«Sarf fanidan amaliy mashg‘ulotlar daftari» chop etildi
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Kutubxona bo‘limi boshlig‘i, Toshkent islom instituti Tillar kafedrasi katta o‘qituvchisi Kamoliddin Ziyodulloh tomonidan nashrga tayyorlangan «Sarf fanidan amaliy mashg‘ulotlar daftari” chop etildi.
Birinchi va ikkinchi daftarlardan tashkil topgan ushbu qo‘llanma sarf fanini o‘rganishga qiziquvchilar uchun manba bo‘lib, arab tilidagi barcha sarf darsliklariga umumiy tatbiq qilinadigan yo‘riqnomalarni o‘zida mujassam etgan.
Ma’lumki, Sarf fani arab tilini mukammal o‘zlashtirishda beqiyos ahamiyatga ega. Bu fan kalimalarning tuzilishi, o‘zgarish qoidalari va turli shakllardagi ma’nolarni to‘g‘ri anglashga yo‘l ochadi.
Arab tilini o‘rganuvchilar, xususan sarf qoidalarini oson, tushunarli va samarali tarzda o‘zlashtirishga yordam berish maqsadida tasnif qilingan mazkur daftarlarda sarf fanidagi jami 22 bob va ularning qismlariga oid 133 ta mashq, tuslash uchun jadvallar berildi. Har bir mashq o‘quvchini nazariy bilimdan amaliyotga o‘tkazib, ilmlarini mustahkamlashga xizmat qiladi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati
Kech uxlash umrni qisqartiradi
Tadqiqotlarga ko‘ra, dunyo aholisining 58 foizi uyqusizlikdan aziyat chekmoqda. Buning birinchi sababi gadjetlar doimiy tomosha qilish oqibatida kechki soat 23:00 dan keyin uxlashga odatlanishdir.
Kech uxlash sog‘liqqa bir qancha xavf tug‘diradi.
Jigar va boshqa a’zolar o‘zini tiklay olmaydi. Inson organizmidagi barcha a’zolar tunda, ayniqsa, soat 22:00–02:00 oralig‘ida faol tiklanish jarayoniga kirishadi. Xususan, jigar soat 23:00 dan keyin tanani faol tozalash (detoksikatsiya) vazifasini bajaradi. Agar inson u paytda uxlamagan bo‘lsa, vazifa to‘liq bajarilmaydi. Bu esa charchoq, bezovtalik, tushkunlikka olib keladi.
Gormonlar muvozanati buziladi. Uyqu vaqtida, ayniqsa, soat 22:00–01:00 orasida o‘sish gormoni (melatonin va somatotropin) ishlab chiqariladi. Bu gormonlar immunitetni ko‘tarish, teri va hujayralarni tik lash, stressni kamaytirishga xizmat qiladi. Agar uxlash kechiksa, bu gormonlar kama yib boradi.
Aqliy faoliyat susayadi. E’tiborni jamlash, eslab qolish qobiliyatining pasayishi aynan o‘z vaqtida uxlamaslik bilan bog‘liq. Oqibatda ish unumdorligi yomonlashib, sifatli o‘qishga ham salbiy ta’sir qiladi.
Ruhiy muvozanat buziladi. Soat 23:00 dan keyin uxlaydigan insonlarda depressiya, qo‘rquv, ruhiy zaifliklar ko‘p kuzatiladi.
Yurak urish muvozanati yomonlashadi.
So‘nggi yillarda yurakqon tomir kasalliklari ham ko‘payib, ham “yosharib bormoqda”. Kam va o‘z vaqtida uxlamaslik yurakni zo‘riqtirib, umrning qisqarishiga sabab bo‘lmoqda. Yurakni davolash uchun o‘z vaqtida uxlash kerak.
Eng foydali uyqu esa soat 22:00 dan 05:00 gacha bo‘ladi. Chunki aynan shu soatlarda uyqu fazalari mukammal kechadi.
Internet manbalari asosida tayyorlandi.
“Hidoyat” jurnalining 2025 yil 8-sonidan
http://hidoyatuz.taplink.ws