Juma - quyosh chiqqan va botgan kunlarning eng yaxshisi
Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo‘lsin.
Payg‘ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo‘lsin.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Quyosh chiqqan va botgan kunlarning eng yaxshisi – juma kunidir. Har bir o‘rmalagan jonzot borki, juma kunida qiyomat qoim bo‘lishidan qo‘rqib turadi. Faqat insonlar va jinlar bundan mustasno», dedilar.
Ibn Xuzayma rivoyat qilgan.
Abu Muso Ash’ariy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Qiyomat kunida kunlarning hammasi yig‘iladi. Juma kuni esa oppoq nurli bo‘lib keladi. Juma ahlini kelinchakni chimildiqqa yetaklab kelinganidek, go‘zal holatda yetaklab kelinadi. Ular qordan-da oppoq nurlar ichida, hidlari mushku anbarona bo‘lib, kofur tog‘larining ichida yuradilar. Insonlar va jinlar ularga berilgan maqomdan ajablanib, jannatga kirgunlaricha ulardan ko‘z uzmaydilar. Hech kim ularning yaqinlariga borib, ular bilan birgalikda jannatga kirolmaydi. Savob uchun muazzinlik qilganlar ular bilan aralashib jannatga kiradilar», dedilar.
Tabaroniy rivoyat qilgan.
Imom Iroqiy rahmatullohi alayh aytadilar: “Kunlarning eng yaxshisi deganda, juma – hafta kunlarining eng yaxshisidir. Ammo Arafa kuni to‘g‘risida kelgan hadislarda Arafa – yil kunlarining eng yaxshisidir", deyilgan.
Boshqa olimlar juma kunini yilning barcha kunlari ichida eng yaxshi, deb ham aytgan ekanlar.
Ulamolar aytadilar: “Ramazon oyida qadr kechasi yashirilgani kabi, juma kunida duo ijobat bo‘ladigan vaqt ham yashirilgandir”.
Abu Sa’id roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Nabiy sollallohu alayhi vasallamdan u (jumadagi duo ijobat bo‘ladigan lahza) to‘g‘risida so‘radim. U zot: "Menga u bildirildi, so‘ng "Laylatul qadr" unuttirilgani kabi unuttirildim", dedilar».
Hokim va Ibn Xuzayma rivoyat qilishgan.
Ulamolarning duoning ijobat bo‘ladigan vaqti haqida quyosh zavoldan o‘tganda yoki juma namoziga azon aytilayotganda, yo imom minbarga chiqqanida, yo ikkinchi azondan keyin to namoz tugagunga qadar, yo imom ikki xutba o‘rtasida o‘tirganida, yo juma namozini o‘qib bo‘lgandan keyin, yo asr namozida, degan va boshqa rivoyatlar bor.
Qozi Iyoz mazkur hadisning sharhida aytadilar: “Hadisdan ko‘rinib turibdiki, Payg‘ambar sollallohu alayhi vasallam bu hadisda juma kunining fazilatlarini sanab beryaptilar, xolos. Bu yerda zikr qilingan ba’zi narsalar fazilatga kirmaydi. Qiyomatning qoim bo‘lishi, Odam alayhissalomning jannatdan chiqarilishi kabilar fazilat emas. Vaholanki, bu o‘sha kunda bo‘ladigan va bo‘lishi mumkin bo‘lgan katta voqealarning bayonidir. Bu kunda katta savobli ishlar va katta hodisalar ro‘y berishi kutiladi. Shuning uchun ham banda solih amallar bilan, fazilatli ishlar bilan mashg‘ul bo‘lsin”.
Abu Bakr ibn Izziy bu hadisning sharhida shunday deydilar: “Hadisi sharifda rivoyat qilingan, sanalgan barcha ishlar yaxshilik, fazilatdir. Odam alayhissalomning jannatdan chiqarilishlari ham fazilatdir, chunki Odam alayhissalom yerga tushishlari bilan u kishidan zurriyotlar tarqaldi. Bu – katta ne’mat! U zurriyotlar orasidan payg‘ambarlar, solih bandalar, va avliyolar chiqdi. Odam alayhissalom jannatdan quvilganlari yo‘q. Yer yuziga ma’lum bir muddatda u kishiga yuklatilgan mas’uliyat va vazifalarni bajarish uchungina tushirildilar. Qiyomatning qoim bo‘lishi ham ulkan fazilat. U kunda payg‘ambarlar, siddiqlar, solihlar, avliyolarning maqomlari ko‘tariladi, mukofotlari beriladi, ajrlarini oladilar”.
«Juma haqidagi oyat va hadislar» kitobidan
Banklar va mikromoliya tashkilotlari o‘z faoliyatini islomiy bank faoliyatiga o‘zgartirishi mumkin
Adliya vazirligi Mikromoliya tashkiloti va bank faoliyatini o‘zgartirish tartibi to‘g‘risidagi nizomga o‘zgartirish va qo‘shimchalarni davlat ro‘yxatidan o‘tkazdi (ro‘yxat raqami 3656-1, 01.08.2026 y.), xabar bermoqda huquqiyaxborot Telegram kanali.
Mazkur idoraviy hujjat "O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga O‘zbekistonda islomiy bank faoliyatini joriy etishga qaratilgan qo‘shimcha va o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida" 2026 yil 27 martdagi O‘RQ–1126-son Qonunga muvofiq ayrim kredit tashkilotlari faoliyatini o‘zgartirishning quyidagi tartib-taomillarini belgilaydi:
- mikromoliya tashkilotini faqat islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi mikromoliya bankiga o‘zgartirish;
- faqat islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi mikromoliya bankini faqat islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi bankka o‘zgartirish;
- faqat islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi bankni faqat islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi mikromoliya bankiga o‘zgartirish;
- faqat islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi mikromoliya bankini mikromoliya tashkilotiga o‘zgartirish;
- bankni faqat islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi bankka o‘zgartirish.
Shuningdek, o‘z faoliyatini faqat islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi bankka o‘zgartirishga faqat islomiy bank faoliyatini amalga oshiruvchi mikromoliya banki haqli.
Mikromoliya bankini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish va bank faoliyatiga doir tegishli litsenziya (litsenziyalar) olish uchun nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun mikromoliya banki binolarida shaharsozlik normalari va qoidalarida belgilangan talablarga muvofiq qulay shart-sharoitlar yaratilganligi bo‘yicha Qurilish va uy-joy kommunal xo‘jaligi sohasida nazorat qilish inspeksiyasining xulosasi mavjud bo‘lishi kerak.
Tashabbus Fors ko‘rfazi mamlakatlaridan investitsiyalarni jalb qilishga qaratilgan bo‘lib, dastlabki hisob-kitoblarga ko‘ra, ushbu chora-tadbirlarni amalga oshirish iqtisodiyotga depozitlar va to‘g‘ridan to‘g‘ri investitsiyalar ko‘rinishida taxminan 1 milliard dollar jalb qilishi mumkin. Mutaxassislarning prognozlariga ko‘ra, 2035 yilga borib O‘zbekiston ushbu tizim ishga tushirilgandan beri dunyoda islom moliyasining eng tez o‘sishini namoyish etadi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
