Sehrning tarixi
O‘tgan jamiki ummatlarga Alloh taolo O‘zining payg‘ambarlarini yubordi. Ular yagona Allohga ibodat qilishga, Unga hech narsani shirk keltirmaslikka da’vat etdilar. Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Qaysi bir ummatki bo‘lsa, unda ogohlantirguvchi bo‘lgan” (Fotir surasi, 24-oyat).
Ammo yuborilgan payg‘ambarlarning har biri qavmi tomonidan mazax qilindi, sehrgarlikda ayblandi. Demak, yer yuzida insonlar taqralganidan boshlab sehr mavjud bo‘lgan ekan. Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Xuddi shunday, bulardan avvalgilarga ham har bir Payg‘ambar kelgan vaqt (uni) sehrgar yoki majnun deganlar” (Zoriyot surasi, 52-oyat).
Alloma Ibn Hajar Asqaloniy rahmatullohi alayh aytadilar: “Sehr Nuh alayhissalomning zamonida ham mavjud edi. Chunki Alloh taolo Nuh alayhissalomni yuborgan qavm uni sehrgar deyishgan” (Fathul Boriy. 223/10).
Sehrning ko‘rinishlari turli qavmlar bo‘ylab yoyildi. Ayniqsa, Muso alayhissalomning davrlarida sehr va jodu juda keng tarqaldi. Ibn Xaldun rahimahulloh yozadi: “Muso alayhissalom payg‘ambarlik qilgan vaqtlarida Bobil va Misr o‘lkalarida hatto sehrning mashhur bozorlari bor edi” (Tarix Ibn Xaldun. 657/1).
Davron NURMUHAMMAD
Siz eng boy odamsiz!
Insonning fe’li qiziq: biz ko‘pincha o‘zimizda yo‘q narsalar haqida qayg‘urib, qo‘limizdagi bebaho ne’matlarni odatdagi holdek qabul qilamiz. Vaholanki, biz oddiy deb bilgan qulayliklar, sog‘liq va boshqa imkoniyatlar sayyoramizning millionlab aholisi uchun eng katta orzu hisoblanadi.
Jumladan, bugungi tongni dunyo bo‘yicha 174 mingga yaqin inson qarshi ololmadi. Ayni damda 50 milliondan ortiq odam saraton kasalligi bilan kurashmoqda. 300 million inson ranglar jilosini ko‘rish baxtidan mahrum. 400 millionga yaqin kishi esa eshitish moslamalarisiz dunyo tovushlarini eshita olmaydi. 770 milliondan ortiq katta yoshdagi inson hanuzgacha o‘qish va yozishni bilmaydi. 2,5 milliarddan ziyod aholi global axborot va internet imkoniyatlaridan uzilgan holda yashamoqda. 6,5 milliard inson esa samolyotda umuman uchib ko‘rmagan...
Bu raqamlar shunchaki quruq ko‘rsatkichlar emas. Ular ortida millionlab insonlarning ana shunday ayanchli taqdiri yotibdi.
Agar siz hozir ushbu matnni o‘qiy olayotgan, atrofdagi ranglar va tovushlarni his qilayotgan, eng muhimi, yangi kunni sog‘-omon yashayotgan bo‘lsangiz, demak, siz sayyoradagi eng baxtli insonlardan birisiz. Shunday ekan, turmush tashvishlaridan nolishni to‘xtating. Yon-atrofga boqing: siz yashayotgan bugungi kunga kimlardir yetmadi. Demak, har bir xotirjam olingan nafas, har tinch otgan tong uchun Yaratganga hamdlar aytib, shukronalik kayfiyati bilan yashang. Chunki siz eng boy odamsiz!
Akbarshoh RASULOV
