Sayt test holatida ishlamoqda!
03 Aprel, 2025   |   5 Shavvol, 1446

Toshkent shahri
Tong
04:42
Quyosh
06:03
Peshin
12:31
Asr
16:58
Shom
18:53
Xufton
20:08
Bismillah
03 Aprel, 2025, 5 Shavvol, 1446
Maqolalar

Ramazon – oylar sultoni

06.03.2025   3080   4 min.
Ramazon – oylar sultoni

Islomda Ramazoni sharif oylar ichida eng muborak oy, oylar sultoni hisoblanadi. Ramazon mo‘min bandalarga Yaratganning ulug‘ ajrlariga yetishish uchun imkon eshiklarini ochib berguvchi najot oyidir.
 

Mamlakatimizda fuqarolarning emin-erkin ibodat qilishi, musulmonlarning o‘z zimmalaridagi diniy arkonlarni bekamu ko‘st ado etishi, ramazon ro‘zasini ado etishi, tavoreh namozlarini o‘qishi uchun zarur barcha sharoit yaratiib berilayotganligi, shubhasiz, barchamizni behad quvontiradi. 


Prezidentimizning joriy yil 27 fevraldagi “Muborak Ramazon oyini munosib tarzda o‘tkazish to‘g‘risida”gi qarorida ham ushbu oyni “Ramazon – saxovat, birdamlik va bag‘rikenglik oyi” g‘oyasi asosida chiroyli o‘tkazish, xalqimizga xos insonparvarlik, ezgulik, shukronalik va mehr-oqibat singari an’ana va qadriyatlarni asrab-avaylash hamda keng targ‘ib etish yuzasidan qator vazifalar belgilangan. Mazkur qaror ijrosini ta’minlash, qolaversa, Ramazon oyini yuqori saviyada o‘tkazish uchun Andijon viloyatida ham zarur ishlar amalga oshirildi.


Ramazon oyi boshlanishi bilan viloyatimizdagi 179 ta jome masjidi hamda “Sayid Muhyiddin mahdum” o‘rta maxsus islom bilim yurtida tavoreh namozlari o‘qilmoqda. Barcha masjidlarimizda, xususan, Andijon shahridagi “Pistamazor” jome masjidida ham namozxonlar uchun zarur barcha shart-sharoit va qulayliklar yaratilgan.


Aholi, namozxonlar har kuni tavoreh namozini chiroyli ado etmoqda. Payg‘ambarimiz Muhammad (s.a.v.) ramazon oyini madh etib: "Bu shunday oyki, uning avvali rahmatdir", deydi. Ya’ni bu oyda tutilgan ro‘za va qilingan ezgu amallar bilan Allohning rahmatiga dohil bo‘linadi. "Ramazonning o‘rtasida esa bandaning gunohlari maxfirat etiladi", deyiladi. Demak, gunohlarimiz, xato va qusurlarimiz ko‘p bo‘lsa-da, ramazonning yarmiga yetganda tutgan ro‘zamiz evaziga Alloh gunohlarimizni kechiradi. Yana payg‘ambarimiz (s.a.v.) ramazonning oxirida esa oyni ro‘za tutib o‘tkazgan bandalar jahannamdan ozod bo‘lishini marhamat qilganlar.


Har bir mo‘min banda ushbu muborak oyning odob va tartiblariga rioya qilmoqliklari muhimdir.


Ramazon oyi odob va tartiblari deganda nimalar tushuniladi? Bu xususda Qur’oni Karim va hadislarda juda ko‘p ko‘rsatmalar berilgan. Jumladan, ramazon kirishi bilan har bir mo‘min, eng avvalo, tilini yomon so‘zlardan, ya’ni g‘iybatdan, yolg‘ondan saqlamoqligi kerak. 

Payg‘ambarimiz Muhammad (s.a.v.) "Kishiki yolg‘on so‘zlamoqni tark etmasa va Alloh qaytargan narsadan qaytmasa, ro‘za tutib, yemay-ichmay qo‘ygani bilan ro‘zasi qabul bo‘lmaydi. Alloh unga rahmat nazarini tashlamaydi" deydi.


Yana dinimiz ko‘rsatmalarida ramazon oyida mo‘minlar atrofidagi insonlarga tili va qo‘li bilan ozor bermasligi aytilgan. Chunki Payg‘ambarimiz (s.a.v.) "Kishi Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan bo‘lsa, bas u inson gapirsa, yaxshi ishni gapirsin yoki jim tursin", deb marhamat qilganlar. Shu bois ham ushbu muborak oyda har bir inson Allohga tavba qilmoqligi, shu bilan birga, insonlarga ozor yetkazishdan saqlanmoqligi kerak. Zero, Payg‘ambarimiz Muhammad (s.a.v.) "Tavbaga shoshilinglar o‘lim kelmasdan oldin" deganlar va yana bu oyda har bir mo‘min faqirlarning holidan xabar olib, ularga yordam qo‘lini cho‘zmoqlari, hech bo‘lmasa iftorliklariga bir qultum suv bilan bo‘lsa ham ularga mehru muhabbatlarini ko‘rsatmoqliklari lozimdir. Bu haqida Payg‘ambarimiz Muhammad (s.a.v.) "Kishi bu oyda bir ro‘zadorni (bir qultum suv bilan bo‘lsa ham) so‘rab qo‘ysa, Alloh unga kavsaridan bir sharbat inom etadi, uni ichgan kishi aslo tashna bo‘lmaydi", deganlar.


Ushbu muborak oyda bandalar yetimlar holidan xabar olib, ularning o‘ksik qalblarini shod qilmoqlari lozimdir. Payg‘ambarimiz Muhammad (s.a.v.) "Kim bir yetimni kafolatini olsa, bas u men bilan jannatda birga bo‘ladi", deganlar. Yana bu muborak oyda har bir inson imkon boricha atrofdagilarga yordam qo‘lini cho‘zmog‘i lozim. Zero, Payg‘ambarimiz (s.a.v.) "Kim bir musulmonning qiyinchiligini yengillashtirsa, Alloh taolo u bandasining qiyomat kuni qiyinchiliklarini yengilatadi", deya marhamat qilganlar.


Muborak ramazon oyida Alloh barchalarimizga yuqorida aytib o‘tilgan amallarga rioya qilishligimizni, ramazon oyini chiroyli o‘tkazib, Yaratganning marhamatiga yetishishlikni nasib etsin.


Xayrullo Sulaymonov, 

Andijon shahridagi "Pistamazor" jome masjidi imom-xatibi. 

O‘zA

Ramazon
Boshqa maqolalar

To‘q qoringa ovqat yemang!

03.04.2025   358   2 min.
To‘q qoringa ovqat yemang!

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Arab tabibi Horis ibn Kildadan “Dardsiz darmon nima?” – deya so‘rashdi. Tabib: “To‘q qoringa ovqat yemaslik”, deb javob berdi. Zero, ustma-ust ovqat yeyishlik kasalliklarga sabab bo‘lar ekan.

Bir hakimdan eng yaxshi dori haqida so‘rashganida, u: “Eng yaxshi dori bu – oldingga ovqat qo‘yilganda unga ishtaha qilib turishing va ovqat dasturxondan olinayotganda ham undan yeging kelishidir”, deb javob bergan ekan. Bu dori barchamizning uyimizda bor. Biz bu dorini dorixonadan topa olmaymiz. Buning yagona chorasi ochqamasdan turib taom yemaslik va yeganda ham to‘yib ketmaslikdir.

Ovqatga asosiy muammo sifatida qaramang. Aliy roziyallohu anhu aytadilar: “Kimning g‘ami qorniga tushadigan narsa bo‘lsa, ortidan chiqadigan narsa uning qadri, qimmati bo‘ladi”.

Rivoyat qilinishicha, Aliy roziyallohu anhu biror joyga taklif qilinsalar, aytilgan joyga borishdan avval uyda biroz tamaddi qilib olar ekanlar. Buning sababini so‘rashganida, u zot roziyallohu anhu: “Odamning eng jirkanch ko‘rinishi birovning taomida o‘zining ochko‘zligini ko‘rsatishidir”, deb javob bergan ekanlar.

Bu satrlar zora to‘y-tadbirlarga, mehmonga taklif qilinsa, xuddi hamma narsani yeb tashlaydiganday das­turxonni turli taomlar bilan to‘ldirib yuboradigan va dasturxondagilarning loaqal to‘rtdan birini ham yeb tugata olmaydiganlarga eslatma bo‘lsa. Dasturxondagi nozu ne’matlarning o‘ndan biri ham yeyilmaydi. Bundayin ochiq-oydin isrofga yo‘l qo‘yish, savobdan mahrum bo‘lish emasmi?!

Hozirgi kunda dunyoning turli nuqtalarida bir luqma oshga, bir burda nonga zor odamlar bor. Ularni ko‘z oldingizga keltirib, hech fikr yuritasizmi?! 

Rivoyatlarda kelishicha, Yusuf alayhissalom Misr xazinasiga mas’ul bo‘lganlarida, ko‘pincha och yurar va arpa non yer ekanlar. U zotga “Nima uchun qo‘lingizda shuncha davlat turib, och-nahor yurasiz?" – deyishganida, “Men qornim to‘yib, qorni ochlarni unutib qo‘yishdan xavfsirayman”, degan ekanlar.

Xulosa qilib aytganda, yuqoridagi fikrlarni tafakkur qilib, sunnatga amal qilgan holda sog‘lig‘imizga e’tiborli bo‘laylik, zero har bir narsaning isrofi bor.


Hasson Shamsiy Poshoning
“Jannat bo‘stonidagi oilaviy oqshomlar” 
nomli kitobidan
G‘iyosiddin Habibulloh, Ilhom Ohund, Abdulbosit Abdulvohid tarjimasi.