Sayt test holatida ishlamoqda!
04 Iyun, 2026   |   17 Zulhijja, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:08
Quyosh
04:51
Peshin
12:26
Asr
17:35
Shom
19:56
Xufton
21:31
Bismillah
04 Iyun, 2026, 17 Zulhijja, 1447
Maqolalar

“Kayfiyatsiz” degan so‘zning ma’nosi

13.10.2025   8118   1 min.
“Kayfiyatsiz” degan so‘zning ma’nosi

Sufyoni Savriy, Avzo’iy, Lays Ibn Sa’d, Sufyon ibn Uyayna, Abdulloh ibn Muborak va ahli sunnaning boshqa ulamolaridan mutashobih sifatlar kelgan oyatlar haqida: “Sifatlarning xabarlari qanday kelgan bo‘lsa, shundayligicha biror narsaga o‘xshatmasdan va inkor qilmasdan gapiriladi. “Qanday?”, “Nima uchun?”, deyilmaydi” degan rivoyatlar keladi.
Imom Abu Sulaymon Xattobiy rohimahulloh aytadilar: “Bizga va har bir musulmon kishiga Parvardigorimiz surat, shakl egasi emasligini bilishi shartdir. Chunki surat bo‘lishi kayfiyatni taqozo qiladi va bu narsa esa Alloh taolodan va Uning sifatlaridan inkor qilinadi”.

Imom Bayzoviy Hanafiy rohimahulloh “Ishorotul marom” nomli kitoblarida shunday deydilar: ““Bila kayf” degani bu “kayfiyatsiz, tana a’zosisiz va maxluqotlarga o‘xshamaydi” deganidir. Bu gapda bir nechta narsaga ishoralar bor. Ularning eng muhimi barcha kayfiyatning turlarini Allohdan nafiy qilish, chunki kayfiyat lug‘atda shakl ma’nosida keladi. Bu gap “Misbohul munirda” zikr qilingan””.

Rustam Oxunjonov,

"Ko‘kaldosh" o‘rta maxsus islom ta’lim muassasasi

matbuot kotibi

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Qaynona bo‘lish – ona bo‘lishdan ko‘ra qiyinroq

04.06.2026   2128   4 min.
Qaynona bo‘lish – ona bo‘lishdan ko‘ra qiyinroq

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Ona farzandini to‘qqiz oy qornida ko‘tarib yuradi, og‘ir mashaqqatlar bilan dunyoga keltiradi va butun umrini uning kamoli uchun bag‘ishlaydi. Farzandga bo‘lgan bu muhabbat Alloh taoloning buyuk ne’matlaridan biridir.

Ammo ayol kishi o‘g‘lini uylantirgan kuni qaynonaga aylanadi. Shu kundan boshlab u farzandi hayotidagi eng muhim inson sifatidagi o‘rnini boshqa bir inson — kelini bilan baham ko‘rishga to‘g‘ri keladi.

Darhaqiqat, qaynona bo‘lish oson emas. Bu ayol hayotidagi muhim burilish nuqtalaridan biri bo‘lib, ko‘pincha uning ahamiyati yetarlicha e’tirof etilmaydi.

Har bir ayol yaxshi qaynona bo‘lishni istaydi. Biroq buni aytish oson, amal qilish esa ancha mushkul. Chunki ona bilan o‘g‘lining turmush o‘rtog‘i o‘rtasidagi munosabat juda nozik va ehtiyotkorlikni talab qiladi.

Musulmon inson hayotdagi har bir o‘zgarishga tayyor turishga harakat qilishi lozim. Qaynonalik mas’uliyati ham bundan mustasno emas.

 

1. Kelin sizning qizingiz emas

Har bir qaynona avvalo bir haqiqatni qabul qilishi kerak: o‘g‘lingizning ayoli sizning qizingiz emas. U boshqa oilada, boshqa muhitda tarbiya topgan. Shuning uchun undan o‘z qizlaringizdan kutgan narsalarni kutmang.

U bilan qo‘pol yoki haddan tashqari to‘g‘ridan to‘g‘ri muomala qilmang. Chunki u sizning yaxshi niyatingizni qizlaringiz kabi darhol tushunmasligi mumkin.

 

2. Keliningizga qizingizga qanday munosabat qilinishini istasangiz, shunday munosabatda bo‘ling

Keliningiz ham bir oilaning ardoqli farzandi. Qizingizga qanday munosabatda bo‘lishlarini istasangiz, unga ham shunday munosabatda bo‘ling.

Uning har bir xatosini kuzatib yurmang. Har bir kamchiligi uchun hukm qilishga shoshilmang. Agar biror xato qilsa yoki kamchilikka yo‘l qo‘ysa, qizingizni kechirganingiz kabi kechirishga harakat qiling.

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam aytadilar: Rahm qilmaganga rahm qilinmaydi (Imom Buxoriy, Imom Abu Dovud va Imom Termiziy rivoyati).

Shuningdek, Hamdun Qassor rahmatullohi alayhning quyidagi hikmatli so‘zlarini ham yodda tuting: “Agar do‘stingizdan biror xato o‘tsa, unga yetmishta uzr toping. Agar bunga qodir bo‘lmasangiz, aybni o‘zingizdan qidiring.

 

3. Ayollar tug‘ma uy bekasi emasligini unutmang

O‘zingizning yosh kelin bo‘lgan davringizni eslang. O‘sha paytdagi tajribangiz bilan bugungi mahoratingizni taqqoslang.

Yaxshi uy bekasi bo‘lish bir kunda shakllanmaydi. U vaqt, sabr va tajriba orqali qo‘lga kiritiladigan fazilatdir.

 

4. O‘g‘lingizga tegishli har bir narsa sizga tegishli emas

Oila qurgan o‘g‘lingizning va uning turmush o‘rtog‘ining mol-mulki ularning shaxsiy mulki hisoblanadi. Ularning hayotiga va shaxsiy qarorlariga hurmat bilan munosabatda bo‘lish muhimdir.

 

5. O‘g‘lingiz o‘z mas’uliyatlarini anglashi kerak

Ona sifatida farzandlaringiz ustida katta haq-huquqlarga egasiz. Farzandingizni bu haq-huquqlarni to‘g‘ri anglagan holda tarbiyalang. Ayniqsa, o‘g‘lingizga ayolining haqlarini ham o‘rgating. Toki u onasining haqlarini ado qilish bahonasida turmush o‘rtog‘ining huquqlarini poymol qilmasin.

 

6. Dushman emas, ittifoqchi bo‘ling

O‘g‘lingiz va nabiralaringizga g‘amxo‘rlik qilish yo‘lida keliningiz bilan ahil bo‘lishingiz lozim. Sizlar bir-biringizga qarshi emas, balki bir maqsad yo‘lida harakat qilayotgan ittifoqchilarsiz.

Ishonch va samimiyatga asoslangan munosabatlarni shakllantiring. Keliningiz uning manfaatlarini o‘ylayotganingizni his qilsin.

Uning yutuqlaridan o‘zingiznikidek quvoning. Zero, uning baxti va muvaffaqiyati butun oilaning baxtidir.

Eng muhimi, keliningizga mehr va g‘amxo‘rlik ko‘rsating. Unga yaxshi so‘zlar ayting. Chunki shirin so‘z va samimiy munosabat inson qalbida muhabbat uyg‘otadi.

Unutmang: siz ham bir vaqtlar qo‘llab-quvvatlashga muhtoj bo‘lgan kelin bo‘lgansiz.

Yurtimizdagi har bir oila baxtiyor oila bo‘lsin!

 

Davron NURMUHAMMAD

 

Maqolalar