Qabrdagi savol-javob qaysi tilda bo‘ladi?
Cavol: Qabrda savol-javob qaysi tilda bo‘ladi? Ba’zilar arab tili deyishdi. Shunga ko‘ra vafot etgan kishi arab tilini tushunmasachi?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Qabrda bo‘ladigan savol-javoblar bizga nisbatan g‘ayb bo‘lib, savol-javoblar muayyan tilda bo‘lishi haqida biror oyat va hadisda ochiq aytilmagan. Shuning uchun bu borada bahs-munozaralardan tilni tiyishimiz maqsadga muvofiq bo‘ladi. Bu bilan mashg‘ul bo‘lish kishining dini va dunyosi uchun hech qanday foyda keltirmaydi. Albatta, har bir qavmga o‘zining tilidan payg‘ambar yuborgan Hakim zot bo‘lmish – Alloh taolo qabrda ham bandani noqulay holga solib qo‘ymaydi.
Biz bilishimiz lozim bo‘lagan narsa – qabrda kishi ayrim savollar bilan imtihon qilinishi va savollar berilishi haq va rostdir. Zero, bu borada ko‘plab hadislar naql qilingan.
Jumladan, Usmon roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisi sharifda aytilishicha, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam qachon mayyitning dafnidan forig‘ bo‘lsalar qabr ustiga kelib: “Birodaringiz uchun istig‘for ayting. Unga sabot so‘rang. Chunki hozir u so‘raladi”, der edilar (Imom Abu Dovud va Imom Bazzor rivoyat qilishgan).
Ammo ushbu savol-javob aynan qaysi tilda bo‘lishi ma’lum emas. Shunisi aniqki, u yerdagi savollar banda tushunadigan va anglaydigan holatda bo‘ladi.
Shuning uchun ham Alloma Ibn Hajar rahimahulloh: “Har kimga o‘zining tilida xitob qilinishi ehtimoli bor” deganlar (“Al-imta’ bil-arbain al-mutabayinatis-samo’” kitobi). Tavfiq Allohdan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.
Millat ma’naviyati va din sofligi yo‘lidagi muhim vazifalar belgilab olindi
O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari Namangan viloyatiga safarlari davomida vakillikning yangi binosida tuman-shahar bosh imom-xatiblari ishtirokida yig‘ilish o‘tkazildi.
Muftiy hazratlari yurtimizda davlatimiz Rahbari tashabbuslari bilan diniy-ma’rifiy sohada amalga oshirilayotgan islohotlar, yangilanishlar hamda soha xodimlari oldida turgan muhim vazifalar haqida so‘z yuritar ekan, imom-xatiblarning din peshvosi sifatidagi ish faoliyatlarini jadallashtirishlari zarurligini ta’kidladilar.
Shuningdek, soha xodimlarini moddiy-ma’naviy qo‘llab-quvvatlash, imomlarning ilmiy salohiyatini oshirish va xorijda kasb-mahoratini yuksaltirish borasidagi ishlar alohida e’tirof etildi.
Tahliliy majlisda joriy yilning birinchi yarmida viloyat imom-xatiblari tomonidan amalga oshirilgan ishlar sarhisob qilindi. Xususan, 40 mingta ma’rifiy tadbir, OAVlarda 9 mingta chiqishlar qilinib, 5 500 nafar fuqaroning murojaati hal etilgani, 5 300 ta migrant oilalari bilan muloqot qilingani hamda ehtiyojmand oilalarga 5 mlrd so‘m, madrasalarga esa 800 mln so‘mlik xayriya yordamlari ko‘rsatilgani yuqori baholandi.
Yig‘ilishda Mustaqilligimizning 35 yilligi oldidan hamda "Mahallada obodlik va mehr-saxovat oyligi" doirasida masjidlarni obodonlashtirish, tozalik va texnik xavfsizlik choralarini ko‘rish bo‘yicha topshiriqlar berildi. Shu bilan birga, Fatvo markazi faoliyati, o‘z ustida ishlash, imom-xatiblar faoliyatini raqamlashtirish hamda muftiy.uz mobil ilovasi imkoniyatlaridan samarali foydalanish ta’kidlandi.
Muftiy hazratlari so‘zlari nihoyasida har bir bosh imom-xatib o‘z hududida faoliyat yuritayotgan din peshvolarining faoliyatlarini tahliliy o‘rganib, mas’uliyat, sadoqat, fidoiylik va tashabbuskorlik bilan xizmat qilishlarini ta’minlashi lozimligi aytildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
