Hadisi sharifda Vatan tushunchasi
Muqaddas dinimizning ikkinchi manbasi bo‘lgan Sunnatda ham vatan tushunchasi va unga bo‘lgan muhabbat borasida talaygina hadislar kelgan.
Anas roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam safardan qaytayotib Madina ko‘chalarini ko‘rgan vaqtlarida tuyalarini tezlatardilar. (Ot, xachir kabi) ulovda bo‘lsalar, uni niqtardilar”.
Abu Abdulloh aytadi: «Horis Ibn Umayr Humaydning “Ulovni uni (Madinani) sevganlaridan niqtardilar” rivoyatini ziyoda qilgan» (Imom Buxoriy rivoyati).
Oysha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Sizlardan biringiz hajini ado qilsa, ahliga qaytishga shoshilsin. Chunki shunday qilishi ajrini ko‘paytiradi”, dedilar» (Imom Doraqutniy, Hokim va Bayhaqiy rivoyati).
Sharh: Alloma Munoviy[1] rahmatullohi alayh “Fayzul Qodir” kitobida hadisni quyidagicha sharhlagan: “(Vatanga) shoshilish – mustahab. “Ahl”dan murod esa vatandir, garchi u yerda ahli (oilasi) bo‘lmasa-da, kelishi bilan do‘stlari, ahllariga surur bag‘ishlagani uchun “shunday qilishi ajrini ko‘paytiradi”. Vatanda istiqomat qilishda boshqa joyga qaraganda ibodatga (oid) vazifalarni bajarish oson bo‘ladi. Bu Islom asoslaridan biri bo‘lgan haj borasida shunday deyilgan bo‘lsa, boshqa, ayniqsa, mustahab (arab. – “sevilgan”, “yoqtirilgan”) – shar’iy amal; uni bajargan kishi savob oladi, bajarmagan kishi gunohkor bo‘lmaydi) va muboh (arab. – “umumiy”, “ixtiyoriy” ish-harakat) – shariat tomonidan mukallaf kishiga qilish yoki qilmaslik ixtiyori teng berilgan amal) safarlarda (o‘z vataniga shoshilishi birinchi navbatda) talab qilinadi. Mana shu hadisdan Abu Hanifa rahmatullohi alayh Makkani qo‘shni tutish makruh (arab. – “rad etilgan”, “qoralangan”, “nomaqbul”) shariat hukmlaridan biri. Qat’iyan taqiqlanmagan, biroq nomaqbul hisoblangan va rad etilgan amal. Makruh ikki xil bo‘ladi, degan hukmni olganlar”.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Safar azobning bir bo‘lagidir. Sizlarni taom, sharob va uyqudan to‘sadi. Qay biringizning safardan maqsadi hosil bo‘lsa, ahliga shoshilsin”, dedilar» (Muttafaqun alayh).
Uqba ibn Omir roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Uch kishining: ota, musofir va mazlumning duosi ijobat qilinadi”, dedilar» (Imom Tabaroniy rivoyati).
Sharh: Alloma Munoviy rahmatullohi alayh “Fayzul Qodir” kitobida yozadi: “Uch kishining: otaning farzandga, musofirning va mazlumning zolimga qilgan duosi ijobat bo‘ladi. Safar vatandan uzoq, g‘urbatda bo‘lish, mashaqqatlarni boshdan kechirish sababli qalbda siniqlik paydo qiladi. Siniqlik duo ijobat bo‘lishining eng katta sabablaridan biri. Mazlum esa nochordir”.
Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga mevaning avvali keltirilar edi. Shunda u zot: “Allohumma barik lana fi madinatina va fi samarina va fi muddina va fi so’ina barokatan ma’a baroka” duosini aytardilar. So‘ngra uni hozir bo‘lgan bolalarning eng yoshiga berardilar» (Muslim rivoyati).
Duoning tarjimasi: “Allohim! Bizning shahrimizga, mevamizga, muddimizga va so’imizga baraka ustiga baraka ber“. (Mud va so’ – hajm o‘lchov birliklari).
"Islomda vatan tushunchasi" kitobidan
[1] Alloma Munoviy. To‘liq ismi: Zaynuddin Muhammad Abdurrauf ibn Tojulorifin ibn Ali Zaynul Obidin Haddodiy Munoviy Qohiriy. Milodiy 1545, hijriy 952 yilda tug‘ilgan. Milodiy 1622, hijriy 1031 yilda Qohirada vafot etgan. Qomusiy olimlardan. Alloma Munoviy parhezkor, kam ovqat, kam uyqu zotlardan edi. 80ga yaqin kitob muallifi. Yozgan kitoblari: “Kunuzul haqoiq” (hadis haqida), “Fayzul Qodir sharhu jomeis sag‘ir” va boshqalar.
Predstaviteli 133 stran sorevnuyutsya na mejdunarodnom konkurse Korana v Saudovskoy Aravii
Otborochniy etap sorok shestogo mejdunarodnogo konkursa po zauchivaniyu, chteniyu i tolkovaniyu Svyashennogo Korana imeni korolya Abdel-Aziza nachalsya 7 avgust v meste provedeniya sorevnovaniy v Mekke s uchastiyem 334 konkursantov (mujchin i jenshin) iz 133 stran.
Po soobsheniyu IQNA so ssilkoy na "saudovskuyu gazetu Minbar", otborochniy etap sorok shestogo mejdunarodngo konkursa po zauchivaniyu, chteniyu i tolkovaniyu Svyashennogo Korana imeni korolya Abdel-Aziza nachalsya nakanune v meste provedeniya sorevnovaniy v Mekke i podgotovil pochvu dlya provedeniya finalnogo etapa v Zapovednoy mecheti.
Na otborochnom etape etogo meropriyatiya, organizovannogo Ministerstvom islamskix del, priziva i nastavnichestva Saudovskoy Aravii, sudeyskiye komissii s soblyudeniyem visochayshix standartov tochnosti i prozrachnosti, pod nadzorom gruppi vidayushixsya mejdunarodnix sudey, spetsializiruyushixsya na stilyax i pravilax chteniya Korana, proslushali vistupleniya uchastnikov-mujchin i uchastnis-jenshin, chtobi opredelit, kto proydet v finalniy etap.
Tekushiy etap konkursa proxodit s uchastiyem 334 konkursantov (mujchin i jenshin) iz 133 stran, kotorie sorevnuyutsya v pyati kategoriyax: zauchivaniye vsego Svyashennogo Korana na osnove semi kanonicheskix chteniy (kiraat) po metodu «Shatibiya» (vklyuchayushemu chteniye i teoreticheskiye znaniya, a takje vidayusheyesya ispolneniye i soblyudeniye pravil tadjvida); zauchivaniye vsego Svyashennogo Korana s vidayushimsya ispolneniyem, soblyudeniyem tadjvida i tolkovaniyem slov; zauchivaniye vsego Svyashennogo Korana s vidayushimsya ispolneniyem i soblyudeniyem tadjvida; zauchivaniye pyatnadsati posledovatelnix djuzov s vidayushimsya ispolneniyem i soblyudeniyem tadjvida; zauchivaniye pyati posledovatelnix djuzov s vidayushimsya ispolneniyem i soblyudeniyem tadjvida.
Ministerstvo po-prejnemu zadeystvuyet vse svoi vozmojnosti dlya obespecheniya uspexa etogo globalnogo koranicheskogo sobitiya, vklyuchaya vnedreniye elektronnoy sistemi sudeystva, sozdaniye organizatsionnoy i vseob’emlyushey platformi dlya obespecheniya spravedlivosti i tochnosti pri otsenke uchastnikov, a takje predostavleniye im raznoobraznix uslug.
Mejdunarodniy konkurs imeni korolya Abdel-Aziza schitayetsya odnim iz krupneyshix koranicheskix sorevnovaniy v mire, a obshaya summa yego denejnix prizov previshayet 10 millionov saudovskix rialov.
Raneye soobshalos, chto chest Uzbekistana v etix sostyazaniyax budut zashishat studenti srednego spetsialnogo islamskogo uchebnogo zavedeniya "Mir Arab", srednego spetsialnogo islamskogo uchebnogo zavedeniya "Sayyid Muxiddin maxdum", studentki Tashkentskogo islamskogo instituta imeni Imama Buxari i jenskogo srednego spetsialnogo islamskogo uchilisha "Xadichai Kubro".
Press-slujba Upravleniya musulman Uzbekistana