Dolzarb mavzu
“Qor malikasi” filmida bir gap aytiladi: “Bolalarni erkatoy qilib o‘stirish kerak. Shunda ular buyuk qaroqchi bo‘lib yetishadi...” Atrofga boqib, erkatoy bolalarning bir ko‘zini bog‘lab, birovlarning molini zulm bilan tortib oladigan qaroqchiga aylanishini kutdim. O‘shanda bola ekanman-da... So‘zlarni to‘ppa-to‘g‘ri tushunib olibman.
Men “qaroqchi” bo‘lishini kutgan erkatoylarning aksari oddiygina bolalar kabi ulg‘ayishdi, o‘qishga kirishdi, keyin farzandli bo‘lishdi, turli tashkilotlarda ishlab ketishdi.
Xullas, bu erkatoylikning zarari yo‘qdek ko‘rina boshladi. Biroq bir kuni erkatoy bir tanishim o‘qishga kirishi tarixini gapirib berdi. Suhbat orasida hamkasblarining yomon munosabatlaridan ham nolib o‘tdi...
Shu payt miyamda “yarq” etib chaqin chaqqandek bo‘ldi...
Barchaga birdek ayonki, qaroqchilar o‘zgalarning mol-mulkini zo‘ravonlik, zulm bilan tortib olishadi. Men aslida to‘g‘ridan to‘g‘ri tushungan so‘zning biroz teranroq, biroz falsafiyroq ma’nosi bor ekan. O‘ylab ko‘rilsa, erkatoylar nafaqat moddiy, balki ma’naviy haqlarga ham daxl qilisharkan.
Otasining davrida bilimi yetmasa ham, ta’lim dargohiga “kiradi”. Bilimli bir yetuk mutaxassisning o‘rnini egallaydi. Ishga “joylashadi”. Yana o‘sha manzara... Yetuk bilim va salohiyatga ega korxonaga ham, yurtga ham manfaat keltira oladigan – bir mutaxassis ishsiz. Korxona esa, ish bermaydigan bir xodimga oylik to‘laydi. Uning vazifasi, mas’uliyati o‘zgalar zimmasiga yuklanadi. Natijada ish sifati pasayadi, korxonada muhit izdan chiqadi. Zero, hadisi sharifda Rasululloh sollallohi alayhi va sallam: “Ish o‘z egasining qo‘lidan boshqasiga o‘tsa, qiyomatni kutavering”, deya ogohlantirganlar (Imom Buxoriy rivoyati).
...Aslida biz sanab o‘tgan va yana tilga olmagan bu kabi illatlar oxir-oqibat jamiyat kishilari orasida norozilik, bir-biriga bo‘lgan yomon munosabat, dushmanlik kabi vaziyatlarni keltirib chiqaradi. Alal-oqibat, erkatoylar ham taraqqiyotga, ham tinchlikka raxna soladi.
To‘g‘ri, bola tarbiyasining ma’lum bosqichlarida bolani yoshiga yarasha erkalash, rag‘batlantirish, suyish foydali. Lekin uni keyinchalik ham yosh boladay erkalab, aytganini muhayyo qilaverish salbiy oqibatlarga olib keladi.
Ayniqsa, mehri to‘lib-toshib turadigan onalar bu narsani doimo esda tutishlari oilaga ham, jamiyatga ham naf beradi.
Nigora MIRZAYEVA
O‘zbekiston bank-moliya sohasi vakillari Malayziyaning Islom moliyasi bo‘yicha shariat maslahatchilari assotsiatsiyasi (ASAS) tomonidan tashkil etilgan “Islomiy bank darchasi” mavzusidagi o‘quv-amaliy dasturida ishtirok etib, sohadagi ilg‘or tajribalarni o‘rgandi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Dasturning ilk bitiruvchilariga xalqaro sertifikatlarni topshirish marosimida so‘zga chiqqan O‘zbekistonning Malayziyadagi elchisi Karomiddin Gadoyev davlat rahbari tashabbusi asosida mamlakatimizda islom moliyasini joriy etish bo‘yicha keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilayotganini ta’kidladi.
Shuningdek, elchi joriy yilda sohani tartibga soluvchi maxsus qonun qabul qilingani islom moliyasini rivojlantirishda muhim bosqich bo‘lganini qayd etdi.
Tadbirda O‘zbekiston uchun Malayziya tajribasining uchta ustuvor yo‘nalishi alohida ta’kidlandi. Birinchidan, bu – qo‘shaloq bank tizimi bo‘lib, unda an’anaviy va islomiy banklar yagona regulyator nazorati ostida parallel faoliyat yuritadi.
Ikkinchidan, markazlashgan shariat nazorati tizimi orqali banklar tomonidan o‘zaro zid fatvolar qabul qilinishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
Uchinchidan, “Islomiy darcha” modeli tijorat banklarida yangi infratuzilmani tez va samarali shakllantirish imkonini beradi.
Malayziyaning yirik islomiy banklaridan biri – “Maybank Islamic Berhad” bosh direktori o‘rinbosari Mohd Ramazon Fitri O‘zbekistonda islom bank ishi va moliyaviy xizmatlarni rivojlantirish yo‘lida amalga oshirilayotgan ishlarga yuqori baho berdi.
U O‘zbekiston bank tizimi vakillariga islomiy darchalarni tashkil etish, zarur moliyaviy infratuzilmani shakllantirish hamda audit jarayonlarini yo‘lga qo‘yishda amaliy va texnik yordam ko‘rsatishga tayyorligini bildirdi.
O‘z navbatida, ASAS bosh ijrochi direktori Moxtar Abdulla mazkur o‘quv dasturi davomida o‘zbekistonlik mutaxassislar islom moliyasi instrumentlari, shariat boshqaruvi va islomiy darchalar faoliyatini tashkil etish bo‘yicha zarur bilim va ko‘nikmalarni chuqur o‘zlashtirganini ta’kidladi.
Tadbir yakunida bunday o‘quv dasturlari O‘zbekiston va Malayziya o‘rtasidagi moliyaviy-investitsiyaviy hamkorlikni yanada rivojlantirishga, shuningdek, mamlakatimizda shariat tamoyillariga asoslangan zamonaviy bank xizmatlarini samarali joriy etish uchun mustahkam asos yaratishga xizmat qilishi qayd etildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati