Sehrning tarixi
O‘tgan jamiki ummatlarga Alloh taolo O‘zining payg‘ambarlarini yubordi. Ular yagona Allohga ibodat qilishga, Unga hech narsani shirk keltirmaslikka da’vat etdilar. Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Qaysi bir ummatki bo‘lsa, unda ogohlantirguvchi bo‘lgan” (Fotir surasi, 24-oyat).
Ammo yuborilgan payg‘ambarlarning har biri qavmi tomonidan mazax qilindi, sehrgarlikda ayblandi. Demak, yer yuzida insonlar taqralganidan boshlab sehr mavjud bo‘lgan ekan. Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Xuddi shunday, bulardan avvalgilarga ham har bir Payg‘ambar kelgan vaqt (uni) sehrgar yoki majnun deganlar” (Zoriyot surasi, 52-oyat).
Alloma Ibn Hajar Asqaloniy rahmatullohi alayh aytadilar: “Sehr Nuh alayhissalomning zamonida ham mavjud edi. Chunki Alloh taolo Nuh alayhissalomni yuborgan qavm uni sehrgar deyishgan” (Fathul Boriy. 223/10).
Sehrning ko‘rinishlari turli qavmlar bo‘ylab yoyildi. Ayniqsa, Muso alayhissalomning davrlarida sehr va jodu juda keng tarqaldi. Ibn Xaldun rahimahulloh yozadi: “Muso alayhissalom payg‘ambarlik qilgan vaqtlarida Bobil va Misr o‘lkalarida hatto sehrning mashhur bozorlari bor edi” (Tarix Ibn Xaldun. 657/1).
Davron NURMUHAMMAD
Hindistonlik general: «Usmon Mus'hafi men uchun eng ta’sirli eksponat bo‘ldi»
Hindiston Respublikasi Mudofaa vazirligi kotibiyati boshlig‘i, general Dinesh Kumar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdi. Markaz bilan tanishuv davomida mehmon, ayniqsa, Usmon Mus'hafini ko‘rib chuqur taassurot olganini ta’kidlab, uni bu yerdagi eng noyob va unutilmas yodgorliklardan biri, deya e’tirof etdi.
Tashrif chog‘ida general Dinesh Kumar muzeyning boy ekspozitsiyalari bilan batafsil tanishdi. U islomgacha bo‘lgan davr sivilizatsiyasi, Islom sivilizatsiyasining taraqqiyot bosqichlari, Birinchi va Ikkinchi Renessans davrlariga bag‘ishlangan galereyalar, buyuk allomalarning hayoti va ilmiy merosi, nodir qo‘lyozmalar hamda zamonaviy raqamli texnologiyalar asosida yaratilgan interaktiv ekspozitsiyalarni katta qiziqish bilan ko‘zdan kechirdi.
Mehmon ekspozitsiyalar tarixiy merosni zamonaviy muzeyshunoslik yechimlari orqali jonli va ta’sirchan tarzda namoyon etayotganini yuqori baholadi. Uning ta’kidlashicha, har bir galereya o‘zaro uzviy bog‘langan bo‘lib, tashrif buyuruvchilarga O‘zbekiston va butun mintaqa sivilizatsiyasi tarixini yaxlit holda anglash imkonini beradi.
General Dinesh Kumar bunday dedi:
➖ Bu haqiqatan ham hayratlanarli maskan. Delegatsiyam bilan birgalikda bu yerga kelib, katta taassurotlar oldik. Markazning me’moriy qiyofasi, ekspozitsiyalarning yuksak saviyada tashkil etilgani hamda islomgacha bo‘lgan davrdan tortib bugungi kungacha bo‘lgan tarixning izchil va ta’sirchan tarzda yoritilgani meni chuqur hayratga soldi. Ayniqsa, zamonaviy texnologiyalar yordamida tarixni jonlantirish usuli tahsinga sazovor. Bu yerda har bir ekspozitsiya o‘tmishni nafaqat ko‘rish, balki uni chuqur his qilish imkonini ham beradi.
Bizga namoyish etilgan Usmon Mus'hafi so‘z bilan ta’riflab bo‘lmaydigan darajada noyob meros ekan. Bu men uchun eng ta’sirli eksponat bo‘ldi va uni umrim davomida eslab yuraman.
O‘zbekistonga keladigan har bir sayyoh ushbu maskanni albatta ko‘rishi kerak. Biz Hindistonga qaytgach, do‘stlarimiz va hamkasblarimizga ham bu yerga tashrif buyurishni tavsiya qilamiz.
Tashrif yakunida general Dinesh Kumar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi mamlakatning ko‘p asrlik tarixiy va ma’naviy merosini zamonaviy texnologiyalar bilan uyg‘un holda namoyon etayotgan, xalqaro ahamiyatga ega ilmiy-ma’rifiy maskan ekanini alohida ta’kidladi.
iccu.uz
