Alloh taolo aytadi: “Binosini Allohga bo‘lgan taqvo va Uning roziligi asosida qurgan kimsa yaxshimi yoki binosini yemirilayotgan jar yoqasini asos qilib qurib u bilan birga jahannam o‘tiga qulagan kimsa yaxshimi? Va Alloh zolim qavmlarni hidoyat qilmas” (Tavba surasi, 109-oyat).
Islomiy xonadon taqvo ustiga bino qilingan bo‘ladi. Uning ustunlari Allohga taqvo qilish, solih amallar va Allohning amriga bo‘ysunish bo‘ladi.
Alloh taolo aytadi: “Ey iymon keltirganlar! O‘zingizni va ahli ayolingizni yoqilg‘isi odamlaru toshdan bo‘lgan o‘tdan saqlang. Uning tepasida qo‘pol, darg‘azab farishtalar bo‘lib, ular Allohning amriga isyon qilmaslar va nimaga buyurilsalar, shuni qilurlar” (Tahrim surasi, 6-oyat).
Xonadon omonat va mas’uliyatdir. Har bir oila boshlig‘i bu omonatni munosib saqlashi va ishonchli mas’ul bo‘lishi lozim.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Har biringiz boshliqsiz va har biringiz raiyati (qo‘l ostidagilari haqida) dan so‘raluvchisiz”.
Xonadonni boshqarish – ahlini namozga buyurish bilan bo‘ladi. Alloh taolo Ismoil alayhissalom haqlarida bunday marhamat qiladi: “U ahlini namozga va zakotga buyurar edi va Robbi nazdida rozi bo‘lgan edi” (Maryam surasi, 55-oyat).
Xonadon eng muhtoj bo‘ladigan narsa bu ahli-oilani tarbiyasi bilan shug‘ullanadigan yaxshi, solih ota va mo‘mina onadir.
Alloh taolo aytadi: “Albatta, Alloh sizlarga omonatlarni o‘z ahliga erishtirishni va agar odamlar orasida hukm qilsangiz, adolat ila hukm qilishni amr qiladir. Alloh sizlarga qanday ham yaxshi va’z qilur! Albatta, Alloh eshituvchi va ko‘ruvchi Zotdir” (Niso surasi, 58-oyat).
Albatta, omonatlarning eng kattasi xonadon va ularni to‘g‘ri tarbiya qilish omonatidir. Islomiy xonadon Ramazonda zikr, tilovat va taqvo uzra yashaydi. Ular taomlanishda, ichkariyu tashqarida, uyg‘oqligu uyquda Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnatlariga amal qilishadi.
Bugungi kunda ko‘plab xonadonlar musiqaga o‘rganishdi. Shu sababdan bu xonadon ahllarining qalblari buzildi, kelajaklarini zoye qilishdi va kuch-quvvatlari parchalanib ketdi. Ko‘plab xonadonlarga behuda narsalar kirishi bilan undan sakinat, zikr, odob va viqor chiqib ketdi.
Alloh taolo aytadi: “Odamlar orasida ilmsiz ravishda Allohning yo‘lidan adashtirish uchun va u(yo‘l)ni istehzo qilish uchun behuda so‘zni sotib oladigan kimsalar ham bor. Ana o‘shalarga o‘zlariga xorlovchi azob bordir” (Luqmon surasi, 6-oyat).
Islomiy oila bekorchi va safsatalardan uzoq bo‘lib, Allohni zikr qilib uyg‘onadi hamda Uning zikri ila uyquga ketadi. Alloh taolo aytadi: “Ular behuda narsalardan yuz o‘girguvchilardir” (Mo‘minun surasi, 3-oyat).
Islomiy oila Alloh taolodan hayo qiladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam aytadilar: “Ey, insonlar! Allohdan haqiqiy hayo qilinglar! Allohdan haqiqiy hayo qilish boshni va u o‘z ichiga olgan narsa (ko‘z, quloq, va og‘iz kabi)larni hamda qorinni va u o‘z ichiga olgan narsa (farj, qo‘l-oyoq va qalb kabi)larni (haromdan) saqlamog‘ingdir. Kim chirigan suyak (bo‘lish)ni o‘ylasa hayot va dunyoning ziynatini tark etadi”.
Oila ko‘plab muhim ishlarga muhtoj bo‘ladi. Ularning eng katta va keraklilari besh vaqt namozni to‘liq va mukammal ado etish, Qur’oni karimni tilovat qilish, doimo Allohning zikrida bo‘lish hamda katta va kichik sunnatlarni tiriltirishdir. Shuningdek, ular behuda narsalar va yomon ishlarni xonadondan yo‘qotishga va ulardan chetlashishga ham muhtoj bo‘lishadi.
Alloh taolo aytadi: «Albatta, “Robbimiz Alloh” degan, so‘ngra mustaqiym bo‘lganlarning ustilaridan farishtalar: “Qo‘rqmanglar, mahzun ham bo‘lmanglar, o‘zingizga va’da qilingan jannat xushxabarini qabul qilinglar”… (deydilar)» (Fussilat surasi, 30-oyat).
Boshqa bir oyatda esa Alloh taolo bunday marhamat qiladi: “Alloh iymon keltirganlarni bu dunyo hayotida ham, oxiratda ham sobit so‘z ila sobitqadam qilur. Alloh zolimlarni zalolatga ketkazur. Alloh xohlaganini qilur” (Ibrohim surasi, 27-oyat).
Ramazon oyi musulmon xonadoniga o‘zgacha ruh va xotirjamlik kiritadi. Xonadon ahlini tunlari qoim bo‘lish uchun uyg‘otadi, kunduzlari ro‘za tutmoqqa chorlaydi va Alloh taoloni zikr qilishga targ‘ib qiladi. Alloh taolo aytadi: “Albatta, Allohning kitobini tilovat qiladiganlar, namozni to‘kis ado etib, Biz ularga rizq qilib bergan narsalardan maxfiy va oshkora infoq qilganlar, hargiz kasodga uchramaydigan tijoratdan umidvor bo‘lurlar. Chunki U zot ularga ajrlarini to‘liq qilib berur va O‘z fazlidan ziyoda ham qilur. Albatta, U o‘ta mag‘firatli va o‘ta shukr qilguvchidir” (Fotir surasi, 29-30-oyatlar).
Yo, rahmlilar Rahmlisi, biz Sendan xonadonimizni iymon nuri, hikmat va sakinat ila to‘ldirishingni so‘raymiz!
Doktor Oiz al-Qarniyning
"Ro‘zadorlar uchun darslar" kitobidan
Muborak Ramazon oyida insonparvarlik, o‘zaro hurmat va mehr-oqibat, kam ta’minlangan va ehtiyojmand shaxslar, yordamga muhtoj oilalarga e’tibor va g‘amxo‘rlik ko‘rsatish maqsadida bir qator amaliy chora-tadbirlar belgilab olingani e’tiborga molik.
Jumladan, respublikadagi 8 ming 992 ta mahallada “yettilik” tavsiyasi asosida hamda Ijtimoiy himoya milliy agentligi bilan birgalikda 100 ming nafar nogironligi bo‘lgan, yakka-yolg‘iz, boquvchisini yo‘qotgan va ijtimoiy reyestrga kiritilgan fuqarolarning manzilli ro‘yxati shakllantirildi.
Ro‘yxatga kiritilgan fuqarolar tarkibi asosan ehtiyojmand ayollar, boquvchisini yo‘qotganlar, yakka-yolg‘izlar, nogironligi bo‘lgan shaxslar, ijtimoiy reyestrdagi fuqarolar, “Yoshlar daftari”da ro‘yxatda turganlardan iborat ekani e’tiborli.

Mazkur fuqarolarga davlat ko‘magi sifatida 100 ming dona Ramazon sovg‘alari tayyorlandi. Har bir sovg‘ada 10 turdagi oziq-ovqat mahsulotlari jamlangan (un, o‘simlik yog‘i, guruch, shakar, makaron, grechka, xurmo, pechene, qora choy, ichimlik suvi).
Transport vazirligi bilan birgalikda oziq-ovqat mahsulotlari markazlashgan holda hududlarga yetkazilib, hududiy omborlarga joylashtirilmoqda.
Tuman (shahar) hokimlari boshchiligida, tegishli mutasaddilar ishtirokida ishchi guruhlar shakllantirilib, mahsulotlar mahallalarda “yettilik” a’zolari va faollar tomonidan ehtiyojmand oilalarga manzilli yetkazilishiga e’tibor qaratiladi.
Aytish kerakki, respublika bo‘yicha (oila soni, mahsulot turi va miqdori kesimida) yagona hisobot yuritiladi.
Ramazon oyida barcha mahallalarda ehtiyojmand oilalar xonadonlarida mahalla raislari tomonidan iftorlik dasturxonlari tashkil etiladi. Unga jami 629 ming nafardan ortiq obro‘-e’tiborga ega nuroniylar, ko‘cha (uy) boshilar, ijtimoiy daftar va “Ijtimoiy reyestr”dagi fuqarolar jalb etiladi.

Iftorliklarda diniy ulamolar tomonidan mamlakatimizda amalga oshirilayotgan islohotlar, shukronalik hissini oshirish va ma’naviy qadriyatlar haqida ma’ruzalar qilinadi.
Har bir mahalladan 5 nafardan, jami 45 ming nafardan ortiq kambag‘al oilalarning uy-joylari hashar yo‘li bilan ta’mirlanadi. Har bir mahalladan 10 nafardan, jami 100 mingga yaqin kambag‘al oilalarning tomorqalariga sabzavot, poliz, kartoshka va boshqa turdagi ekinlar ekiladi.
20 ming nafar ehtiyojmand oila a’zolarining muqaddas qadamjolar va ziyoratgohlarga sayohatlari tashkil etiladi. Barcha mahallalarda kayvoni va hoji onaxonlar ishtirokida sumalak sayllari o‘tkaziladi.
Mazkur xayriya va ma’naviy-ma’rifiy tadbirlarni O‘zbekiston mahallalari uyushmasi mas’ulligida barcha mahallalarda yuqori saviyada tashkil etish va o‘tkazish choralari ko‘riladi.
N.Usmonova, O‘zA