Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.
Bir kishi Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning huzurlariga kelib so‘radi:
- Ey Allohning Rasuli, qaysi sadaqaning savobi ko‘p?
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam dedilar: - Sen sog‘lom va ochko‘z holingda, faqirlikdan qo‘rqib, boylikni umid qilib turib bergan sadaqangning savobi ko‘pdir. Joning halqumingga kelgunicha kechiktirib, keyin: «Bu falonchiga, bu pistonchiga» deb yurma! O‘shanda sen aytmasang-da, falonchiniki bo‘lgan bo‘ladi!
Inson sog‘lom paytida ibodatga to‘yib olishi lozim. Kun kelib, ibodat qila olmay qolishi mumkin.
Kuch borida sajdalardan lazzatlaning. Hali ajin tushmagan peshanangizni yerga qo‘ying. Kun kelib, kursiga o‘tirib, sajda qilishga kuchingiz yetmay qolishi mumkin. To‘g‘ri, Alloh stulga o‘tirib qilgan sajdangizni ham qabul etadi. Ehtimol, o‘shanda sizning qalbingiz bilan qilgan sajdangiz boshqalarning peshanasi bilan qilgan sajdadan afzal bo‘lar. Ammo Alloh taolo bandasining ofiyatda turganida, sog‘-salomat yurganida qilgan sajdasini yaxshi ko‘radi. Bemorlik insonni sindirib qo‘yadi. U insonni Allohga yaqinlashtiradi. Bu insonning fitrati. Ammo sog‘lom va kuchli inson sajdaga bosh urganida xuddi Robbiga: «Mana, bu boshning tashvishlari ko‘p bo‘lsa-da, Senga sajda qildi. Bu qalbning chalg‘ituvchi narsalari ko‘p bo‘lsa-da, Senga xushu’ qildi!» degandek bo‘ladi.
Kuch borida haj qilib lazzatlaning. Boshqa bir kishi sizni nogironlar aravachasiga solib aylantirmasidan oldin o‘z oyog‘ingiz bilan Ka’bani tavof eting. Safo va Marva orasida sa’y qiling. Hojar onamiz qadamlarini tezlatgan joyda qadamingizni tezlating. Tosh otishda boshqalarni vakil qilishdan oldin o‘z qo‘lingiz bilan shaytonga tosh oting!
To‘g‘ri, Alloh taolo bandasining qudrati yetganicha qilgan ibodatlarini qabul etaveradi. Ehtimol, aravachada kishi kuchli umid va xavf bilan tavof qilar. Ammo belida quvvat borida qilgan ibodatga hech narsa teng kela olmaydi!
Kuchli paytingizda to‘yib-to‘yib ro‘za tutib oling. Umr o‘tib ketib qolmasidan, ro‘za uchun Fidya berib yurishdan oldin, sog‘lom holatda ro‘za tutishni orzu qilishdan, qon bosimi, qandli diabet, oshqozon yarasi sizni bezovta qilmasidan oldin ro‘zadan lazzatlaning. To‘g‘ri, Alloh taolo bandasiga rahmati o‘laroq uning fidya va kafforatlarini qabul qilar, ehtimol. Ammo ibodatlardan to‘yib olmasidan oldin ibodatni ko‘ngildagidek ado qila olmaslik juda ham alamli! Agar, qariyalar kafforatini berishadi-da, keyin maza qilib yurishadi, deb o‘ylasangiz, xato qilasiz. Allohga qasamki, bemorlik va qarilik tufayli ro‘za tuta olmasdan kafforat va fidya berib yuradigan bemorlar qalbida yoriq bor!
Imkoniyatli ekaningizda sadaqadan lazzatlaning. Ro‘zg‘orga ishlataman desangiz, mingta maosh ham yetmaydi. Turmushning talablari ko‘p. Uni to‘la-to‘kis qilib bo‘lmaydi. Hamma narsa ketadi, ammo sadaqa qoladi. Ozgina bo‘lsa-da, maoshingizdan sadaqa chiqarishga odatlaning. «Elektr puli», «telefon puli» va «do‘kondagi qarzga» deganga o‘xshash «sadaqaga ajratilgan pul» deb nomlangan pulingiz ham bo‘lsin!
Mol jamlovchi bo‘lmang. Baribir uni merosxo‘rlar oladi. Siz esa hisob berasiz. Ojiz bo‘lib, qarib to‘shakda mixlanib qolishni kutib o‘tirmang. Bu paytda sizga mol kerak bo‘lmaydi. Bu paytda «Falonchiga», «pistonchiga» deyishning foydasi yo‘q. Aytmasangiz ham ularni bo‘ladi. To‘g‘ri, Alloh taolo sadaqani qanaqangi holda bersangiz ham, qabul qilaveradi. Ammo molni ishlatishga imkoni va o‘rni bo‘lganda sadaqa qilish bilan molni ishlatishga qodir bo‘la olmay qolganida sadaqa qilishning farqi bor!
«Nabaviy tarbiya» kitobi asosida tayyorlandi
Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazida "Islom ma’rifati, hadis ilmi va Imom Buxoriy merosi" o‘quv kursi o‘tkazildi. Mutaxassislar tomonidan yodgorlik majmuasi gid-ekskursovodlari uchun o‘tkazilgan mashg‘ulotlar doirasida ekskursiya faoliyati bilan bog‘liq huquqiy, nazariy va amaliy masalalar ko‘rib chiqildi, xabar bermoqda “Samarkandskiy vestnik” nashri.
- Bu yerga tashrif buyurgan har bir ziyoratchi faqat ibodat qilish uchun emas, balki ma’naviy "oziq" olish uchun ham borishi kerak, - deydi Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi direktori Sh.Ziyodov. - Bu yerda faoliyat yuritayotgan gidlarning malakasini oshirish tizimini yo‘lga qo‘yar ekanmiz, ularga Imom Buxoriyning bizga qoldirgan merosini, bu merosning tarixiy manbalarini chuqur o‘rgatishimiz shart.
Kurs doirasida majmuaga birinchi marta tashrif buyurgan mehmonlar bilan muloqotning o‘ziga xos xususiyatlari muhokama qilindi. Xorijlik ziyoratchilarga nafaqat Imom al-Buxoriy hayotidagi faktlar va diniy qadriyatlarimizni yetkazish, balki boy madaniy merosimizni asrab-avaylash va yetkazish kabi dolzarb masalalar ko‘tarildi.
Gid-ekskursovodlar ham o‘z tajribalari bilan o‘rtoqlashib, kelgusidagi ishlarni tashkil etish bo‘yicha takliflar berdilar. Bu bevosita ekskursiyalarni o‘tkazish paytida yuzaga keladigan masalalarni muhokama qilish imkonini berdi.
Kurs O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita, Diniy ta’lim sohasida kadrlar malakasini oshirish va qayta tayyorlash instituti, Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi, viloyat hokimligi hamda Imom Buxoriy yodgorlik majmuasini saqlash va uning atrofini obodonlashtirish departamenti tomonidan tashkil etildi.
Tarixiy obidalar va ziyoratgohlar turizm salohiyatining muhim qismi bo‘lgan Samarqand viloyati uchun malakali mutaxassislarni tayyorlash alohida ahamiyatga ega. Mehmonga tashrif buyuriladigan joyning tarixi qanchalik to‘liq va tushunarli ochib berilishi gidning professionalligiga bog‘liq. Shuning uchun ham gid-ekskursovodlarning malakasini muntazam oshirib borish, ularning kasbiy bilim va ko‘nikmalarini takomillashtirish hamda zamonaviy xizmat ko‘rsatish standartlarini joriy etish Samarqandda turizm xizmatlari sifatini oshirishda ustuvor yo‘nalishlardan biri bo‘lib qolmoqda.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati