suhbatlashadigan kishilar soni millionlab kishilarni tashkil etadi. Alloh taolo bizni o‘zbek millatiga mansub xalq bo‘lishimizni iroda etdi.
Har bir davlatning asosini tub millat tashkil qiladi. Millatni millat qilib turgan narsa esa uning o‘ziga xosligi, o‘z tili, o‘z milliy xususiyatlaridir. Shu bois ham “Til boyligi – el boyligi” deyishadi. Tilni asrash, avaylash, boyitish, mazmunli so‘zlash har bir insonning burchi, vazifasi hisoblanadi. Qadimda elchilarning tiliga, gapirish ohangiga razm solib, xalqining madaniyati, dini va urf odatlarigacha ilg‘ab olishgan. Adiblardan biri: “Til – millatning yuragidir” degan edi. Ming yillardan buyon o‘zligini, diniy va milliy qadriyatlarini yo‘qotmay, uni bizga meros qoldirgan ajdodlarimizga munosib avlod bo‘lishimizni Alloh nasib etsin!
Eslatma:1989-yil 21-oktyabr kuni Vatanimizda davlat tilining huquqiy asoslarini belgilash bo‘yicha “Davlat tili haqida”gi qonun qabul qilinib, unga ko‘ra, O‘zbek tiliga davlat tili maqomi berildi.
2020-yil 10-aprelda qabul qilingan “O‘zbek tili bayrami kunini belgilash to‘g‘risida” qonunning 1-moddasi bilan 21-oktyabr sanasi O‘zbek tili bayrami kuni etib belgilandi.
Barchaga o‘zbek tili bayrami muborak bo‘lsin!
Jahongirxon Abrorov,
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Samarqand viloyati vakilligi
Matbuot xizmati xodimi
Xalqaro anjumanda ayollar huquqi muhofazasi masalalari muhokama qilindi
Xabar berganimizdek, Jidda shahrida Xalqaro Islom fiqhi akademiyasi va Musulmon olami uyushmasi hamkorligida tashkil etilgan «Ayollarga nisbatan zo‘ravonlikka qarshi kurashda din peshvolarining roli» mavzusidagi xalqaro konferensiyada O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari qatnashdi.
Shuningdek, anjumanda Masjid al-Harom imomi Shayx Solih bin Humayd, Xalqaro Islom fiqhi akademiyasi Bosh kotibi doktor Qutb Mustafo Sano, Musulmon olami uyushmasi Bosh kotibi Shayx Muhammad Abdulkarim al-Iso, Misr muftiysi Nazir Muhammad Ayyod, taniqli ulamolar, yetuk faqihlar, muftiylari hamda tadqiqotchilar ishtirok etishdi.
Ilmiy ma’ruzalar va muhokamalarda bir qator muhim jihatlar va amaliy tavsiyalar ilgari surildi. Jumladan:
– zo‘ravonlikni qat’iy qoralash: Ayollarga nisbatan har qanday jismoniy, ruhiy, iqtisodiy yoki kiber tajovuz Islom shariatining inson qadr-qimmati, rahmat va adolatga asoslangan bosh maqsadlariga zid va zulm ekani fiqhiy jihatdan asoslandi;
– diniy tamoyillarni targ‘ib etish: oila boshlig‘i bo‘lgan erning asosiy vazifalari ayolni nafaqa bilan ta’minlash, himoyalash va unga g‘amxo‘rlik qilish ekani qayd etildi. Ayolning ijtimoiy hayotdagi faol ishtiroki kafolatlangani ta’kidlanib, zararli illatlarga barham berish lozimligi aytildi;
– oilani mustahkamlash va qo‘llab-quvvatlash: yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash bo‘yicha maxsus kurslar tashkil etish, nikohlanuvchilarni tibbiy-psixologik ko‘rikdan o‘tkazish tizimini kuchaytirish hamda imom-xatiblar ishtirokida oilaviy maslahatxonalar faoliyatini yo‘lga qo‘yish tavsiya etildi;
– himoya va ko‘mak tizimini joriy etish: jabr ko‘rgan ayollarga tibbiy, psixologik va huquqiy yordam ko‘rsatish markazlarini kengaytirish, xavfsiz boshpanalar va «ishonch telefonlari» tizimini samarali joriy etish zarurligi belgilandi;
– xalqaro va mahalliy hamkorlik: davlat idoralari, diniy tashkilotlar va fuqarolik jamiyati institutlarining sa’y-harakatlarini birlashtirish hamda ilg‘or tajribalarni almashish muhimligi qayd etildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati