Sayt test holatida ishlamoqda!
17 Iyul, 2026   |   3 Safar, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:24
Quyosh
04:59
Peshin
12:34
Asr
17:40
Shom
19:58
Xufton
21:30
Bismillah
17 Iyul, 2026, 3 Safar, 1448
Maqolalar

Fiqhiy ixtiloflarning kelib chiqish sabablari

14.12.2024   11060   1 min.
Fiqhiy ixtiloflarning kelib chiqish sabablari
Muhammad Avvomaning “Asarul hadis” asari orqali fiqhiy ixtiloflar sabablarini o‘rganish islom fiqhining rivojlanish jarayonini tushunish va hadis ilmining ahamiyatini anglash uchun muhimdir. Bu kitobda fiqhiy ixtiloflarning kelib chiqish sabablarini bir necha asosiy omillar orqali tahlil qilingan:
  1. Hadislarning turli xil yetib kelishi. Hadislarning to‘liq yoki qisqacha shaklda yetib kelishi olimlar orasida turlicha tushunishlarga sabab bo‘lgan. Ba’zan bir hadisning turli rivoyatlari orasida tafovutlar mavjud bo‘lib, bu hukm chiqarishda farq paydo qilgan.
  2. Hadislarning sahihligi va qabul qilinishi. Har bir fiqh mazhabi asoschisi hadisning sahihligi, isnod zanjiri, va matnning mazmuniga nisbatan turlicha yondashgan. Bu esa ixtiloflarga olib kelgan. Masalan, bir mazhab olimlari qabul qilgan hadisni boshqasi zaif deb baholagan bo‘lishi mumkin.
  3. Hududiy va madaniy ta’sirlar. Hadislar turli geografik hududlarga tarqalgan va u yerdagi sharoit va urf-odatlarga moslashgan. Shu sababli, fiqhiy masalalarda mahalliy ta’sirlar ham ixtiloflarni keltirib chiqargan.
  4. Qur’on va hadisni talqin qilish uslublari. Ba’zi olimlar Qur’on oyatlarini umumiy qoidalar sifatida qabul qilgan bo‘lsa, boshqalari hadislarni asosiy manba sifatida ko‘rib, tafsilotlarni ulardan chiqarishgan. Ushbu metodologik tafovutlar fikrlar xilma-xilligiga sabab bo‘lgan.
  5. Lug‘aviy tafovutlar. Arab tilining keng qamrovli bo‘lishi va hadis matnlarining ba’zan ko‘p ma’noli iboralardan iborat bo‘lishi tafsirda turli talqinlarga sabab bo‘lgan.
  6. Olimlarning shaxsiy tajribalari va dunyoqarashlari. Har bir olim o‘zining bilim va tajribasiga asoslanib, hadisdan chiqarilgan hukmga o‘z qarashlarini qo‘shgan. Bu esa bir masalada turli fatvolar chiqishiga olib kelgan.

Abdulloh Komilov,
Toshkent islom instituti talabasi.

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Istanbuldagi xalqaro ko‘rgazmada O‘zbekistonning ziyorat turizmi namoyish qilindi

17.07.2026   2334   1 min.
Istanbuldagi xalqaro ko‘rgazmada O‘zbekistonning ziyorat turizmi namoyish qilindi

Istanbul shahrida bo‘lib o‘tgan “Umra+Ziyorat turizmi” xalqaro ko‘rgazmasida O‘zbekistonning milliy ekspozitsiyasi namoyish etildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Lutfi Kirdar kongress-ko‘rgazma markazida tashkil etilgan nufuzli tadbirda 400 dan ortiq xorijiy kompaniya hamda Turkiya turizm sohasining qariyb 1,5 ming nafar vakili ishtirok etdi.

Umra turizmi tashkilotlari uyushmasi tashabbusi bilan tashkil etilgan O‘zbekiston milliy stendida mamlakatimizning ziyorat turizmi imkoniyatlari, muqaddas qadamjolari, boy tarixiy-madaniy merosi va zamonaviy infratuzilmasi haqida ma’lumotlar taqdim etildi.

Ekspozitsiyada Samarqand, Buxoro, Xiva, Shahrisabz, Termiz, Qo‘qon va Toshkent shaharlarining turizm imkoniyatlari, YUNЕSKOning Butunjahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan obyektlar, mashhur ziyoratgohlar hamda sayyohlar uchun yaratilgan qulay shart-sharoitlar keng yoritildi.

Ko‘rgazma doirasida milliy an’analar, hunarmandchilik, o‘zbek milliy taomlari, mehmondo‘stlik madaniyati hamda mamlakatimizda turizm sohasida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlarga bag‘ishlangan taqdimotlar ham o‘tkazildi.

Turkiya, Yaqin Sharq davlatlari va boshqa mamlakatlardan kelgan turoperatorlar, aviakompaniyalar, mehmonxona biznesi va ziyorat turizmi sohasi vakillari bilan B2B formatida ikki tomonlama muzokaralar tashkil etildi. Suhbatlar davomida O‘zbekistonga ziyoratchilar oqimini ko‘paytirish, qo‘shma turistik mahsulotlarni shakllantirish va o‘zaro hamkorlikni yanada kengaytirish masalalari muhokama qilindi.

O‘zbekistonning mazkur ko‘rgazmadagi ishtiroki mamlakatimizning Markaziy Osiyoda ziyorat turizmining yetakchi yo‘nalishlaridan biri sifatidagi xalqaro nufuzini yanada mustahkamlash hamda xorijiy hamkorlar bilan o‘zaro manfaatli aloqalarni rivojlantirishga xizmat qildi.

O‘zbekiston musulmonlar idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari