Antarktikadagi ilk namozgoh
1991 yildan buyon faoliyat yuritayotgan Jinna ilmiy-tajriba stansiyasi Antarktika qit’asidagi ilk namozgoh sifatida rasman tasdiqlangan maskan hisoblanadi. Stansiya Pokistonning ilmiy bazaci bo‘lib, mamlakatning qutb mintaqasini tadqiq etishga qaratilgan sa’y-harakatlar doirasida tashkil etilgan.
Sharqiy Antarktika hududida joylashgan mazkur stansiya 1991 yilda tashkil etilgan bo‘lib, ilmiy va logistik markaz sifatida xizmat qilib kelmoqda. Stansiya Pokistonning Okeanografiya milliy instituti tomonidan boshqariladi va muzshunoslik, dengiz biologiyasi hamda iqlimshunoslik bo‘yicha tadqiqotlar olib boriladi.
Stansiya faoliyati boshlangan ilk kunlardanoq Antarktikadagi musulmon mutaxassislar o‘zlarining ibodatlarini bajarib kelmoqdalar. Qattiq sovuq, oylab davom etuvchi tunda ham ular namozlarini muntazam ado etib kelishgan. Ilgari vaqtinchalik ekspeditsiyalarda ham ayrim odamlar Antarktikadada namoz o‘qigan bo‘lishi mumkin, lekin ilk jamoaviy namozlar aynan Jinna stansiyasi doimiy faoliyat boshlashi bilan yo‘lga qo‘yilgan.
Stansiyaning asosiy yashash joyi ichida kichik namozgoh tashkil etilgan bo‘lib, Antarktika mintaqasiga mos hisob-kitoblar asosida qibla yo‘nalishi aniqligida qurilgan.
Antarktika shartnomasi bandlarida barcha tadqiqot stansiyalarida diniy erkinlik va ibodat huquqini ta’minlash va hurmat qilish qayd etilgan. Pokiston hukumati ma’lumotlariga ko‘ra, Jinna Antarktika stansiyasi hozir ham faoliyat yuritmoqda, ilmiy izlanishlar bilan birga mutaxassislarning diniy ehtiyojlar uchun ham sharoit yaratilgan.
Mazkur stansiya Pokiston Respublikasining asoschisi — Muhammad Ali Jinna nomi bilan atalgan.
Toshkent islom instituti katta o‘qituvchisi
Po‘latxon Kattayev tayyorladi
Otamdan qolgan saboqlar: Allohga shukr. Alloh baraka bersin
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Ko‘pchilik xo‘l mevaning eng chiroyli va pishgan bo‘lagini tanlaydi. Ammo otam (Alloh rahmatiga olsin) boshqacha yo‘l tutar edilar.
Otam joriy qilgan oilaviy an’analarning eng go‘zallaridan biri — har kuni kechki ovqatni butun oila davrasida qilish edi. U kishi kun davomida har kim o‘z ishi bilan band bo‘lsa ham, hech bo‘lmaganda kechki taom paytida hammamiz bir dasturxon atrofida yig‘ilib, bir-birimizning holimizdan xabar olishimizni istar edilar.
Taomdan oldin meva qo‘yilganda esa, otam har safar bir xil ishni qilardilar. U kishi doimo dog‘ tushgan mevani tanlar edilar. Mevaning uringan qismini kesib tashlar, qolgan qismini esa iste’mol qilardilar.
Bolaligimdan boshlab, otam vafot etgunlariga qadar bu holatni minglab marta ko‘rganman. O‘sha oddiy odat menga so‘zsiz, nasihatsiz juda katta saboq berdi. Bu – ne’matning qadriga yetish.
Axir dasturxonimizga kelgan har bir meva ortida qancha mehnat yotadi: dehqon yer haydaydi, urug‘ qadaydi, suv beradi, parvarish qiladi, hosilni yig‘adi, odamlar uni tashiydi va nihoyat u bizning dasturxonimizga yetib keladi.
Bugungi kunda dunyoda oziq-ovqatning katta qismi isrof qilinmoqda.
Otam menga biror nuqsonli narsani butunlay tashlab yubormaslikni, agar bir qismi buzilgan bo‘lsa, faqat o‘sha qismini olib tashlab, qolganini iste’mol qilishni o‘rgatganlar.
Otamning yana bir odatlari bor edi. Har safar ovqatdan keyin: “Alhamdulillah. Allohga shukr. Alloh baraka bersin”, der edilar.
Otam mevani yer edilar, men esa ne’matning qadriga yetishni o‘rganar edim. Otam dunyodan o‘tganlaridan keyin bu oddiy odatlarning asl qadrini yanada chuqurroq angladim.
Alloh barcha o‘tgan ota-onalarimizni O‘z rahmatiga olsin, hayotdagilarining umrlarini uzoq, rizqlarini barakali qilsin.
Davron NURMUHAMMAD