#xabar #jizzax #masjid
Bugun, 12 fevral kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Shayx Nuriddin Xoliqnazar hazratlari Jizzax viloyati G‘allaorol tumanida qayta qurilgan “Fayzulloh Maxdum” masjidi yangi binosining ochilish marosimida qatnashdilar.
Muftiy hazratlari masjid qavmini yaqinlashib kelayotgan Ramazoni sharif hamda qayta qurilgan go‘zal va shinam masjid bilan qutlab, muborakbod etdilar. Bugungi kunda obod bo‘layotgan masjidlarda mo‘min-musulmonlarga yaratilgan qulayliklar haqida gapirar ekanlar, bularning barchasi taraqqiyotimizning yangi davrida Allohning bizga bergan ulkan ne’mati ekanini alohida qayd etdilar. Shu bilan birga, masjidni obod etish ulkan ajr-savobli amal ekanini hadislar bilan dalillab, qurilish ishlarida ko‘makchi bo‘lgan barcha yurtdoshlarimiz haqqiga duo qildilar.
Ma’lumot o‘rnida, masjidning yangi binosi qurilishi 2022 yil noyabr oyida boshlangan. Umumiy maydoni 32 sotix bo‘lgan masjidda 600 nafardan ziyod namozxon ibodatlarni emin-erkin ado etishi mumkin. Balandligi 6 metr, aylanasi 50 diametr bo‘lgan gumbaz masjid ko‘rkiga ko‘rk qo‘shib turibdi. Zamonaviy tahoratxonada bir vaqtning o‘zida 20 kishi bemalol tahorat olishi mumkin. Masjid zamonaviy isitish va sovutish tizimlari, ovoz kuchaytirgichlar bilan ta’minlangan. Imomlar, qabulxona va qorovul uchun alohida xonalar qilingan.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati
Da’vo: Mazhab ushlash fitnaga sabab bo‘ladi.
Raddiya: Bu fikr tashqi jihatdan birlikka chaqiriqdek ko‘rinsa-da, ilmiy jihatdan masalaga soddalashtirilgan va tarixiy tajribaga zid yondashuvdir.
Avvalo, mazhab degani Qur’on va sunnatdan mustaqil din emas. Mazhab – Qur’on va sunnatni tushunish metodologiyasi. Xususan, Abu Hanifa asos solgan hanafiy maktabi Qur’on va sunnat matnlarini usuliy qoidalar asosida istinbot qilish tizimidir.
Demak, mazhab tafarruq emas, balki tartibli fiqhiy tafakkur shaklidir.
Ikkinchidan, tarixiy tajriba shuni ko‘rsatadiki, musulmon jamiyatlarida to‘rtta fiqhiy maktabning mavjudligi fitna emas, balki ilmiy xilma-xillik sifatida qabul qilingan. Fitna asosan mazhablar mavjudligidan emas, balki jaholat va mutaassiblikdan kelib chiqqan. Ilmiy maktabning o‘zi emas, balki uni noto‘g‘ri tushunish muammo tug‘diradi.
Uchinchidan, “mazhabsizlik birlik keltiradi” degan g‘oya amaliyotda aksini ko‘rsatdi. Har kim matnni o‘z fahmiga ko‘ra talqin qila boshlaganda, yagona mezon yo‘qoladi va natijada ko‘plab mustaqil, bir-birini inkor qiluvchi qarashlar paydo bo‘ladi. Bu esa birlashuv emas, balki parokandalikni kuchaytiradi. Usulsiz ijtihod fitnaga yaqinroq.
Aqidaviy va fiqhiy muvozanat nuqtayi nazaridan Abu Mansur Moturidiy an’anasi shuni ko‘rsatadiki, dinni tushunishda ilmiy mezon zarur. Mezonsiz “to‘g‘ridan to‘g‘ri Qur’on va sunnatga ergashish” shiori amalda subyektiv talqinlarga yo‘l ochadi. Tarixda aynan shunday yondashuvlar bir-birini “Ahli sunna emas” deb chiqarishgacha olib borgan.
Shuni ham unutmaslik kerakki, sahobalar davridayoq fiqhiy ixtilof mavjud edi. Lekin bu ixtilof ummatni bo‘lmagan. Chunki u usul asosida edi. Mazhablar ana shu sahoba va tobeinlar merosining tizimlashtirilgan shaklidir.
Xulosa qilib aytganda, mazhabning o‘zi fitna emas. Fitna – ilmiy mezonsizlik, jaholat va takfiriy ruhiyatdir. Mazhab esa asrlar davomida ummatni tartibga solgan, fiqhiy birlikni saqlagan institutdir. Shuning uchun “mazhab ushlash fitna” degan umumiy hukm ilmiy asosga ega emas va tarixiy tajribaga zid xulosadir.
O‘tkirbek Sobirov
O‘zbekiston musulmonlari idorasi bo‘lim boshlig‘i,
Toshkent islom instituti o‘qituvchisi