Hissiyotga emas, aqlga ergashing
Bugungi axborot asrida inson ongi va qalbi uchun kurash yangi bosqichga chiqdi. Ayniqsa, diniy qadriyatlarga hurmat kuchli bo‘lgan jamiyatlarda kishilarning muqaddas tuyg‘ularidan g‘arazli maqsadlarda foydalanish, ya’ni manipulyatsiya holatlari tez-tez bo‘y ko‘rsatmoqda. Ijtimoiy tarmoqlar bunday ta’sir o‘tkazishning eng qulay maydoniga aylanib qoldi.
Diniy hissiyotlar orqali ommani junbushga keltiruvchilar, odatda, xolis tahlil va ilmiy asoslarga emas, balki insonning ehtiroslariga urg‘u beradilar. Ularning asosiy quroli emotsional chaqiriqlardir. Masalan, biror ijtimoiy muammoni diniy bo‘yoqlar bilan bo‘rttirish orqali odamlarda himoyalanish yoki agressiya instinktini uyg‘otishadi.
Bunday vaziyatda inson aql bilan fikrlashdan to‘xtaydi va o‘zi bilmagan holda fitnachilarning qo‘lidagi qurolga aylanadi. Vaholanki, Islom dini har bir xabarni tekshirishga va aql bilan ish tutishga chaqiradi: “Ey iymon keltirganlar! Agar fosiq xabar keltirsa, aniqlab ko‘ringlar...” (Hujurot surasi, 6-oyat).
Bugungi kunda yetarli ilmi bo‘lmay, ammo notiqlik mahorati bilan ommani ergashtirayotgan qatlam shakllandi. Ular ko‘pincha murakkab fiqhiy yoki aqidaviy masalalarni yuzaki va populistik tarzda talqin qiladilar. Buning natijasida jamiyatda ixtilof paydo bo‘ladi, ulamolarga nisbatan ishonchsizlik uyg‘otiladi.
Diniy hissiyotlarni suiiste’mol qilish jamiyatni ichdan yemiradi. Birinchidan, bu jarayon yoshlarni manipulyatsiya qiladi. Ikkinchidan, jamiyat muvozanatini buzishga qaratilgan xurujlarga yo‘l ochadi. Eng yomoni, bunday harakatlar dinning asl mohiyati tinchlik, bag‘rikenglik va ma’rifat ekanini chetga surib, uni nizolar manbai sifatida ko‘rsatishga xizmat qiladi.
Bunday xavflarga qarshi eng samarali raddiya, bu savodxonlikdir. Har bir musulmon axborot gigiyenasiga amal qilishi, internetda eshitgan har qanday ta’sirli gapni mutlaq haqiqat deb qabul qilmasligi lozim.
Din najot va sakinat manbai bo‘lib, kimlarningdir g‘arazli yoki shaxsiy manfaatlari yo‘lida qo‘llaniladigan boshqaruv vositasi emas. Muqaddas tuyg‘ularimizni virtual firibgarlardan himoya qilish bugungi kunning eng dolzarb vazifasidir.
Shermuhammad Boltayev,
Xorazm viloyati Shayx Qosim bobo
masjidi imom-xatibi
Milliy o‘zlik va yuksak qadriyatlar ramzi
Har bir mamlakatning bayrog‘i, gerbi va madhiyasi uning mustaqilligi hamda xalqaro maydondagi obro‘-e’tiborini ko‘rsatuvchi muqaddas timsollardir. Shu ma’noda, bizning bosh gerbimiz ham xalqimizning boy o‘tmishi, mehnatsevarligi, tinchliksevar tabiati va yorug‘ kelajakka bo‘lgan qat’iy ishonchini o‘zida mujassam etgan. Ushbu davlat ramzlari xalqning o‘tmishi, buguni va ertasini bog‘lovchi ma’naviy ko‘prik va kuch bo‘lgani sababli, ularning tub mohiyatini yosh avlodga chuqur tushuntirish vatanparvarlik tarbiyasining asosiy vazifalaridan hisoblanadi.
1992 yil 2 iyul kuni «O‘zbekiston Respublikasi Davlat gerbi to‘g‘risida»gi Qonun qabul qilinib, mustaqil yurtimizning ramzlaridan biri tasdiqlangan edi. Bu tarixiy qadam milliy davlatchilik an’analarimizni tiklash hamda xalqimizning oliy orzu-istaklarini qonuniy mustahkamlashda muhim poydevor bo‘ldi. Shu bois, har yili 2 iyul sanasi yurtimizda shunchaki tarixiy kun sifatida emas, balki milliy g‘urur va Vatanga bo‘lgan cheksiz sadoqatni his etish bayrami o‘laroq keng nishonlanadi. Mazkur qutlug‘ ayyom har bir yurtdoshimizni davlat ramzlarini qadrlashga va jonajon O‘zbekistonimiz ravnaqi uchun daxldorlik tuyg‘usi bilan yashashga chorlaydi.
Bugun Yangi O‘zbekistonda inson qadrini ulug‘lash va kuchli fuqarolik jamiyatini qurish yo‘lida keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. Mana shunday tarixiy yangilanishlar davrida davlat ramzlari xalqimizni umumiy va ezgu maqsadlar atrofida jipslashtiruvchi asosiy ma’naviy suyanchga aylandi. Mustaqilligimiz, birligimiz va yurt taraqqiyotining ramzi bo‘lgan davlat gerbi qalblarimizda yuksak faxr va iftixor tuyg‘usini uyg‘otaveradi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati