Dolzarb mavzu
“Qor malikasi” filmida bir gap aytiladi: “Bolalarni erkatoy qilib o‘stirish kerak. Shunda ular buyuk qaroqchi bo‘lib yetishadi...” Atrofga boqib, erkatoy bolalarning bir ko‘zini bog‘lab, birovlarning molini zulm bilan tortib oladigan qaroqchiga aylanishini kutdim. O‘shanda bola ekanman-da... So‘zlarni to‘ppa-to‘g‘ri tushunib olibman.
Men “qaroqchi” bo‘lishini kutgan erkatoylarning aksari oddiygina bolalar kabi ulg‘ayishdi, o‘qishga kirishdi, keyin farzandli bo‘lishdi, turli tashkilotlarda ishlab ketishdi.
Xullas, bu erkatoylikning zarari yo‘qdek ko‘rina boshladi. Biroq bir kuni erkatoy bir tanishim o‘qishga kirishi tarixini gapirib berdi. Suhbat orasida hamkasblarining yomon munosabatlaridan ham nolib o‘tdi...
Shu payt miyamda “yarq” etib chaqin chaqqandek bo‘ldi...
Barchaga birdek ayonki, qaroqchilar o‘zgalarning mol-mulkini zo‘ravonlik, zulm bilan tortib olishadi. Men aslida to‘g‘ridan to‘g‘ri tushungan so‘zning biroz teranroq, biroz falsafiyroq ma’nosi bor ekan. O‘ylab ko‘rilsa, erkatoylar nafaqat moddiy, balki ma’naviy haqlarga ham daxl qilisharkan.
Otasining davrida bilimi yetmasa ham, ta’lim dargohiga “kiradi”. Bilimli bir yetuk mutaxassisning o‘rnini egallaydi. Ishga “joylashadi”. Yana o‘sha manzara... Yetuk bilim va salohiyatga ega korxonaga ham, yurtga ham manfaat keltira oladigan – bir mutaxassis ishsiz. Korxona esa, ish bermaydigan bir xodimga oylik to‘laydi. Uning vazifasi, mas’uliyati o‘zgalar zimmasiga yuklanadi. Natijada ish sifati pasayadi, korxonada muhit izdan chiqadi. Zero, hadisi sharifda Rasululloh sollallohi alayhi va sallam: “Ish o‘z egasining qo‘lidan boshqasiga o‘tsa, qiyomatni kutavering”, deya ogohlantirganlar (Imom Buxoriy rivoyati).
...Aslida biz sanab o‘tgan va yana tilga olmagan bu kabi illatlar oxir-oqibat jamiyat kishilari orasida norozilik, bir-biriga bo‘lgan yomon munosabat, dushmanlik kabi vaziyatlarni keltirib chiqaradi. Alal-oqibat, erkatoylar ham taraqqiyotga, ham tinchlikka raxna soladi.
To‘g‘ri, bola tarbiyasining ma’lum bosqichlarida bolani yoshiga yarasha erkalash, rag‘batlantirish, suyish foydali. Lekin uni keyinchalik ham yosh boladay erkalab, aytganini muhayyo qilaverish salbiy oqibatlarga olib keladi.
Ayniqsa, mehri to‘lib-toshib turadigan onalar bu narsani doimo esda tutishlari oilaga ham, jamiyatga ham naf beradi.
Nigora MIRZAYEVA
Markaziy bank huzurida yurtimizda islomiy moliya sohasini tizimli rivojlantirish, uning huquqiy va institutsional asoslarini mustahkamlash maqsadida Islomiy moliya kengashi tashkil etilgani haqida xabar berilgan edi.
Mazkur yangi tuzilma islomiy xizmatlar ko‘rsatuvchi banklar va mikromoliya tashkilotlari, Omonatlarni kafolatlash agentligi hamda Markaziy bank nazoratidagi boshqa muassasalar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi kollegial (jamoaviy) organ sifatida ish olib boradi.
E’tiborli jihati, Kengash tarkibi islom huquqi sohasida chuqur bilim va boy tajribaga ega bo‘lgan O‘zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo markazi ulamolari hamda texnik ekspertdan iborat 5 nafar a’zoni qamrab olgan. Bu esa mamlakatimizda islomiy moliya xizmatlarini xalqaro talablar va shar’iy qoidalar asosida rivojlantirish, investorlar ishonchini mustahkamlash hamda aholi va tadbirkorlar uchun muqobil moliyaviy xizmatlar ko‘lamini kengaytirishda muhim omil bo‘lib xizmat qiladi.
Ma’lumot o‘rnida ta’kidlash joizki, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari tashabbusi bilan 2022 yili tashkil etilgan Diniy idora qoshidagi Fatvo markazi nafaqat Markaziy Osiyoda, balki MDH davlatlari orasida ham maqomi jihatidan yagona markaz sanaladi.
Bugungi kunda markazda Muftiy hazrat boshchiligida 20 nafar yetuk ulamo yettita asosiy ilmiy va amaliy yo‘nalishda samarali faoliyat olib bormoqda.
Shuningdek, Markaz huzuridagi diniy savol-javoblarga ixtisoslashgan Koll-markaz va media tarmoqlari orqali mo‘min-musulmonlarning murojaatlariga muntazam va tezkor javob qaytarib kelinmoqda.
Qayd etish joizki, markaz nafaqat yurtimiz fuqarolari, balki xorijda mehnat qilayotgan yoki tahsil olayotgan vatandoshlarimiz bilan ham mustahkam aloqa o‘rnatgan. Xususan, 2025 yildan boshlab chet eldagi yurtdoshlarimizning diniy-ma’rifiy va moliyaviy savollariga ijtimoiy tarmoqlar orqali to‘g‘ridan to‘g‘ri javob berish tizimi yo‘lga qo‘yildi.
Kuniga o‘rtacha 1000 dan ortiq murojaatni qabul qilayotgan Fatvo markazi o‘tgan faoliyat davrida bir milliondan ortiq savolga shar’iy va asosli javoblarni taqdim etdi. Shuningdek, 3 jilddan iborat “Fatvolar to‘plami”, “Fiqh va aqidaga oid ixtilofli masalalar yechimi”, “E’tiqodga oid zarur masalalar” kabi dolzarb mavzulardagi 10 dan ziyod kitob nashr etildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo markazi ulamolarining Markaziy bank huzuridagi Islomiy moliya kengashida ishtirok etishi esa yurtimizda tadbirkorlik va moliya tizimining rivojida yangi davrni boshlab beradi, insho Alloh.
Alloh taolo yurtimizda islomiy moliya sohasidagi yangi islohotlarni bardavom va xayrli qilsin!
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati