Qalb orasidagi “parda”
«Ey iymon keltirganlar! Sizlarni tiriltiruvchi narsa uchun chorlaganlarida, Allohga va Rasuliga (labbay deb) javob qilingiz! Yana bilib qo‘yingizki, Alloh inson bilan uning qalbi (o‘rtasi)da “parda” bo‘lib turadi va Uning (huzuriga) jamuljam bo‘lursiz» (Anfol surasi, 24-oyat).
Allohning inson bilan qalbi orasiga kirishi U Zotning ojiz bo‘lgan kishini kuchli, kuchli bo‘lganni esa ojiz, sharmandali holda bo‘lgan kishini aziz, jasur kishini qo‘rqoq, qo‘rqoq kishini esa dovyurak, mard kishini qo‘rqoq qila olishi deganidir. Oyati karima kuchga to‘lgan holida Haq taoloni inkor etuvchi kimsalarga teskari ravishda ojizligini o‘ylagan va andishali bo‘lgan mo‘minlarga hazrat Muhammad sollallohu alayhi va sallam bilan birga g‘azot safarida qatnashishlari borasida dalda bo‘ladi. Unga ko‘ra, oyat Allohning elchisi bilan birga g‘azotga borishga qaror qilganlarning qalbiga kirib, ularni dushmanga qarshi kuchli qiladigan ilohiy dalda bera olishi ta’kidlanmoqda.
Shu ma’noda oyatni ikki shaklda izohlash mumkin:
Birinchisi, o‘lim vaqti kelmasidan avval tavba qilishga shoshilish haqida so‘z borib, oyat kishini shunday ogohlantiradi: “Insonning qalbi bilan tavbasi orasiga o‘lim kirmasidan avval Alloh va elchisining chaqirig‘iga ijobat qilingan”.
Ikkinchisi, qilgan gunohlari sababli insonni qalbi muhrlangan amallariga aloqador. Shundayki, inson qilgan gunohlari natijasi sifatida qalbi bilan asl maqsadi (oxirati) o‘rtasida zulmat, ya’ni qorong‘ulik yuzaga keladi (“Ta’vilot”, 6/194-195).
Muzaffar KOMILOV, Abdumurod TILAVOV tayyorladi.
“Islom nuri” gazetasining 2025 yil 23-sonidan
Zeki Kaymaz: Kelgusi o‘n yil ichida O‘zbekistonni turkiy dunyoda yorqin yulduz sifatida ko‘raman
Turk tili instituti Ilmiy kengashi a’zosi, filolog olim, professor Zeki Kaymaz O‘zbekiston mustaqilligining 35 yilligi arafasida “Dunyo” AA orqali yurtdoshlarimizga o‘zining samimiy tabrigi va ezgu tilaklarini yo‘lladi.
– Avvalo, O‘zbekiston xalqini istiqlolning 35 yilligi munosabati bilan chin ko‘ngildan tabriklayman. O‘ttiz besh yil oz vaqt emas. Men yuz yildan oshgan mustaqil Turkiya fuqarosi sifatida Sizlarga ham yana ko‘p asrlar mustaqillik shodiyonasini nishonlashingizni tilayman.
Tarixga nazar tashlasak, Markaziy Osiyo, xususan, O‘zbekiston bilan yaqin munosabatda bo‘lib kelganmiz. Ayniqsa, Turkiyadagi milliy ozodlik kurashi davrida bizga bu diyordan jo‘natilgan ko‘makni doimo katta minnatdorlik bilan yodga olamiz.
Qardosh o‘zbek xalqi biz uchun doimo yaqin birodar, qalin do‘st bo‘lib kelgan. O‘zbekistonning bugungi taraqqiyoti bizni juda mamnun qiladi. Ushbu zaminga har borganimda go‘zal va obod mamlakatni ko‘ramaz. Yurtingizda madaniyat va ma’rifat o‘choqlari bisyor. Albatta, bu tamaddun va sivilizatsiyaning ildizlari uzoq o‘tmishga borib taqaladi.
Markaziy Osiyodagi ilk o‘rta asrlardagi Birinchi renessans hamda Amir Temur asos solgan Ikkinchi renessans davrlarida bu zaminda buyuk sivilizatsiya shakllandi. Toshkentda bunyod etilgan Islom sivilizatsiyasi markazi, Samarqanddagi Imom Buxoriy majmuasi, Imom Moturidiy ziyoratgohi kabi madaniy-ma’naviy maskanlar islom olamida muhim ahamiyatga ega.
Geostrategik mavqei nuqtayi nazaridan, men kelgusi o‘n yil ichida O‘zbekistonni turkiy dunyo, xususan, Markaziy Osiyo davlatlari orasida yorqin yulduz sifatida ko‘raman.
Buning sabablari bor, albatta. Avvalo, mamlakatdagi kuchli iqtisodiyot. Qolaversa, chuqur ildizlarga ega bo‘lgan boy madaniyat va tarix. Turkiya bilan O‘zbekiston o‘rtasidagi mustahkam do‘stlik va yaqin hamkorlik aloqalari ham muhim ahamiyat kasb etadi.
Tilagim – do‘stlik rishtalarimiz yanada mustahkamlansin, davlatlarimiz o‘rtasidagi hamkorlik aloqalari yuqori darajaga ko‘tarilsin.
Yana bir bor mustaqillik bayrami bilan chin qalbimdan tabriklayman va o‘zbek xalqiga samimiy salomlarimni yo‘llayman.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati