Diniy idorada Afg‘oniston delegatsiyasi bilan uchrashuv o‘tkazildi
Shu yil 13 fevral kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari Muhammadolim domla Muhammadsiddiqov Afg‘oniston Fanlar akademiyasi Tarjima markazi rahbari Azizulloh Shinvoriy boshchiligidagi delegatsiyani qabul qildi.
Muloqot davomida Amudaryoning ikki sohilida yashayotgan qardosh xalqlarni azaldan yagona din, mushtarak tarix va ezgu maqsadlar birlashtirib kelayotgani, keyingi yillarda ushbu qo‘shnichilik munosabatlari yangi bosqichda mustahkamlanib borayotgani alohida qayd etildi. Xususan, davlatimiz Rahbari tomonidan Afg‘onistonda tinchlik va osuda hayotni qaror toptirishga qaratilgan xalqaro tashabbuslari bugun o‘z mevasini berayotgani, ikki davlat ulamolari o‘rtasidagi tashriflar esa o‘zaro aloqalarni yanada jipslashtirayotgani ta’kidlandi.
Shuningdek, mehmonlarga Diniy idoraning 80 yillik boy tarixi, Fatvo markazi faoliyati va yurtimizdagi diniy ta’lim tizimi haqida batafsil ma’lumot berildi.
O‘z navbatida, Azizulloh Shinvoriy O‘zbekistonga bo‘lgan yuksak ehtiromini izhor etib, bu zaminni nafaqat buyuk allomalar vatani, balki noyob ilmiy asarlar, muborak ziyorat va qadamjolar makoni sifatida qadrlashini bildirdi. Shuningdek, poytaxtimizda o‘tgan Burhonuddin Marg‘inoniy ilmiy merosiga bag‘ishlangan xalqaro konferensiya doirasidagi uchrashuvlar ikki xalq ilm ahllari uchun g‘oyat manfaatli bo‘layotganini e’tirof etdi.
Uchrashuv yakunida tomonlar ilm-ma’rifat va Islom dini ravnaqi yo‘lida hamkorlikni izchil davom ettirishga kelishib oldilar. Martabali mehmonga O‘zbekiston musulmonlari idorasining esdalik hadyalari topshirildi.
Mazkur uchrashuvdan so‘ng martabali mehmonlar Hazrati imom majmuasi, xususan, Qaffol Shoshiy maqbarasini ziyorat qilish bilan birga Toshkent islom instituti faoliyati bilan yaqindan tanishildi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati
18 avgust — Usmon Mus'hafi Toshkentga qaytgan kun
18 avgust Toshkentning nafaqat diniy, balki madaniy va ilmiy merosi tarixida muhim o‘rin tutuvchi sana. Qur’oni Karimning eng qadimiy qo‘lyozmalaridan biri sifatida e’zozlanadigan Usmon Mus'hafi asrlar davomida Markaziy Osiyo tarixining turli bosqichlariga guvoh bo‘lib kelgan, xabar bermoqda iccu.uz.
Ushbu nodir qo‘lyozma yirik hajmdagi pergament varaqlarga yozilgan bo‘lib, matni qadimiy Hijoz xatida bitilgan. Mus'hafda hozirgi arab yozuvidagi nuqta va harakat belgilari mavjud emas. Manbalarda uning saqlanib qolgan qismi 338 yoki 353 varaqdan iborat ekani haqida turli ma’lumotlar uchraydi. Ayrim yo‘qolgan pergament varaqlar keyinchalik qog‘oz bilan almashtirilgan. Qo‘lyozmaning aniq sanasi xususida ilmiy adabiyotlarda turli qarashlar mavjud.
Tarixiy ma’lumotlarga ko‘ra, Mus'haf uzoq yillar Samarqandda saqlangan. 1868–1869 yillarda u Sankt-Peterburgga olib ketilgan va Imperator xalq kutubxonasiga topshirilgan. 1905 yilda qo‘lyozmaning 50 ta faksimile nusxasi ko‘chirilgan. 1917 yildagi siyosiy o‘zgarishlardan keyin musulmon ulamolarining talabi bilan Mus'haf avval Ufaga, keyin esa O‘rta Osiyoga qaytarilishi jarayoni boshlangan.
1924 yilda Usmon Mus'hafi Tatariston, Boshqirdiston va Turkiston ulamolaridan tashkil topgan maxsus kuzatuvchilar hamrohligida maxsus poyezd orqali Ufadan Toshkentga olib kelindi. Toshkentga olib kelinganidan so‘ng Mus'haf bir muddat shahardagi masjidlardan birida saqlandi. Keyinchalik uning asrab-avaylanishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston tarixi davlat muzeyiga topshirildi.
1989 yil 14 mart kuni Toshkentda bo‘lib o‘tgan Musulmonlarning IV quriltoyida O‘zbekiston hukumati qarori bilan Usmon Mus'hafining musulmonlar ixtiyoriga qaytarilgani e’lon qilindi. Keyinchalik u O‘zbekiston musulmonlari idorasi ixtiyoriga topshirildi. Mus'haf bir muddat Hazrati Imom majmuasidagi «Mo‘yi Muborak» madrasasi muzey-kutubxonasida maxsus sharoitda ham saqlandi.
Usmon Mus'hafining tarixiy va madaniy ahamiyati xalqaro miqyosda ham e’tirof etilgan. 1997 yilda qo‘lyozma YUNЕSKOning «Memory of the World» — «Jahon xotirasi» dasturi ro‘yxatiga kiritilgan.
2025 yil 13 noyabr — Usmon Mus'hafi tarixida yana bir muhim sana. Aynan shu kuni nodir qo‘lyozma O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga olib kelindi. Bugun Qur’on zalidagi asosiy eksponatlardan biri sifatida alohida o‘rin egallab, yurtimizning ko‘p asrlik diniy, ilmiy va ma’naviy merosini namoyon etuvchi bebaho yodgorlik sifatida taqdim etilgan. Shuningdek, Markazda turli davrlarda Somoniylar, Qoraxoniylar, Xorazmshohlar va Temuriylar davrida ko‘chirilgan Qur’on nusxalarini ham ko‘rish mumkin. Usmon Mus'hafi tarixi bu faqat bir qo‘lyozmaning tarixi emas. Bu asrlar osha saqlangan ilmiy va ma’naviy meros, uni asrab-avaylagan avlodlar xotirasi va O‘zbekiston zaminida shakllangan buyuk islom sivilizatsiyasining uzviy davomiyligi haqidagi tarixdir.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati
