Hazrat Hizr alayhissalom kim?
Sizning ko‘nglingizga “Hazrat Hizr alayhissalom kim?” degan savol kelganmi?
U payg‘ambarmi yoki valiymi yoki olimmi?
U nima uchun Muso alayhissalomdan ko‘proq bilim, hikmat va rahm-shafqat sohibidir?
Nega Alloh taolo faqat Muso alayhissalomni Hazrat Hizr alayhissalom bilan uchrashish uchun tayinlagan?
Mazkur hikoya boshqalardan farq qiladi, chunki u ilm borasida mutlaqo o‘zgacha hikmatni ochib beradi.
Bu ilm – bu dunyodagi sabablar va payg‘ambarlarga berilgan vahiyga asoslangan ilm emas. Bu Allohning oliy taqdiri bilan bog‘liq bo‘lgan bir ilm, ko‘zdan yopiq, pinhona. Bu hikoya inson qalbidagi eng murakkab savollarga javob beradi: Alloh taolo nega yomonlik, qashshoqlik, azob-uqubat, urushayotgan janglar va kasalliklarni yaratdi? Nega bolalar vafot etadi? Taqdir qanday ishlaydi?
Ba’zilar Hazrat Hizrni “suhbatda gapiruvchi taqdir” deb atashadi va u bizga rahmat va ilmdan iborat bo‘lgan taqdirning vazifalarini ko‘rsatib beradi: “Bas, bandalarimizdan bir bandani topdilar. Biz unga O‘z dargohimizdan rahmat va O‘z tarafimizdan ilm o‘rgatgan edik” (Kahf surasi, 65-oyat).
Muso alayhissalom rahmat va ilmga ega bo‘lgan bu bandadan “Men sizdan o‘rganaymi?” deb so‘raydi. Hazrat Hizr: “Sen men bilan birga bo‘lishga sabr qila olmaysan”, deya javob beradi. Chunki inson aqli uchun Allohning taqdirini tushunish og‘irdir. Ammo Muso alayhissalom: “Albatta, sabr qilaman va sizga bo‘ysinaman”, deb va’da beradi.
Ikkovi bir qayiqqa chiqadi va Hazrat Hizr uni teshib yuboradi. Muso alayhissalom: “Sen qayiqni teshib, uni g‘arq qilmoqchimisan? Sen nozik ish qilding!” deydi. Bunga Hazrat Hizr: “Sen men bilan sabr qila olmaysan”, deb eslatadi. Bu yerda Allohning taqdirini tushunish inson aqli uchun og‘irligini ko‘ramiz.
Keyin Hazrat Hizr bir bolani o‘ldiradi. Bu gal Muso alayhissalom qattiq g‘azablanib: “Sen begunoh bolani o‘ldirding, bu ayanchli ish!” deya e’tiroz qiladi. Bunga Hazrat Hizr yana eslatadi: “Sen sabr qila olmaysan”.
So‘ng ular bir shaharga kelib, Hazrat Hizr yetimlarning devorini tiklaydi. Muso alayhissalom yana sabr qilolmaydi va so‘z ochadi. Shunda Hazrat Xizr “Bu bizning ajralishimiz” deb hikmat sirini tushuntirishni boshlaydi.
Bu hikoya bizga uch turdagi taqdirni anglatadi:
1. Birinchisi – siz yomonlik deb bilgan narsa yaxshi natijalar keltirishi mumkin.
2. Ikkinchisi – yomonlikka o‘xshagan voqealarning foydasi, lekin bu dunyoda sirligicha qoladi.
3. Uchinchisi – yomonlikdan himoya qilinadigan taqdir bo‘lib, Allohning lutfi bilan sizdan yashirinadi.
Hazrat Xizr aytganidek: “Sen Allohning taqdirini tushuna olmaysan. Shuning uchun har qanday vaziyatda sabr qil. Agar siz Allohga ishonchli bo‘lsangiz, har bir voqeada xayr bor”.
Allohning rahmati barchaga bo‘lsin!
Homidjon domla ISHMATBЕKOV
“Azzaman” gazetasi: Yangi O‘zbekistonda keng qamrovli islohotlar amalga oshirilmoqda
Iroqning “Azzaman” gazetasida “O‘zbekiston mustaqilligining o‘ttiz besh yilligi: Davlat barpo etishdan Uchinchi Renessans sari” nomli maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Maqolada ta’kidlanishicha, O‘zbekistonning mustaqillik yillarida bosib o‘tgan taraqqiyot yo‘li, amalga oshirilgan keng ko‘lamli islohotlar hamda mamlakatning xalqaro maydondagi nufuzi tobora yuksalib bormoqda.
1991 yilda qo‘lga kiritilgan mustaqillik O‘zbekiston xalqi hayotida tarixiy burilish yasab, milliy davlatchilik asoslarini shakllantirish, iqtisodiy taraqqiyot poydevorini yaratish va ijtimoiy barqarorlikni ta’minlash jarayonini boshlab berdi.
2016 yildan boshlab Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida mamlakatda “Yangi O‘zbekiston” tamoyili asosida keng qamrovli islohotlar amalga oshirilmoqda. Ushbu jarayonda O‘zbekiston Markaziy Osiyoda izchil va muvozanatli rivojlanish yo‘lidan borayotgan davlat sifatida e’tirof etilmoqda.
Muallif O‘zbekistonda so‘nggi yillarda iqtisodiyotni liberallashtirish, investitsiyalarni jalb etish, savdo-iqtisodiy aloqalarni kengaytirish, infratuzilmani modernizatsiya qilish, raqamlashtirish va tadbirkorlik muhitini yaxshilash borasida amalga oshirilgan chora-tadbirlarga e’tibor qaratgan.
Maqolada aholini ijtimoiy himoya qilish tizimini takomillashtirish, ta’lim va sog‘liqni saqlash xizmatlari sifatini oshirish, yoshlar hamda xotin-qizlarning jamiyatdagi faolligini kuchaytirishga qaratilgan islohotlar haqida ham alohida fikr yuritilgan.
Nashrda Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan ilgari surilgan “Uchinchi Renessans” g‘oyasi O‘zbekiston taraqqiyotining muhim strategik yo‘nalishlaridan biri sifatida baholangan. Unda Xorazmiy, Beruniy, Ibn Sino, Imom Buxoriy va Imom Termiziy kabi buyuk allomalar yetishib chiqqan yurt bugungi kunda ilm-fan, innovatsiya, texnologiya va inson kapitalini rivojlantirish orqali yangi uyg‘onish davrini yaratishga intilayotgani qayd etilgan.
Iroq matbuoti O‘zbekistonning islom sivilizatsiyasi tarixidagi o‘rniga ham to‘xtalib, mamlakatda boy ilmiy-ma’rifiy merosni o‘rganish va targ‘ib qilishga qaratilgan loyihalar amalga oshirilayotganini ta’kidlagan. Jumladan, Toshkent shahrida bunyod etilgan Islom sivilizatsiyasi markazi Movarounnahr allomalarining jahon tamadduniga qo‘shgan ulkan hissasini namoyish etuvchi muhim ilmiy-madaniy maskan sifatida qayd etilgan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
