Sayt test holatida ishlamoqda!
30 Oktabr, 2026   |   19 Jumadul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:32
Quyosh
06:52
Peshin
12:12
Asr
15:39
Shom
17:24
Xufton
18:38
Bismillah
30 Oktabr, 2026, 19 Jumadul avval, 1448
Maqolalar

Onasidan uyalgan "farzand"

16.12.2024   12768   5 min.
Onasidan uyalgan

Bismillahir Rohmanir Rohiym.

Assalomu alaykum va rahmatullohi va barakatuhu.

Ayting-chi, bu dunyoda kim siz uchun jonini bera oladi, kim siz uchun o‘zini qurbon qilishga tayyor? Bir o‘ylab ko‘ring-chi? Allohga qasamki, onangizdan boshqa odamni topa olmaysiz. Hech kim sizni onangiz kabi sevmaydi, sizga g‘amxo‘rlik qilmaydi.

Ha, aslo hech kim onangiz kabi jonini qurbon qilishga tayyor emas.

Hikoya qilishlaricha, bir yosh yigit o‘z onasini yoqtirmas ekan. Onasining tashqi ko‘rinishidan uyalarkan. U: “Onamning ovozini eshitishni ham, o‘zini ko‘rishni ham istamayman” deb aytardi. Axir hech kim onasini sotib olmaydi. Nima bo‘lganda ham u sizning onangiz-ku! Siz onangizning roziligini topishingiz kerak. Aks holda, Allohning g‘azabiga uchraysiz.

Bu yigitning onasi juda mehribon edi. Lekin ona qanchalik yaxshilik qilmasin, farzandi yaxshi munosabatda bo‘lmasdi. Chunki mushtipar onaning faqat bir ko‘zi bor edi. Farzandi onasini tug‘ilganidan beri shunday holatda ko‘rdi. Shu sababli, o‘g‘li onasining tashqi ko‘rinishini yoqtirmasdi. Do‘stlari bilan uchrashganda ham onasidan uyalardi. Kunlarning birida ona o‘g‘lining maktabiga borganda farzandi “nima uchun bu yerga keldingiz, boshqa kelmang!” deb jahl qildi.

Aziz yoshlar, aslo onangizga bunday qo‘pol munosabatda bo‘lmang! Uning qalbini sindirmang! Bunday qilsangiz Allohning g‘azabiga uchraysiz.

Axir farzand o‘z onasiga ham shunday muomala qilishi mumkin-mi?!

Ammo, ming afsuski hikoyamizdagi yigit o‘z onasiga juda qo‘pol munosabatda bo‘lardi. Kunlar o‘tishi bilan uning muomalasi yanada yomonlashardi. Lekin ona hamon o‘g‘liga juda mehribon edi. Ona yolg‘iz o‘zi farzandini hech kimdan kam qilmay katta qilardi. Farzandi maktabni tugatdi. Ammo o‘qishni xorijda davom ettirishga qaror qildi. Onasi qancha iltijo qilib, yalanib, yolvormasin farzandi qarorini o‘zgartirmadi. Onasini yolg‘iz tashlab o‘zi xorijga uchib ketdi.

Oradan oylar, yillar o‘tdi. Ona o‘z farzandini juda sog‘inar, soatlab dilbandining rasmiga tikilib o‘tirardi, suratlarini bag‘riga bosardi.

Ona har kuni o‘g‘lini izlardi. Va nihoyat, kunlarning birida ona farzandi haqida xabar topdi. Unga: “Farzandingiz ishga kirdi, uylandi, farzandli bo‘ldi” deyishdi. Ona mayus ovozda “Ha, men bu haqda bilmas ekanman” dedi.

Ona ortiq o‘g‘lini kuta olmas, hatto o‘z uyiga ham sig‘mas edi. Oxir oqibat o‘g‘lini ko‘rgani xorijga ketdi. O‘g‘lining uyini topib bordi. Eshik qoqqan edi bir ayol eshikni ochdi. “Men o‘g‘limning onasiman” dedi. Ayol qariya ayolni uyga kiritdi. Buni ko‘rgan o‘g‘ilning ikki yuzi qizarib, peshonasidan ter oqdi. “Nima uchun keldingiz?” dedi. O‘g‘il hamon o‘z onasidan uyalardi. Ayol turmush o‘rtog‘ining onasiga yaxshi so‘zlar aytdi. “Biznikida qoling” dedi.

Ammo o‘z farzandi unga yomon munosabatda bo‘ldi. Uning qo‘pol munosabatiga ona zo‘rg‘a 3 kun chidadi. Lekin kelinining oldida juda hijolat bo‘lganidan o‘z vataniga qaytishga qaror qildi.

Ona uyiga qaytgach, bolasi bilan boshqa aloqa qilmadi. O‘g‘lining farzandlari asta-sekin ko‘z o‘ngida katta bo‘lishardi. Shunda o‘zida otalik tuyg‘ularini his qila boshladi. O‘zining onasini esladi, onasiga qilgan qo‘pol muomalasidan afsuslandi. Ammo endi juda, judayam kech edi...

Onasini sog‘indi, uni ko‘rishni istadi. Uyiga qaytib onasidan kechirim so‘rashga qaror qildi. Bir nechta joylardan onasini izladi. Lekin unga har safar “bu yerdan ko‘chib ketgan” deb javob berishdi. Oxiri onasi yashagan so‘nggi manzilni topdi. Ular “Ha, onang shu yerda yashardi, lekin u olamdan o‘tgan”, deyishdi.

Farzand qattiq xafa bo‘ldi. “Onang senga bir maktub qoldirgan edi” deb onaning omonatini o‘g‘ilga berishdi. Farzand xatni olib, darhol o‘qib chiqdi. Unda bunday jumlalar yozilgan edi:


“O‘g‘lim, bir o‘zimni uzoq yillar tashlab ketganing meni qattiq xafa qildi. Lekin sen mening farzandimsan va men seni yaxshi ko‘raman. Men senga aytmoqchi bo‘lgan eng oxirgi so‘zlarim bor edi. Sen dunyoga kelganingda baxtsiz hodisa tufayli bir ko‘zingni yo‘qotgan eding. Senga kimdir o‘zining ko‘zini bersa tuzatishning imkoni bo‘lgani uchun men o‘z ko‘zimni berdim. Ikkinchi ko‘zimni esa seni ko‘rish uchun qoldirdim”...

Farzand onasining qabriga borib, tinmay ko‘z yosh to‘kdi. “Onajon meni kechiring” deb dod solardi.

Aziz yoshlar, hatto kattalar onangizni hayotlik davrida qadriga yeting. Hayotingizning quvonchi va barakasi – onangizdir. Hatto jannat uning oyoqlarining ostidadir. Onangizning oyoqlaridan o‘pib oling! Shu so‘zlarni eshitiboq onangizning holidan xabar oling, uni xursand qiling, quchoqlab, “men sizni yaxshi ko‘raman” deb ayting!

Davron NURMUHAMMAD

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

«Ajdodlar bilan faxrlanishning o‘zi kifoya emas»: Imomlar Islom sivilizatsiyasi markazining yana bir muhim vazifasi haqida

30.10.2026   6489   4 min.
«Ajdodlar bilan faxrlanishning o‘zi kifoya emas»: Imomlar Islom sivilizatsiyasi markazining yana bir muhim vazifasi haqida

Islom sivilizatsiyasi markazida diniy soha vakillari uchun tashkil etilgan o‘quv-seminarda ajdodlar ilmiy merosi, Qur’oni karim qiroati va tajvid ilmiga oid bilimlar amaliy mashg‘ulotlar bilan mustahkamlandi. Unda ishtirok etgan imomlar Markazda olgan saboqlarini o‘zlari faoliyat yuritayotgan masjidlarda ham targ‘ib etish, tarixiy merosni o‘rganish bilan cheklanmay, uning ma’rifiy ahamiyatini jamoatchilikka yetkazish zarurligini ta’kidladi, xabar bermoqda iccu.uz.

O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi va Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi hamkorligida «Uchinchi Renessans chorrahasi» dasturi doirasida navbatdagi o‘quv-seminar tashkil etildi.

Mashg‘ulotlarda Din ishlari bo‘yicha qo‘mita huzuridagi Diniy-ma’rifiy sohada malaka oshirish va qayta tayyorlash instituti tinglovchilari ishtirok etdi.

Dastur tarixiy va diniy-ma’rifiy bilimlarni uyg‘unlashtirish, soha vakillarini ajdodlar ilmiy merosi bilan yaqindan tanishtirish hamda ularning kasbiy bilim va ko‘nikmalarini mustahkamlashga qaratildi.

Ishtirokchilar dastlab Islom sivilizatsiyasi markazi ekspozitsiyalari bilan tanishdi. Ularga Movarounnahrdan yetishib chiqqan buyuk allomalarning ilm-fan, madaniyat va islom sivilizatsiyasi taraqqiyotiga qo‘shgan hissasi, tarixiy qo‘lyozmalar hamda noyob madaniy meros namunalari haqida ma’lumot berildi.

O‘quv-seminarning asosiy qismlaridan biri Qur’oni karimni to‘g‘ri tilovat qilish va tajvid qoidalarini chuqur o‘zlashtirishga bag‘ishlandi.

Shayx Alijon qori Fayzulloh Maxdum o‘g‘li «Qiroat va tajvid ilmi» mavzusida mashg‘ulot o‘tkazib, Qur’oni karim tilovatining o‘ziga xos jihatlari, harflarni to‘g‘ri talaffuz qilish, qiroat qoidalariga amal etish va diniy bilimlarni muntazam takomillashtirish masalalarini tushuntirdi.

Mashg‘ulotlar ishtirokchilarga o‘z bilimlarini mustahkamlash, tajribali ustoz bilan bevosita muloqot qilish va qiroat ilmiga oid muhim masalalar yuzasidan fikr almashish imkonini berdi.

Seminar ishtirokchilari Islom sivilizatsiyasi markazidagi ta’limiy muhit va mashg‘ulotlardan olgan taassurotlarini baham ko‘rar ekan, bu yerda o‘rganilgan bilimlarni amaliyotga tatbiq etish muhimligini ta’kidladi.

Jumladan, Toshkent shahri Uchtepa tumanidagi Hazrati Umar jome masjidi imom-xatibi Muhammadali Fazliddin Markazning vazifasi faqat tarixiy yodgorliklar va noyob eksponatlarni namoyish etish bilan cheklanmasligini qayd etdi.

Uning fikricha, buyuk allomalar merosini o‘rganish insonni ilm olishga, o‘z ustida ishlashga va egallagan bilimlarini boshqalar bilan baham ko‘rishga undashi lozim.

«Islom sivilizatsiyasi markazini faqat muzey sifatida qabul qilmaslik kerak. Bu yerdagi asosiy maqsad — ajdodlarimizning ilm yo‘lidagi xizmatlarini ko‘rsatish, ularning merosi orqali bugungi avlodni ma’rifatga undashdir. Bu maskanga kelgan har bir inson buyuk allomalarimiz butun hayotini ilmga bag‘ishlaganini anglaydi. Biz ham ular bilan faxrlanish bilangina cheklanmay, ularning ilmiy an’analarini davom ettirishga intilishimiz zarur.

Shayx Alijon qori Fayzulloh Maxdum o‘g‘lining qiroat va tajvid ilmiga bag‘ishlangan suhbatidan ham katta ilhom oldik. Bu dars Qur’onga bo‘lgan shavqimiz va muhabbatimizni yanada oshirdi. Bugungi mashg‘ulotlardan olgan eng muhim xulosalarimizdan biri — yoshimiz va kasbimizdan qat’i nazar, doimo ilm olishga intilishimiz kerakligidir. Eng muhimi, o‘rganganlarimizni avvalo oilamizdan boshlab hayotga tatbiq etishimiz, keyin esa jamiyatga yetkazishimiz lozim. Shundagina ma’rifatning samarasi kengroq namoyon bo‘ladi», — dedi Muhammadali Fazliddin.

Mazkur fikrni Toshkent shahridagi Rakat jome masjidi noib imomi Ahror Rahmonov ham qo‘llab-quvvatladi. Uning ta’kidlashicha, Markazdagi mashg‘ulotlar diniy soha vakillariga nafaqat tarixiy bilimlarini boyitish, balki o‘z faoliyatida foydalanish mumkin bo‘lgan yangi ma’lumot va tajribalarni o‘zlashtirish imkonini bermoqda.

«Prezidentimiz tashabbusi bilan bunyod etilgan ushbu ulug‘ maskanda har bir bo‘limning o‘ziga xos o‘rni bor. Bu yerda nafaqat tarixiy merosimiz bilan tanishamiz, balki ta’lim va ma’rifatga qaratilgan e’tiborni ham yaqqol ko‘ramiz. Ustozlarimizning suhbatlari va mashg‘ulotlaridan katta foyda olmoqdamiz. Eng muhimi, bu yerda olgan bilimlarimizni o‘zimiz xizmat qilayotgan masjidlarda ham yetkazishga, ularning jamiyat uchun manfaatli bo‘lishiga harakat qilamiz», — dedi Ahror Rahmonov.

«Uchinchi Renessans chorrahasi» dasturi doirasidagi mazkur uchrashuv ham tarixiy merosni o‘rganishni zamonaviy ta’lim va kasbiy malaka oshirish jarayoni bilan bog‘lashga qaratilgan.

Shu tariqa, Islom sivilizatsiyasi markazida tashkil etilayotgan ma’rifiy mashg‘ulotlar ajdodlar merosini namoyish etishdan uni chuqur anglash va jamoatchilikka yetkazish sari muhim o‘quv maydoni vazifasini bajarmoqda.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari