Tashvishlarni namoz bilan yengishning uch bosqichi
Bir qiz aytadi:
«Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam qayg‘ularini namoz bilan yengganlarini, musibat yetsa, darhol namozga shoshilganlarini bilganimdan keyin men ham shunday qilishga qaror qildim. G‘am-tashvish yetadigan bo‘lsa, turib, tahorat qilib, xolis Alloh uchun ikki rak’at namoz o‘qiyman.
Men bu darajaga yetguncha uchta bosqichdan o‘tdim.
Birinchi bosqich – kurash va mustahkam turish bosqichi. Boshida namoz menga og‘irlik qildi. Qayg‘ularimni, shaytonimni yenggunimcha ancha qiyinchiliklarni boshdan kechirdim. Namozga turardim-u, namoz o‘qib bo‘lganimdan keyin mahzunligim arimaganday bo‘laverardi. Lekin nafl namoz ham doriga o‘xshar ekan, uni ham vaqtida, ixlos bilan, bardavom qilish kerak ekan. Hech qaysi dori birdan samara bermaydi. Aksincha, ba’zan dori ichishni boshlagan paytda kasallik bir kuchayib ham oladi. Namoz ham shunday ekan. Endi boshlaganingda qaytaga tashvishlar, qayg‘ular bir kuchayib ham olarkan.
Ikkinchi bosqich: odatlanish va yengillashish bosqichi. Har gal (kattami, kichikmi) qayg‘uni his qilganimda namoz o‘qishga odatlanganim sari namozlar menga malol kelmay qo‘ydi. Endi namozlar birinchi bosqichdagi kabi og‘irlik qilmas edi. Bundan tashqari, namoz qayg‘ularimni biroz bo‘lsa-da, yengillatayotgandek edi.
Uchinchi bosqich – namozdan bahra olish bosqichi. Bu menga Alloh bergan ulkan in’om edi. Qarshilik va odatlanish bosqichidan keyin namozdan lazzatlanish bosqichiga o‘tdim. Namozda va sajdada o‘zgacha ruhiy osoyishtalik his qila boshladim. Bu lazzat menga qayg‘ularni boricha, bo‘rttirmasdan ko‘rsata boshladi. Men o‘zim uchun ilohiy hikmatni kashf etdim. Boshqalar g‘am-qayg‘ularini dorilaru mast qiluvchi narsalar bilan unutishga harakat qilib yuribdi (Alloh asrasin!) Ammo kayfi tarqagach, o‘sha unutmoqchi bo‘lgan tashvishi ikki barobar bo‘lib qaytadi. Qarabsizki, bu bechora qayg‘ularini unutish uchun undan ham ko‘p ichadi yoki bundan ham og‘irroq gunohlarga jur’at qiladi. Lekin har qancha urinmasin, bu bilan qalb mahzunliklarini hech qachon davolay olmaydi, aksincha, bundan boshqa dardni ham orttirib oladi. Bu dard – gunoh sababli paydo bo‘ladigan iztirobdir.
G‘am-g‘ussalarini namoz bilan muolaja qiladigan inson esa qayg‘ulariga qarshi qiyinchilik bilan emas, balki lazzat, saodat bilan Parvardigorga yaqinlashishdek ulkan hissiyotlar bilan kurashadi. Har qanday g‘am-tashvishlarning shifosi aynan shudir. Qayg‘ular ko‘proq namoz o‘qishga sabab bo‘layotgan ekan, shuning o‘zi ham Parvardigor bergan ulkan tuhfadir. Chunki kimning namozi ko‘p bo‘lsa, Jannatda Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam bilan birga bo‘ladi».
Abdulloh Abdulmu’tiy, Huda Sa’id Bahlulning
“Qulog‘im senda qizim” kitobidan G‘iyosiddin Habibulloh, Abdulhamid Umaraliyev tarjimasi.
“Solombo Times”: O‘zbekistonda “Uchinchi Renessans” g‘oyasini amalga oshirish davlat siyosatiga aylangan
Shri-Lankaning “Solombo Times” nashrida “O‘zbekistonda Yangi uyg‘onish davri: kelajak texnologiyalari yordamida buyuk o‘tmishni qayta tiklash” sarlavhali tahliliy maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Shri-Lankalik taniqli jurnalist Fazan Navaz tomonidan yozilgan ushbu materialda so‘nggi o‘n yilda O‘zbekistonda Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Yangi O‘zbekistonni bunyod etish, “Uchinchi Renessans” g‘oyasini amalga oshirishga qaratilgan islohotlar va ularning samarali natijalari xususida so‘z yuritilgan.
Muallifning yozishicha, Markaziy Osiyo markazida sokin, ammo ulkan ahamiyatga ega inqilob yuz bermoqda. Bu kurash qurol-yarog‘ bilan emas, balki qo‘lyozmalar, muzeylar va mikrochiplar yordamida amalga oshirilmoqda.
Prezident Shavkat Mirziyoyev rahbarligida O‘zbekiston Samarqand va Buxoro kabi shaharlar jahon ilm-fani, she’riyati va falsafasining yetakchi markazlari bo‘lgan O‘rta asrlardagi “Oltin asr” shon-shuhratini qayta tiklashga intilmoqda.
Bu jarayonning o‘ziga xos jihati shundaki, O‘zbekiston ming yildan ziyod tarixga ega madaniy merosni asrash, qayta tiklash va keng ommaga yetkazish uchun sun’iy intellekt hamda raqamli texnologiyalardan faol foydalanmoqda.
Nashrda O‘zbekistonning boy madaniy va tarixiy merosi hamda uni saqlash bo‘yicha islohotlarga to‘xtalib o‘tilgan. Qayd etilganidek, bu zamin insoniyat tarixidagi eng buyuk allomalarga beshik bo‘lgan. Astronom va davlat arbobi Mirzo Ulug‘bek Samarqandda yulduzlarni hayratlanarli darajada aniq kuzatish imkonini bergan rasadxona barpo etgan. Xorazmdagi Ma’mun akademiyasi olimlari esa Yevropada Renessans boshlanishidan ancha avval matematika va tibbiyot sohalarida yuksak yutuqlarga erishgan edi.
O‘zbekiston yetakchisi bu tarixiy merosni tez-tez tilga olib, Mirzo Ulug‘bekni nafaqat buyuk olim, balki ilm-fanni eng yuksak qadriyat deb bilgan davlat arbobi sifatida ta’riflaydi. Davlat rahbari bugungi yangilanish jarayonini “Uchinchi Renessans” deb atab, uni O‘zbekistonning ilmu ma’rifat va madaniyat markazi sifatidagi mavqeini qayta tiklashga qaratilgan umummilliy loyiha sifatida baholaydi. Tarixchilar ta’biri bilan aytganda – bu atama mintaqada avval mavjud bo‘lgan ikki buyuk yuksalish davridan keyingi navbatdagi uyg‘onish bosqichini anglatadi.
Muallifning fikricha, O‘zbekistonda Uchinchi Renessans g‘oyasini amalga oshirish shunchaki gap emas, balki davlat siyosatiga aylangan.
“Bu ulkan maqsadning eng yorqin ramzi joriy yil Toshkentda qad rostlagan Islom sivilizatsiyasi markazidir. 2026 yil mart oyida 40 mamlakatdan tashrif buyurgan 1500 dan ortiq mutaxassis ishtirokida qurib bitkazilgan mazkur markaz o‘z bag‘rida islom olamining eng noyob yodgorliklaridan biri – VII asrga mansub Usmon Mus'hafini saqlaydi. Shuningdek, bu yerda ilmiy laboratoriyalar, restavratsiya ustaxonalari va arxivlar faoliyat yuritadi. Markaz allaqachon dunyodagi eng chiroyli yangi muzeylardan biri sifatida e’tirof etilgan”, – deya qayd etgan jurnalist.
Materialda ta’kidlanishicha, O‘zbekiston yondashuvining boshqalardan ajratib turadigan muhim jihati – bu sun’iy intellektdan iqtisodiy taraqqiyot vositasi sifatidagina emas, balki madaniy merosni muhofaza qilish vositasi sifatida ham foydalayotganidadir.
Sun’iy intellekt turizm sohasini ham tubdan o‘zgartirmoqda. Bu tashabbus 2026 yilda mamlakatga 12 million sayyohni jalb qilish rejasining bir qismi hisoblanadi.
Fazan Navaz o‘z maqolasini “Uchinchi Renessans” o‘z oldiga qo‘ygan maqsadlarga to‘liq erishadimi-yo‘qmi, buni vaqt ko‘rsatadi. Biroq bugunning o‘zidayoq O‘zbekiston qanday yo‘ldan odimlab borayotgani aniq ko‘rinib turibdi”, – degan so‘zlar bilan yakunlagan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati