1. Oisha roziyallohu anho aytadilar: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam tunda u yon-bu yonga aylanayotganlarida quyidagi zikrni aytar edilar:
لاَ إله إِلا الله الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ رَبُّ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا الْعَزِيزُ الْغَفَّارُ.
“Laa ilaha illallohul vaahidul qahhaaru Robbus samavati val arzi va maa baynahuma al-a’ziyz al-G‘affor”
“Yagona va Qahhor bo‘lgan Allohdan o‘zga iloh yo‘q. U osmonlaru yer va ularning orasidagi narsalarning Robbi Aziyz va G‘affordir”.
2. Kechqurun uyg‘onilganda. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Kimki kechqurun uyg‘onsa:
لا إلَهَ إلاَّ الله وحْدَهُ لا شَرِيكَ لَهُ، لَهُ المُلْكُ ولَهُ الحَمْدُ، وهُوَ على كلِّ شيءٍ قَدير، الحَمْدُ لله وسُبْحانَ الله ولا إله إلا الله والله أكبر، ولا حَولَ ولا قُوةَ إلا بالله.
“Laa ilaha illallohu vahdahu laa shariyka lahu, lahul mulku va lahul hamdu va huva a’la kulla shayin qodiyr. Alhamdulillah, Subhanalloh va Laa ilaha illallohu Allohu akbar va Laa havla va laa quvvata illa billah”
“Allohdan o‘zga iloh yo‘q. U yolg‘izdir. Uning sherigi yo‘qdir. Moliklik Unga xos. Barcha hamdu sano Unga xos. U har bir narsaga qodirdir. Allohga hamdlar bo‘lsin. Allohni poklab yod etaman. Allohdan o‘zga iloh yo‘q. Alloh buyukdir. Hech qanday o‘zgartirish va kuch-qudrat yo‘qdir, magar Alloh(ning yordami) ila bo‘lur”, deb aytsa, so‘ng «Allohim, meni kechirgin» desa, (yoki duo qilsa, dedilar) albatta, ijobat qilinadi. Agar tahorat qilib, namoz o‘qisa, namozi qabul qilinadi» (Imom Termiziy, Imom Ibn Moja rivoyati).
3. Qo‘rqib uyg‘onilganda:
عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ قَالَ: إِذَا فَزِعَ أَحَدُكُمْ فِي النَّوْمِ، فَلْيَقُلْ: أَعُوذُ بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّاتِ مِنْ غَضَبِهِ وَعِقَابِهِ، وَشَرِّ عِبَادِهِ، وَمِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ، وَأَنْ يَحْضُرُونِ. فَإِنَّهَا لَنْ تَضُرَّهُ.
Amr ibn Shuayb roziyallohu anhudan naql qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytdilar: “Birortangiz uyquda qo‘rqsa:
“A’uzu bikalimatillahit tammati min g‘ozobihi va iqobihi va sharri ibadihi va min hamazatish shayatiyn va ay-yahzurun”
“Allohning mukammal kalimalari ila Uning g‘azabi va jazosi, bandalarining yomonliklari, shaytonlarning vasvaslari va ularni mening oldimga kelishlaridan panoh tilayman”, desin (Imom Termiziy rivoyati).
4. Yomon tush ko‘rganda:
وعَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ، أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ يَقُولُ: إِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ رُؤْيَا يُحِبُّهَا فَإِنَّمَا هِيَ مِنَ اللَّهِ، فَلْيَحْمَدِ اللَّهَ عَلَيْهَا وَلْيُحَدِّثْ بِهَا، وَإِذَا رَأَى غَيْرَ ذَلِكَ مِمَّا يَكْرَهُ، فَإِنَّمَا هِيَ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَلْيَسْتَعِذْ مِنْ شَرِّهَا وَلاَ يَذْكُرْهَا ِلأَحَدٍ، فَإِنَّهَا لاَ تَضُرُّهُ. صحيح البخاري،
Abu Said Xudriy roziyallohu anhudan naql qilinadi: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam: “Birortangiz o‘ziga yoqadigan tush ko‘rsa, uni Alloh taolo sizga marhamat qilgan bo‘lib, buning uchun darhol Rabbingizga hamdu sano aytsin va ko‘rgan tushini(yaxshi odamlarga) aytsin. Agar ko‘ngli xushlamaydigan tushni ko‘rsa, demak, u shayton tarafidan bo‘lib, uning yomonligidan Alloh taolodan panoh tilasin:
“A’uzu billahi minash shaytonir rojiym” va uni hech kimga aytib bermasin. Shunda ko‘rgan yomon tushi unga zarar keltira olmaydi!” dedilar (Imom Buxoriy rivoyati).
وعَنْ جَابِرٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ، أَنَّهُ قَالَ: إِذَا رَأَى أَحَدُكُمُ الرُّؤْيَا يَكْرَهُهَا، فَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ ثَلاَثًا، وَلْيَسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ ثَلاَثًا، وَلْيَتَحَوَّلْ عَنْ جَنْبِهِ الَّذِي كَانَ عَلَيْهِ. صحيح مسلم،
Jobir ibn Abdulloh roziyallohu anhumodan naql qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Birortangiz o‘zi yoqtirmaydigan tush ko‘rsa, chap tarafiga uch marta tuflasin va shaytondan Alloh taolodan panoh tilasin hamda boshqa tarafga o‘girilib olsin”, dedilar” (Imom Muslim rivoyati).
Uyquda yomon tush ko‘rganda nima qilish kerak ekani yuqoridagi hadislarda bayon qilindi. Lekin ularning eng afzali Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallama aytganlaridek: “Birortangiz yoqtirmaydigan tush ko‘rsa turib namoz o‘qisin va tushini hech imga aytmasin”.
Davron NURMUHAMMAD
Saudiya Arabistoni poytaxtida “WTM Spotlight Riyadh 2026” xalqaro turistik ko‘rgazmasi bo‘lib o‘tdi. Unda O‘zbekiston turizm industriyasi vakillari ishtirok etdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Mamlakatimiz turistik salohiyatini «Asialuxe Travel», «Zamin DMC» va «Bazar Travel» kompaniyalari namoyish etdi. Ular ko‘rgazmaning ishbilarmonlik dasturida faol ishtirok etib, Saudiya Arabistoni hamda boshqa xorijiy davlatlar turizm sohasi vakillari bilan bir qator samarali uchrashuvlar o‘tkazdilar.
“WTM Spotlight Riyadh” Saudiya Arabistoni turizm bozorining xalqaro hamkorlar bilan o‘zaro aloqalari uchun asosiy professional maydonlardan biriga aylandi. Ko‘rgazma turoperatorlik biznesi, qabul qiluvchi kompaniyalar, mehmonxona sektori, aviatsiya tarmog‘i, turistik texnologiyalar va industriyaning boshqa yo‘nalishlari vakillarini birlashtirdi. Tadbirda mintaqaviy va xalqaro tashrif buyuruvchilar, 450 dan ortiq eksponentlar hamda 30 dan ortiq mamlakat vakillari qatnashdi.
Uch kun davomida o‘zbekistonlik kompaniyalar vakillari saudiyalik turoperatorlar, turistik agentliklar va bozorning boshqa ishtirokchilari bilan muzokaralar o‘tkazdilar. Muloqotlarda sheriklik dasturlarini rivojlantirish, Saudiya Arabistonidan O‘zbekistonga sayyohlar oqimini oshirish hamda yangi qo‘shma turistik mahsulotlarni shakllantirish imkoniyatlari muhokama qilindi.
O‘zbekistonni madaniy-ma’rifiy, oilaviy, premium va individual turizm uchun jozibador yo‘nalish sifatida targ‘ib qilishga alohida e’tibor qaratildi. Saudiyalik hamkorlarga Samarqand, Buxoro, Xiva, Toshkent va mamlakatimizning boshqa hududlarining turistik imkoniyatlari, Buyuk ipak yo‘lining tarixiy merosi, zamonaviy mehmonxona infratuzilmasi, milliy taomlar hamda individual va guruhli turistik dasturlarni tashkil etish imkoniyatlari namoyish etildi.
O‘zbekiston turizm tarmog‘i vakillari, shuningdek, saudiyalik hamkorlar bilan sayyohlarni kutib olishni tashkil etish, Ko‘rfaz mamlakatlaridan keluvchi sayohatchilarning afzalliklarini hisobga olgan holda ixtisoslashtirilgan yo‘nalishlarni ishlab chiqish hamda Saudiya Arabistoni bozorida O‘zbekistonning turistik salohiyatini yanada targ‘ib qilish masalalarini muhokama qildilar.
O‘zbek turistik kompaniyalarining “WTM Spotlight Riyadh 2026” ko‘rgazmasidagi ishtiroki podshohlik turistik biznesi vakillari bilan bevosita aloqalarni kengaytirish va hamkorlikning yangi yo‘nalishlarini izlash uchun qo‘shimcha imkoniyat bo‘ldi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati